II FZ 8/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA (del.) Andrzej Jagiełło po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r.. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zawarte w pkt 3 wyroku z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 876/10 w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi T. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 24 listopada 2010 r., po rozpoznaniu skargi T. S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 2 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r., uchylił zaskarżoną decyzję, w pkt 2 określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości i w pkt 3 zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę 5.100,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 10 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło zażalenie na zawarte w pkt 3 wyroku postanowienie w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Wskazując jako podstawę prawną art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej: p.p.s.a – organ zarzucił: 1) Naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez wadliwe uzasadnienie, nieodpowiadające wymogom tego przepisu, polegające na praktycznym braku uzasadnienia postanowienia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania poza sformułowaniem o treści: "Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.", pozbawiającym stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. 2) Niezastosowanie normy zwartej w przepisie art. 206 p.p.s.a., pomimo wystąpienia przesłanek, o których mowa w tym przepisie w związku z faktem, że skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu, w związku z czym doszło do naruszenia art. 200 w zw. z art. 206 p.p.s.a. 3) Nieuwzględnienie faktu, że T. S.A., jako podatnik poprzez swoje jednostki organizacyjne tj. : T. S.A. Departament Usługi Automat [...] z siedzibą w O. i T. S.A. Pion Administracji Region Zarządzania Standardami i Zasobami Północ siedzibą w G. składając dwie niezależne deklaracje podatkowe za 2008 r. : jedna z 7 stycznia 2009 r. na kwotę 115 zł obejmująca podatek od budek telefonicznych i drugą z 10 stycznia 2009 r., na kwotę 94.865,00 zł odnoszącą się do opodatkowania kanalizacji kablowej, zaznaczając w pkt C.6 i D.17 jako rodzaj podmiotu odpowiednio właściciel i osoba prawna, wprowadziła w błąd organ podatkowy pierwszej instancji, co doprowadziło do ujęcia w bazie ewidencji obu jednostek jako odrębnych i w rezultacie do wydania decyzji deklaratoryjnej nieuwzględniającej podatku od budek telefonicznych. 4) Niezwrócenie się przez Sąd do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. o zajęcie stanowiska w związku ze złożeniem przez podatnika dwóch deklaracji podatkowych, co mogłoby doprowadzić do wydania decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W konkluzji pełnomocnik organu wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania lub jego uchylenie i rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz zasądzenie a rzecz organu kosztów postępowania zażaleniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc zażalenie na podstawie art. 194 § 1 9 p.p.s.a zarzuciło, w pierwszym rzędzie, Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, ograniczające się do przytoczenia podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Stosownie do treści tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wymogi odnoszą się niewątpliwie także do uzasadnienia, zawartego w wyroku, rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Zarzut naruszenia tego przepisu, mającego charakter procesowy należy, zatem rozważać pod kątem istotnego wpływu na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Uzasadnienie kwestionowanego postanowienia jest wprawdzie lakoniczne, jednakże wbrew zarzutowi zażalenia, wskazuje na przesłanki rozstrzygnięcia. Przytoczonym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uzasadniając motywy takiego rozstrzygnięcia i zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 5.100 zł., wskazując jako podstawą prawną postanowienia w tym zakresie art. 200 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje skarżącemu od organu który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędny dla celowego dochodzenia praw. Do niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez doradcę podatkowego, zgodnie z art. 205 § 2,3 i 4 p.p.s.a, zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach, wydatki jednego doradcy i koszty sądowe. Zważywszy na wartość przedmiotu sporu wynagrodzenie pełnomocnika, doradcy podatkowego, obliczone według zasad określonych w § 2 ust. 1 pkt 1 lit . f) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagradzania za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075), które ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, wynosi 3.600 zł. Nie budzi więc wątpliwości że Sąd pierwszej instancji zsądził zwrot kosztów postępowania w prawidłowe wysokości według zasad określonych w art. 200 p.p.s.a czyli sumy uiszczonego przez skarżącą wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Właściwe uzasadnienie orzeczenia w przedmiocie zasądzenia kosztów powinno zawierać przytoczenie wszystkich wskazanych przepisów oraz okoliczności. Skoro jednakże Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania w prawidłowej wysokości należało uznać, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a należy ponownie wskazać na treść art. 200 p.p.s.a, ustanawiającego zasadę zasądzania od organu, w razie uwzględnienia skargi, zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zgodnie, zaś z cyt. art. 206 w razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może, w uzasadnionych przypadkach, zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Norma powyższa dotyczy zasady stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania, a warunkiem ich miarkowania jest częściowe uwzględnienie skargi. Tak sformułowany przepis pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania Sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia jej skargi. W razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem Sądu jest, natomiast precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia. Nie podjęcie rozważań w tym względzie oznacza, przy uwzględnieniu skargi nawet w części, obowiązek zastosowania zasad z art. 200 ustawy . Nie można, zatem skutecznie czynić sądowi zarzutu naruszenia art. 206 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego w tym przepisie. Należy także podnieść, że, wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, zarówno z sentencji wyroku jak i jego uzasadnienia nie wynika w jakim zakresie sąd uwzględnił skargę. Sąd dopatrzył się bowiem naruszenia prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie, które musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe, wbrew treści art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, nie rozstrzygnęły w deklaratoryjnej decyzji o całości zobowiązania podatkowego, bowiem nie uwzględniły, że T. S.A. złożyła we właściwym urzędzie dwie, częściowe deklaracje na podatek od nieruchomości za 2008 r. W tej sytuacji Sąd uznał rozpoznanie, na tym etapie postępowania, pozostałych zarzutów skargi jako przedwczesne. Ustaleń tych organ nie zakwestionował nie wnosząc skargi kasacyjnej. Powyższe okoliczności nie wskazują, zatem na wystąpienie przesłanek z art. 206 p.p.s.a. Jako oczywiście bezzasadny należało uznać zarzut nieuwzględnienia przy orzekaniu o zwrocie kosztów postępowania, jak to określił autor zażalenia, wprowadzenia przez podatnika w błąd organu pierwszej instancji przez złożenie dwóch deklaracji. Po pierwsze okoliczność tego rodzaju w żadnym razie nie należy do przesłanek określonych w analizowanym przepisie. Po wtóre, nie odnosząc się do zasadności zakwalifikowania tego zdarzenia jako wprowadzenia w błąd organu, należy przede wszystkim wskazać, że to do obowiązków organu, w prawidłowo prowadzonym postępowaniu podatkowym, jest podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 122 Ordynacji podatkowej). Podobnie za oczywiście bezzasadny należało uznać, postawiony Sądowi pierwszej instancji, zarzut niezwrócenia się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zajęcie stanowiska w związku ze złożeniem przez podatnika dwóch deklaracji. Autor zażalenia nie wskazał przepisu który nakładałby na Sąd taki obowiązek, powołując się na bliżej nieokreśloną praktykę, bowiem z przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek taki nie wynika. Należy także podnieść, że skoro potwierdzenie tej okoliczności Sąd uzyskał za pośrednictwem SKO, to była ona zapewne organowi znana. Niezależnie od tego organ jako strona postępowania przed sądem administracyjnym miał prawo zapoznawania się z aktami sprawy oraz został zawiadomiony o terminie rozprawy. Nic nie stało zatem na przeszkodzie wydaniu stosownej decyzji w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W żadnym, zaś razie nie można z tego powodu stawiać zarzutu Sądowi administracyjnemu pierwszej instancji. Z tych względów zażalenie okazało się bezzasadne i w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.