I SA/Wa 1307/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-24
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku w obrębie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków wymaga pozwolenia konserwatorskiego, a jeśli tak, czy odmowa jego wydania jest uzasadniona ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie na walory zabytkowe?Ratio decidendi
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku znajdującego się w obrębie układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków stanowi "inne działanie", które może prowadzić do zmiany wyglądu zabytku i wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Organy ochrony zabytków mają prawo odmówić wydania takiego pozwolenia, jeśli ocenią, że inwestycja negatywnie wpłynie na zabytkowe walory, nawet jeśli jest to inwestycja celu publicznego. Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji, a nie merytoryczną zasadność oceny wpływu na zabytek dokonaną przez specjalistyczne organy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Polskiej Sp. z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego. Budynek znajduje się w obrębie układu urbanistycznego miasta wpisanego do rejestru zabytków. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym błędne zastosowanie art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niewłaściwe rozpoznanie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Polskiej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zezwolenia na prowadzenie robót oddala skargę.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Polskiej [...]. od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w B. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] odmawiającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego wraz z zasilaniem elektrycznym oraz kontenerem na dachu budynku przy ul. [...] w B., na działce nr [...] według "Projektu budowlanego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...]" oraz dokumentacji pt "Kwalifikacja przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji środowiskowych, uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia" opracowanej w listopadzie 2008 r. przez firmę I. z siedzibą w R. przy ul. [...] utrzymał powyższą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...].02.2009 r. Miejski Konserwator Zabytków w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., odmówił pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej operatora sieci [...], zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego wraz z zasilaniem elektrycznym oraz kontenerem na dachu budynku przy ul. [...] w B., na działce nr [...], według "Projektu budowlanego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...]" oraz dokumentacji pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji środowiskowych, uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", opracowanej w listopadzie 2008 r. przez firmę I. z siedzibą w R. przy ul. [...].
Od powyższej decyzji odwołała się, przy zachowaniu ustawowego terminu, P.
Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji, że wydał zaskarżoną decyzję przy nieprawidłowym zastosowaniu przepisu art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto wskazała na ogólnikowość uzasadnienia decyzji oraz niewłaściwe przywołanie w treści decyzji wysokości projektowanego masztu bazy telefonii komórkowej, tj. 13,0 m (planowany maszt[...]), a nie 10,3 m (przedmiotowa inwestycja), a tym samym brak wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podniósł, że zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Ponadto stosownie do przepisu art. 36 ust. 1 pkt 11 w/w ustawy pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga również podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru.
Właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z faktu, że budynek przy ul. [...] w B., położony jest na obszarze układu urbanistycznego miasta B., wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...].12.1970 r.
W toku postępowania odwoławczego oprócz rozpatrzenia zarzutów skarżącego, oceniono również całokształt sprawy na nowo, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych.
Przedmiotowa inwestycja polega na realizacji stacji telefonii komórkowej P., zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. Planowane jest posadowienie na ramie stalowej RU-1 masztu kratowego o wysokości 10,3 m, stabilizowanego pięcioma sztywnymi zastrzałami. Na maszcie zamontowane będą anteny sektorowe DB, UMTS oraz anteny MW. Urządzenia techniczne mają być umieszczone w lekkim kontenerze Moduł System 12ft zamontowanym na ramie stalowej RU-1 na dachu w/w budynku.
Przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja projektowa, składająca się z "Projektu budowlanego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej w budynku mieszkalnym, przy ul. [...]" oraz "Kwalifikacji przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", opracowanych w listopadzie 2008 r. przez firmę I., w wielu miejscach przedstawia inwestycję tj. maszt inwestora o wysokości 10,3 m w kontekście planowanej wieży firmy S., o wysokości 13,0 m. Wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odnosi się do obu realizacji, co wprowadziło niejasności w tej kwestii, jednakże zdaniem organu odwoławczego nie miało decydującego wpływu na wynik sprawy, bowiem organ ochrony zabytków pierwszej instancji jednoznacznie wyraził negatywne stanowisko wobec tej inwestycji stwierdzając, że będzie ona wprowadzeniem lokalnej dominanty urbanistycznej obcej charakterowo zabudowie ulicy. W ocenie organu odwoławczego stwierdzenie to jest również adekwatne wobec inwestycji przewidującej budowę masztu o wysokości 10,3 m. Planowana budowa masztu kratowego o wysokości 10,3 m, będąc dobrze widoczną, ma duży wpływ na zmianę wyglądu zabytku. W tym konkretnym przypadku maszt będzie też stanowił dominantę przestrzenną. Zdaniem organu w zabytkowym układzie urbanistycznym ochronie podlegają także relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, układ ulic i działek, współzależność między zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią (również w obrębie wydzielonych parceli), historyczna funkcja miasta oraz wygląd zewnętrzny budynków, określony skalą i rozmiarami. Z materiału fotograficznego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że historyczny układ ulicy i gabaryty budynków przy ul. [...] tworzą widok o uporządkowanej linii zabudowy oraz proporcjach wysokościowych. Cechy te wraz z samą substancją zabytkową, jaką są budynki, stanowią o wartości zabytkowej tej części układu urbanistycznego. Wprowadzenie w bliskie widoki tego układu masztu zaburzy zdaniem organu zachowane proporcje zabudowy, niosąc ze sobą uszczerbek dla wartości zabytkowej. Wobec specyfiki zabytku, jakim jest układ urbanistyczny, fakt, iż planowano realizację inwestycji na dachu budynku współczesnego, nie ma zdaniem organu decydującego znaczenia w tej sprawie.
Powyższe ustalenia organów ochrony zabytków odnośnie wpływu planowanej inwestycji potwierdza również dokument pt. "Kwalifikacja przedsięwzięcia do obowiązku uzyskania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", opracowany w listopadzie 2008 r. przez firmę I., na podstawie którego strona wystąpiła o pozwolenie konserwatorskie. W rozdziale 5 tego opracowania, mającym uzasadnić wybrany przez wnioskodawcę wariant i jego oddziaływanie na: ludzi, zwierzęta, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, klimat, krajobraz, roślinność, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, stwierdzono, że planowana wieża na dachu budynku będzie nowym elementem krajobrazu. Ze względu na ukształtowanie terenu oraz charakter zabudowań, wieża będzie widoczna w okolicy. W widokach dalekich krajobraz pozostanie niezmieniony, jedynie w widokach bliskich będzie zauważalna zmiana ze względu na obcy element, który pogorszy walory krajobrazowe.
Wnioski wyciągnięte z tych ustaleń przez Stronę i organ ochrony zabytków są odmienne, w związku z błędnym stwierdzeniem zawartym w rozdziale 2 pkt 2.1 w/w "Kwalifikacji...." wskazującym, iż w sąsiedztwie oraz zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie występują zabytki podlegające na podstawie przepisów ochronie prawnej. Informację tę podano także w rozdziale 4 pkt 4.2 w/w dokumentu, dotyczącym analizy i ocen możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Tym samym w rozdziale 5 omawianego opracowania, uznano, że urządzenia stacji bazowej telefonii cyfrowej nie będą wpływać na zabytki i krajobraz kulturowy.
Natomiast zgodnie z art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wpis do rejestru zabytków jest formą ochrony prawnej zabytku.
W przedmiotowej sprawie zabytkiem wpisanym do rejestru jest układ urbanistyczny miasta B., odpowiadający legalnej definicji zabytku, zawartej w art. 3 pkt 1, 2 i 12 w/w ustawy, jako nieruchomość będąca dziełem człowieka lub związana z jego działalnością i stanowiąca świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową (pkt 1 i 2), a także jako historyczny układ urbanistyczny będący przestrzennym założeniem miejskim, zawierającym zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg (pkt 12). W świetle wyżej przytoczonych przepisów prawa, wszelkie działania inwestycyjne w obrębie zabytkowych układów urbanistycznych stanowią prace przy zabytku wpisanym do rejestru, które wpływają na zmianę wyglądu takiego zabytku. Działaniem takim jest również wnioskowana budowa stacji bazowej telefonii komórkowej, polegająca na wzniesieniu wieży kratowej i montażu urządzeń technicznych na dachu omawianego budynku, która ingeruje w substancję zabytkową w/w układu urbanistycznego i niewątpliwie zdaniem organu zmienia jego wygląd. Zatem w przedmiotowej sprawie podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia jest przepis art. 36 ust. 1 pkt 11 w/w ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8.01.2008 r., sygn. akt II OSK 1808/06).
Rozstrzygnięcia w sprawach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 w/w ustawy wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż przepisy prawa nie określają, w jakich przypadkach konieczne jest wydanie pozwolenia, a w jakich – odmowa jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organowi ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego.
Organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie organu ochrony zabytków w tej sprawie wynika z przepisu art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym ochrona zabytków sprawowana przez organy administracji publicznej, polega w szczególności na podejmowaniu działań, mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla ich wartości.
Wobec powyższego organ uznał, iż planowana inwestycja, zakładająca ingerencję w wartości zabytkowe miasta B., nie jest możliwa do zaakceptowania ze stanowiska konserwatorskiego w proponowanej lokalizacji. Natomiast argumenty zawarte w odwołaniu, choć ważne z punktu widzenia inwestora, nie wnoszą nowych okoliczności, które mogą mieć istotny wpływ na niniejsze rozstrzygnięcie podejmowane według właściwości rzeczowej organu ochrony zabytków. W przedmiotowej sprawie organ ten reprezentuje interes społeczny, wynikający z konieczności zachowania zabytków, stanowiących dziedzictwo narodowe, w stanie niepogorszonym dla przyszłych pokoleń.
Dla porządku organ podniósł, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji przywołano zarówno realizację przedmiotowego masztu (wysokość ponad 10 m), jak i masztu S. (wysokość masztu 13,0 m), jednakże uchybienie to nie przesądziło zdaniem organu odwoławczego o konieczności uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i zostało sanowane w toku postępowania odwoławczego
Reasumując organ drugiej instancji stwierdził, że podjęte w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie jest zasadne pod względem merytorycznym i zgodne z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. skargę do WSA w Warszawie wniosła P. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
art. 36 ust.1 pkt 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568) poprzez przyjęcie, że realizacja przedsięwzięcia spowoduje pogorszenie walorów krajobrazowych układu architektonicznego oraz art. 7 i 77 kpa w zakresie nie rozpoznania całokształtu materiału dowodowego i pominięcie, że w przypadku inwestycji celu publicznego do jakich zalicza się planowane przedsięwzięcie nie obowiązuje zasada dobrego sąsiedztwa, a ponadto zdaniem skarżącego nie dojdzie do pogorszenia walorów krajobrazowych układu architektonicznego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że uzasadnienie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie stanowi o wszechstronnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego. Samo przywołanie treści przepisu w uzasadnieniu decyzji, bez jakiegokolwiek odniesienia się do stanu faktycznego sprawy, nie spełnia zdaniem skarżącej warunków uzasadnienia prawnego decyzji.
Przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło zdaniem skarżącej do nieprawidłowego zastosowania przepisu art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Powołany przepis stanowi, że pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru. Organ nie wskazał bowiem, jakiego rodzaju inne działania – poza określone w punktach 1-10 art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zamierza podjąć skarżący.
W świetle art. 7 kpa organ obowiązany jest rozważyć, czy słuszny interes strony i względy społeczne przemawiają za uwzględnieniem jej żądania, bacząc przy tym na to, że interes społeczny (publiczny) z samego założenia nie może być traktowany jako przeciwieństwo interesu indywidualnego, a zadaniem organu podejmującego decyzje w sferze uznania administracyjnego jest harmonizowanie, czy też godzenie tych interesów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2008 r., VI SA/Wa 85/08, LEX nr 368325)
Skarżący nie kwestionuje przy tym uprawnienia organu do odmowy wydania uzgodnienia, jednakże w jej uzasadnieniu organ powinien odnieść się do podstawy prawnej odmowy wynikającej z przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej ma na celu zapewnienie nieokreślonej liczbie użytkowników dostępu do usług ruchomej publicznej sieci telefonicznej – służy zaspokojeniu potrzeby powszechnej – łączności publicznej wymienionej w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Z tych powodów zdaniem skarżącej należy ją uznać za inwestycję celu publicznego (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1189/2004, ZNSA 2006/4-5/130, 202075). Skarżąca podniosła, że organ ustalający lokalizację projektowanej inwestycji, aby odmówić jej lokalizacji w sposób wnioskowany przez inwestora, musi wykazać niezgodność wnioskowanej lokalizacji z przepisami prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r., IV SA/Wa 441/06, LEX nr 232973). Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie przedstawił zdaniem skarżącej wywiedzionych z dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skonkretyzowanych w odniesieniu do określonego zamierzenia na danym terenie – argumentów, przemawiających za wykluczeniem możliwości realizacji planowanej inwestycji. O ile wydanie decyzji mieści się w ramach tzw. "uznania administracyjnego", to nie oznacza jednak zezwolenia na dowolne, arbitralne rozstrzyganie przez organ administracji publicznej i zwolnienie go z przestrzegania ogólnych reguł procedury administracyjnej oraz wymogu wnikliwego i logicznego uzasadnienia zajętego w sprawie stanowiska.
Z ostrożności procesowej skarżąca wniosła o zbadanie, czy osoba podpisująca decyzje posiadała do tego kompetencję w świetle art. 268a kpa.
Pismem z dnia 15.10.2010 r. skarżąca uzupełniła skargę podnosząc, iż przepis art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r.., Nr 156, poz. 1118) statuuje zasadę wolności budowlanej, mającą z kolei zapewnić inwestorowi zrealizowanie jego zamierzenia budowlanego zapobiegając poszukiwaniu w formalistycznie rozumianych przepisach przeszkód w tym zakresie. Realizacja przedsięwzięcia w oparciu o złożony wniosek jest dopuszczalna, co potwierdza zmiana przepisów ustawy – Prawo budowlane , dokonana w celu usunięcia przeszkód w rozwoju sieci telekomunikacyjnych (argument ze zmiany przepisów).
W dniu 17 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych(Dz. U. Nr 106, poz. 675). Przepisy tej ustawy nie znajdują w sprawie zastosowania, jednakże wskazują na intencję ustawodawcy co do zakresu rozumienia pojęć, jakimi posługują się przepisy ustawy - Prawo budowlane. Zmiana przepisów ma bowiem charakter wyjaśniający. W świetle postanowień ustawy uzasadnione jest dopuszczenie modernizacji oraz lokalizacji nowych instalacji radiokomunikacyjnych telefonii komórkowej – wież, masztów i słupów wolnostojących realizowanych jako konstrukcje wsporcze pod urządzenia telekomunikacyjne oraz maszty radiokomunikacyjne z przeznaczeniem pod infrastrukturę telekomunikacyjną.
Zgodnie z treścią przepisu art. 46 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, jeżeli lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej nie jest umieszczona w planie miejscowym, dopuszcza się jej lokalizowanie, jeżeli nie jest to sprzeczne z określonym w planie przeznaczeniem terenu ani mnie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Przeznaczenie terenu na cele zabudowy wielorodzinnej, rolnicze, leśne, usługowe lub produkcyjne nie jest sprzeczne z lokalizacją inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, a przeznaczenie terenu na cele zabudowy jednorodzinnej nie jest sprzeczne z lokalizacją infrastruktury telekomunikacyjnej o nieznacznym oddziaływaniu. Powyższy przepis stanowi dyrektywę dopuszczającą inwestycje polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej działalności ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2009 r. nie naruszają prawa.
Na wstępie należy podkreślić, że budynek przy ul. [...] w B. położony jest na obszarze układu urbanistycznego miasta B., który został decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...].12.1970 r. wpisany do rejestru zabytków pod numerem [...].
Przedmiot, zakres i formy ochrony zabytków oraz opieki nad nimi określa ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tej ustawy.
Ochronę zabytkowych miast i dzielnic przewidują również – jak wskazano w zaskarżonej decyzji – dokumenty międzynarodowe, ratyfikowane przez Rzeczypospolitą Polską. Dokumentem takim jest m.in. "Międzynarodowa Karta Ochrony Miast Historycznych" opracowana przez Międzynarodową Radę Ochrony Zabytków. w październiku 1987 r. w Waszyngtonie, która określa zasady i cele oraz metody i środki działania właściwe dla zachowania charakteru miast zabytkowych.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1b powołanej ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochronie i opiece podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Z kolei stosownie do treści art. 3 pkt 12 tej ustawy historyczny układ urbanistyczny lub ruralistyczny to przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
Zgodnie natomiast z art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 powołanej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami umieszczanie na zabytku urządzeń technicznych, tablic, reklam oraz napisów, a także podejmowanie innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Pozwolenie takie jest konieczne, aby zapobiec podejmowaniu takich działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru (art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.). Będą to zatem takie działania niewymienione w art. 36 ust. 1 pkt 1-10 i pkt 12, które ze względu na swoją ingerencję w strukturę lub morfologię zabytku wpisanego do rejestru wymagają uprzedniego zbadania co do ich wpływu na możliwość dalszej realizacji funkcji ochronnych przewidzianych przepisami u.o.z. – "Zdaniem organów ochrony zabytków jest bowiem zapobieganie wszelkim działaniom, które mogłyby utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno-architektonicznym, uniemożliwić jego zachowanie, czy też spowodować obniżenie lub utratę jego zabytkowych walorów".
Nie budzi wątpliwości Sądu, że takim innym działaniem o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków będzie wybudowanie na dachu budynku znajdującego się na terenie objętym ochroną konserwatorską stacji bazowej telefonii komórkowej wraz z zasilaniem elektrycznym oraz kontenerem i z masztem o wysokości między 10,3, a 13 m wysokości.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom skarżącej umieszczenie takiej budowli na terenie wpisanym do rejestru zabytków zasadniczo zmieni jego wygląd i powinno być ocenione pod kątem ochrony zabytków przez profesjonalistów w tej dziedzinie a rozstrzygnięcie tej sprawy należy do właściwego organu ochrony zabytków posiadającego niezbędne specjalistyczne kwalifikacje do takiej oceny. Dlatego też Sąd zajmował się wyłącznie oceną legalności zaskarżonej decyzji a nie oceną wpływu powyższej budowli na utratę lub nie wartości zabytkowych chronionego obszaru.
Innymi słowy, skoro organy ochrony zabytków obydwu instancji orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, że wybudowanie stacji telefonii komórkowej wraz z masztem negatywnie wpłynie na zabytkowy obiekt, to stanowisko takie należy uznać za prawidłowe i nie naruszające obowiązującego w tym zakresie prawa, ponieważ zadaniem organów ochrony zabytków jest właśnie zapobieganie wszelkim działaniom, które mogłyby utrudnić zachowanie zabytkowego obszaru, czy też spowodować obniżenie lub utratę jego zabytkowych walorów. Ponieważ w przedmiotowej sprawie ze względu na posiadaną wartość historyczną wpisano do rejestru zabytków cały obszar Starego Miasta w B., wobec tego budynek na którym miałaby być wybudowana stacja telefonii komórkowej wraz z masztem i innymi elementami, chociaż wybudowany później jako "plomba", stanowi element tego zespołu i jest również zabytkiem, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami.
Niewątpliwie, zdaniem Sądu wybudowanie stacji telefonii komórkowej można uznać za cel publiczny, ale nie musi on być zrealizowany koniecznie czy wyłącznie na terenie objętym ochroną konserwatorską, chociaż lokalizacja ta jest korzystna dla tej inwestycji z punktu widzenia inwestora, którym jest skarżąca spółka.
Za chybione Sąd uznał zarzuty skargi, że organy wydając decyzję w sposób niewystarczający nie zbadały interesu skarżącej, nie zbadały całokształtu materiału dowodowego, nie uwzględniły, że w przypadku inwestycji celu publicznego nie obowiązuje zasada dobrego sąsiedztwa, czy naruszyły prawo poprzez przyjęcie, że realizacja zaplanowanego przez skarżącą przedsięwzięcia pogorszy walory krajobrazowe chronionego układu urbanistycznego, czy też nie uwzględniły przepisów ustawy – Prawo budowlane, oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675).
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że organy rozpoznając sprawę wnikliwie zbadały wszystkie okoliczności faktyczne i prawne sprawy, a zajęte stanowisko w sposób szczegółowy i wyczerpujący uzasadniły, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów oraz nie przekroczyły także granic uznania administracyjnego. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa przez organ pierwszej instancji w zakresie posiadania kompetencji do wydania decyzji, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w B. na mocy porozumienia zawartego w dniu 3.06.2004 r. przez Wojewodę [...] z Gminą B., w sprawie powierzenia przez Wojewodę [...] Gminie B. prowadzenia niektórych zadań z zakresu ochrony zabytków.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło