II GSK 461/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-26

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Dorota Pędziwilk-Moskal

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawidłowe jest ustalenie organów administracyjnych i Sądu I instancji, że działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. z powodu zadrzewienia, co skutkuje wykluczeniem jej z płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym fakt zadrzewienia działki rolnej, co wykluczało jej utrzymanie w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Sąd uznał, że materiał dowodowy, w tym ortofotomapa, był miarodajny dla takich ustaleń, a zeznania świadków nie podważyły tych wniosków. W konsekwencji, zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących pomniejszenia płatności było uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Kontrola wykazała, że działka ewidencyjna nr [...] była porośnięta drzewami, co skutkowało uznaniem jej za nieutrzymaną w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i nieprowadzenie na niej działalności rolniczej w dniu kontroli. W konsekwencji, po wznowieniu postępowania, przyznano płatność w pomniejszonej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego, który kwestionował ustalenia faktyczne dotyczące stanu działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Dorota Pędziwilk-Moskal Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. Sz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Go 882/10 w sprawie ze skargi M. Sz. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. Sz. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [..] oddalił skargę M. Sz. na decyzję Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [..] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za [..] r. Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] wydał w dniu [..] kwietnia 2006 r. decyzję o przyznaniu M. S. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Przeprowadzona w dniach [..] września 2007 r. w gospodarstwie M. S. kontrola wykazała, że na działce ewidencyjnej nr [..] o powierzchni [..] ha występują drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów. Wobec powyższego uznano, iż w odniesieniu do ww. działki zastosowano kody nieprawidłowości [..], co oznacza , iż działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. oraz że na działce w dniu kontroli nie jest prowadzona działalność rolnicza. W związku z powyższym Kierownik biura Powiatowego ARiMR w [..] postanowieniem z dnia [..] czerwca 2008 r. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące przyznania płatności ONW za 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [..] wydał w dniu [..] października 2009 r. decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. W powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie strony stwierdzono występowanie drzew iglastych i liściastych znacznych rozmiarów na działce [..]. Do działki tej zastosowano kody nieprawidłowości [..] oraz [..]. Organ I instancji wykluczył z płatności na 2005 r. przedmiotową działkę oraz zastosował pomniejszenie płatności. Dyrektor [..] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [..] wydał M. S. w dniu [..] marca 2010 r. decyzję nr [..] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności ONW na 2005 r. w pomniejszonej wysokości. Decyzją tą przyznał skarżącemu płatność na 2005 r. w łącznej wysokości [..] zł wynikającą z potrącenia płatności o kwotę [..] zł. Od decyzji tej strona ponownie złożyła odwołanie wskazując, że organ nie miał dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż do należącej do skarżącego działce [..] w czasie kontroli na miejscu znajdowały się drzewa iglaste i liściaste znacznych rozmiarów. Strona wskazała, że w granicach ww. działki nie ma drzew i nie znajdowały się tam one ani na dzień [..] czerwca 2003 r., ani w czasie kontroli na miejscu przeprowadzanej [..]r. Wg strony, drzewa mogły znajdować się na sąsiednich działkach. Wg strony, materiał fotograficzny, na którym zupełnie niewidoczne są jakiekolwiek znaki graficzne nie może stanowić podstawy do miarodajnych ustaleń w sprawie. Dyrektor [..] Oddziału Regionalnego ARiMR w [..] po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [..] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że nie stwierdził uchybień w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [..]. Organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego [..], na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [..]. Na fotografiach widoczne są nieużytki, polna droga, samosiewy drzew iglastych i liściastych. Na fotografiach ponadto widoczny jest nieużytek oraz wieloletnie drzewa iglaste. Na podstawie dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wg organu można stwierdzić, iż na działce nr [..] w dniach kontroli nie była prowadzona działalność rolnicza oraz działka ta nie była utrzymywana zgodnie z normami, a przede wszystkim porośnięta wieloletnimi drzewami. W ocenie organu działka na całym swoim obszarze nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, a więc w pełni uzasadnione było wykluczenie powierzchni działki nr [..] z płatności ONW na rok 2005. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [..] oddalając skargę wskazał, że w związku z przeprowadzoną kontrolą na miejscu w dniach [..] września 2007 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na miejscu stwierdzili na działce rolnej o nr ewidencyjnym [..] o powierzchni [..] ha drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów. To doprowadziło do stwierdzenia, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. oraz że na działce nie prowadzono działalności rolniczej. Przedmiotowa działka została zadeklarowana przez stronę do wniosku złożonego w 2005 r. jako działka rolna – ugór. Skoro na działce tej nie była prowadzona działalność rolnicza, nie mogła do niej być przyznana płatność w ramach kampanii 2005. Sąd podkreślił, że powyższa okoliczność – stan działki [..] – nie był znany organowi wydającemu decyzję w 2006 r. Stan, w jakim była przedmiotowa działka jest okolicznością istotną, mającą znaczenie dla określenia płatności ONW za 2005 r. Okoliczność ta skutkowała wykluczeniem powierzchni przedmiotowej działki z płatności. Tym samym istniały w sprawie przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [..] kwietnia 2006 r. Sąd wskazał, że z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że działka nr [..] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r., a tym samym skarżący nie był uprawniony do przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntu położonego w obrębie wskazanej działki. Zdaniem Sądu, do wniosków takich organy były uprawnione na podstawie ustaleń zawartych w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [..] września 2007 r. oraz w szczególności na podstawie analizy ortofotomap i materiału zdjęciowego, sporządzonego w obrębie działki nr [..]. Po wznowieniu postępowania Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające opisane w zaskarżonej decyzji Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego. Ponadto na stronie 5 i 7 tej decyzji opisane zostały wskazane przez skarżącego zeznania świadków J. G. i Ł. G. którzy stwierdzili, iż grunty na działce nr [..] użytkują od 2008 r. Ponadto wskazali oni, że jesienią – w październiku 2007 r. dokonywali prac przygotowawczych na przedmiotowej działce. Nie wiedzieli nic o przeprowadzonej we wrześniu kontroli na tej działce. Oznacza to, że nie wiedzieli o stanie faktycznym działki nr [..] w latach wcześniejszych, szczególnie w jakim stanie działka ta była na dzień [..] czerwca 2003 r. Sąd pierwszej instancji wywiódł, że przepis art. 143b ust.4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, który uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości, tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień [..].06.2003 r. Z tego też względu w pierwszej kolejności należy odnieść się do poczynionych przez organ ustaleń, czy działka rolna należąca do skarżącego o powierzchni [..] ha położona na działce ewidencyjnej nr [..] obręb [..] była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. Podjęcie przez organ I instancji działań związane było z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie, tj. wyników raportu z kontroli na miejscu w gospodarstwie M. S. przeprowadzonej w dniach [..].09.2007 r. Organ I instancji ponownie zweryfikował zebrany materiał dowodowy, tj. wyniki z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym sporządzonym przez inspektorów terenowych, załączniki graficzne oraz zeznania świadków J. i Ł. G. wskazanych przez skarżącego. Świadkowie ci stwierdzili, iż grunty na działce [...] użytkują od roku 2008, a więc nie wiedzieli o stanie faktycznym ww. działki w latach wcześniejszych. Natomiast zeznania J. P. stoją w sprzeczności z załącznikami graficznymi wykonanymi w latach 2004 i 2007 oraz zdjęciami wykonanymi w 2007 r. Załączniki te wskazują, iż na przedmiotowej działce znajdują się tereny porośnięte drzewami i krzewami. Powyższa teza znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno w załącznikach graficznych, jak i materiale fotograficznym, gdzie na całej powierzchni działki widoczne są nieużytki, zakrzaczenia, drzewa iglaste i liściaste o dużej wysokości, świadczące o długookresowym braku prowadzonej działalności rolniczej. Słusznie organ wskazał, że uwidocznione na zdjęciach drzewa potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu. Organ II instancji w szczegółowy sposób wskazał jak wykonane zostały zdjęcia przez inspektorów, wskazując jednocześnie jakie jest odniesienie tych zdjęć do mapy. Z powyższych ustaleń organy wyprowadziły logiczny wniosek, że skoro na przedmiotowej działce w dniu [..] września 2007 r. znajdowały się wskazane drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, to stan taki musiał trwać już wcześniej, w szczególności w roku 2005 i na dzień [..] czerwca 2003 r. Zdaniem Sądu, ustaleń tych nie niweczą zeznania wnioskowanych przez skarżącego świadków. W ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały ustaleń okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy – stwierdzenia faktu, iż ww. działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. oraz że w dniu kontroli na działce nr [..] nie była prowadzona działalność rolnicza. W związku z powyższym zadeklarowana przez skarżącego powierzchni i uprawa działki nr [..] we wniosku na 2005 r. nie zgadzała się ze stwierdzonym na postawie ww. dokumentów stanem faktycznym. Uwzględniając nowy stan faktyczny w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i potwierdzenia niezgodności zadeklarowanych powierzchni z wniosku przez skarżącego ze stanem faktycznym, organ I instancji zastosował pomniejszenia zgodnie z art. 65 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2008 r. (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30.04.2004 r., str.18 ze zm.) oraz art.138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r.(Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.). W skardze wskazano na naruszenie art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż skoro skarżący nie zakwestionował ustaleń zawartych w raporcie z kontroli w terminie wskazanym w przedmiotowym przepisie, to zgadza się z tymi ustaleniami. Ponadto skarżący wskazał, że w okresie [..].10.2007 r. – [..].04.2008 r. był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie w okresie [..] r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne, co w oczywisty sposób wpłynęło na brak możliwości jego działania. Zdaniem Sądu słusznie organ wskazuje, że skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie powoływał się na zwolnienia lekarskie, które przedłożył dopiero na etapie skargi. Pozostaje to bez znaczenia dla stwierdzenia prawidłowości zaskarżonych decyzji. Skarżący, mimo że nie wniósł zastrzeżeń bezpośrednio od raportu z kontroli na miejscu, to podnosił zastrzeżenia w toku postępowania i uwagi te były przedmiotem oceny organów. Sąd uznał za niezasadne również pozostałe zarzuty. W ocenie Sądu w sposób dostateczny wyjaśniono stan faktyczny sprawy. W ocenie Sądu, organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły podniesionych w skardze przepisów postępowania, a także prawa materialnego. Nadto zdaniem Sądu, że prawidłowo organy zastosowały, do tak ustalonego stanu faktycznego przepis art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia [..] października 2004 r. stosując stosowne pomniejszenia przyznawanych płatności. Konkludując Sąd stwierdził, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego, w szczególności w zakresie podniesionym w skardze. M. S. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [..] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1. Naruszenia prawa materialnego art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie następujących przepisów: - art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 84, poz. 427) w związku z § 2, § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2007 r. Nr 68, poz. 448) w związku z: art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386 z 23.12.2006, s. 74), art. 2 lit a/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r.) oraz art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r., s. 1), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że należąca do skarżącego działka rolna o pow. [..] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [..] obręb [.], gm. [..], pow. [..], woj. [..], jest trwale wyłączona z możliwości ubiegania się o płatności ONW, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r., - art. 65 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., s. 18 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie za ustaloną niezgodność pomiędzy powierzchnią gruntów deklarowaną we wniosku skarżącego o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli, - art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., s. 1 ze zm.) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy powierzchnia gruntów zadeklarowana we wniosku skarżącego o przyznanie płatności nie różni się od stanu faktycznego; 2. Naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy nie istniały podstawy faktyczne i prawne do wydania przez organ II instancji - Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] decyzji z dnia [..].06.2010 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji - Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [..].03.2010 r. nr [..], znak sprawy:[..], uchylającą decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania nr [..] z dnia [..].04.2006 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [..] i przyznającą skarżącemu M. S. płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że organy administracyjne obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i z przeprowadzonych dowodów wyprowadziły prawidłowe wnioski, podczas gdy organ II instancji bezpodstawnie podzielił, dokonane przez organ I instancji i prowadzące do wadliwego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz przepisów prawa wspólnotowego, błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż działka rolna o pow. [..] ha, położona na działce ewidencyjnej nr [..] obręb K., nie może być deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. Wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracyjne, mimo iż w toku postępowania administracyjnego świadek J. P. potwierdził brak drzewostanu na działce skarżącego w latach [..], zaś świadkowie J. G. i L. G. potwierdzili brak zadrzewień czy wieloletniej roślinności na działce w 2007 r. oraz dokonane jesienią w 2007 r. talerzowanie i przygotowana do obróbki przed siewem, a zgromadzone w aktach sprawy dowody w postaci ortofotomap nie pozwalają jednoznacznie zidentyfikować widocznych na nich obiektów, a nadto dokumentują stan na dzień ich sporządzenia, nie zaś na dzień [..] czerwca 2003 r. Tymczasem jedynie stan istniejący w dacie [..] czerwca 2003 r. jest miarodajny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący skargę zawarł argumenty na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny mając na względzie dyspozycję przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. skoncentrował się podczas rozpoznania niniejszej sprawy na zarzutach skargi kasacyjnej, gdyż one wyznaczają granice rozważań Sądu, a w pierwszej kolejności na zarzutach procesowych zmierzających do podważenia dokonanych przez organy administracji publicznej obu instancji ustaleń faktycznych a następnie przyjętych i zaakceptowanych przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżący zakwestionował zasadnicze ustalenia faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, a mianowicie stan użytków rolnych na działce nr [..] o pow. [..] ha położonej w [..] w dacie [...] czerwca 2003 r. Sąd I instancji analizując ustalenia faktyczne dokonane przez organ na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego nie stwierdził naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i dlatego nie mógł zastosować przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe uwzględniało wszystkie wnioski dowodowe strony, również zeznania świadków zgłoszonych przez skarżącego, a organy administracji miały prawo ocenić wiarygodność tych dowodów w ramach dyspozycji przepisu art. 80 k.p.a., tym bardziej że zeznania powołanych świadków zostały zestawione z dowodami z dokumentów, a w szczególności z dowodem w postaci ortofotomapy, która jest bardzo miarodajna i wiarygodna dla ustaleń stanu prawidłowej kultury rolnej poszczególnych działek gruntu na dzień [..] czerwca 2003 r., szczególnie w sytuacji gdy działka była porośnięta drzewostanem widocznym na tej mapie i łatwym do zidentyfikowania nie tylko przez specjalistów. Zarzuty skarżącego w tym zakresie można by w zasadzie określić jako niedozwoloną polemikę z prawidłowymi ustaleniami faktycznymi organu, tym bardziej że ocena materiału dowodowego stanowiącego podstawę tych ustaleń nie była dowolna lub wybiórcza, a przede wszystkim, że organy w sposób przekonywujący uzasadniły dlaczego oparły się na dowodach z dokumentów a nie na zeznaniach świadków, a w szczególności zeznaniach świadka J. P., które dotyczą okresu późniejszego (rok 2007), a miarodajny jest stan z [..] czerwca 2003 r. W świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenie stanu faktycznego polegało na stwierdzeniu, że działka nr [..] o pow.[..] ha w dacie [..] czerwca 2003 r. nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej z powodu jej zadrzewienia. Powyższych ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonym wyroku jako podstawa rozstrzygnięcia nie zdołał podważyć w skardze kasacyjnej skarżący, gdyż jej zarzuty w tym zakresie okazały się nietrafne. Wbrew tym zarzutom materiał fotograficzny w postaci ortofotomapy jako dowód zasadniczy w tej sprawie mógł stanowić podstawę do dokonania prawidłowych ustaleń. Nie można zatem postawić zarzutu organom kontrolującym stan gruntów rolnych miarodajny dla przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej (płatności ONW), że nie wywiązały się z obowiązku udowodnienia istotnych okoliczności rzutujących na zastosowanie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 2004 r.). Nie zachodziła potrzeba w tej sprawie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, gdyż osoby kontrolujące mają wiedzę specjalną w tym zakresie. Jeszcze raz należy podkreślić, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i skoro nie naruszyły w tym zakresie powołanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania administracyjnego, to Sąd I instancji nie miał podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Zastosowanie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427), zwanej dalej ustawą, w związku z § 2, § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 448), zwanym dalej rozporządzeniem MRiRW z dnia 11 kwietnia 2007 r., do niezakwestionowanego skutecznie stanu faktycznego, należano uznać za prawidłowe oraz zgodne z przepisami prawa wspólnotowego, w tym również powołanymi w skardze kasacyjnej rozporządzeniami Komisji WE nr 1975/2006, nr 796/2004 i nr 1973/2004. Skoro zostało ustalone w wyniku kontroli przeprowadzonej zgodnie z przepisami proceduralnymi krajowymi i wspólnotowymi, że powierzchnia gruntów zadeklarowane we wniosku skarżącego o przyznanie płatności różniła się w sposób istotny od stanu faktycznego, to organy miały podstawę do stosowania powyższych przepisów prawa materialnego. Skarżący oparł swoje zarzuty naruszenia prawa materialnego wyłącznie na braku możliwości zastosowania ich do stanu faktycznego, który jego zdaniem jest odmienny niż to przyjęto w kwestionowanych decyzjach. Natomiast skarżący nawet nie usiłował podważyć prawidłowości subsumcji tych przepisów prawa materialnego do ustalonego przez organy stanu faktycznego. Przede wszystkim brak jest jakichkolwiek argumentów przemawiających za zarzutem niewłaściwej interpretacji przepisów prawa materialnego, które są klarowne i nie budzą wątpliwości w zakresie ich stosowania, w sytuacji gdy nie wszystkie działki gruntu zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności spełniały przesłanki utrzymania w dobrej kulturze rolnej w dacie [..] czerwca 2003 roku. Przepis art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień [..] czerwca 2003 r. Przepisy prawa krajowego, a w szczególności rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 45, poz. 306 ze zm.) regulują w sposób szczegółowy kwestię utrzymywania gruntów w dobrej kulturze zgodnie z minimalnymi normami i tak § 4 tego rozporządzenia stanowi, że grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami za wyjątkiem drzew i krzewów określonych w tym przepisie. Zastosowanie przepisu art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 do ustalonego stanu faktycznego – różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynoszącą więcej niż 3% ale mniej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej poprzez zmniejszenie jednolitej płatności obszarowej nie budzi zastrzeżeń. Również brak jest podstaw do stwierdzenia, że pozostałe przepisy prawa materialnego wskazane w skardze kasacyjnej, w tym przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. oraz art. 65 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w jakikolwiek sposób zostały naruszone, skoro rzeczywiście wystąpiła w niniejszej sprawie istotna niezgodność pomiędzy powierzchnią gruntów deklarowaną we wniosku skarżącego o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli. Reasumując powyższe rozważania w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego regulujących płatności ONW należy zaznaczyć, że wszystkie zarzuty skarżącego podniesione w skardze kasacyjnej w ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. sprowadzają się jedynie do kwestionowania ustaleń faktycznych stanowiących podstawę stosowania tych przepisów, a konkretnie do twierdzenia skarżącego, że powierzchnia gruntów zadeklarowana we wniosku nie różni się od stanu faktycznego, albowiem cała powierzchnia gruntów zadeklarowana do przyznania płatności była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej również w dniu 30 czerwca 2003 r. Natomiast ustalenia faktyczne odmienne od gołosłownego twierdzenia skarżącego nie mogły być skutecznie podważone skargą kasacyjną, gdyż zostały zaakceptowane przez Sąd I instancji po prawidłowym odrzuceniu zarzutów procesowych podniesionych w skardze, do których Sąd odniósł się wyczerpująco i wszechstronnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Przede wszystkim zaś skarżący nie był w stanie skutecznie podważyć ustaleń faktycznych, gdyż zostały one dokonane w oparciu o całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego w sposób wnikliwy i wszechstronny zgodnie z wymogami procedury i dlatego wydają się one bardzo przekonywujące. Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło