II OSK 433/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1137/10 odrzucające skargę L. T. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia zakładu do prowadzenia działalności żywnościowo-żywieniowej postanawia oddalić skargę kasacyjną Pismem z dnia 5 marca 2010 r. L.T. wniósł skargę na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] uchylającą decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] października 2009 r., nr [...] i zatwierdzającą zakład [...] jako spełniający odpowiednie wymagania do celów działalności prowadzonej w zakresie podawania w naczyniach jednorazowego użytku napojów ciepłych i zimnych, dań gastronomicznych przygotowywanych z półproduktów i gotowych wyrobów (z możliwością użycia mięsa). W odpowiedzi na skargę Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. Wskazał przy tym, iż skarga została wniesiona przez podmiot do tego nie uprawniony. Organ uważa, że, skarżący nie wykazał związku pomiędzy swą sytuacją prawną i normą prawa materialnego, a zaskarżoną decyzją. Sam fakt, iż skarżący jest właścicielem lokalu, współwłaścicielem części wspólnych i zarządcą nieruchomości przy ul. [...] w K. (czego w żaden sposób nie dokumentuje), nie czyni - go zdaniem organu - uprawnionym do wniesienia skargi na zaskarżoną decyzję. W ocenie organu taka okoliczność może świadczyć jedynie o tym, że skarżący ma w sprawie interes faktyczny. Organ stwierdził, że interes prawny w uzyskaniu decyzji w przedmiocie zatwierdzenia zakładu ma wyłącznie podmiot działający na rynku spożywczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1137/10 odrzucił powyższą skargę z powodu braku istnienia po stronie L. T. interesu prawnego we wniesieniu skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny. Ograniczył się jedynie do wskazania, że jest właścicielem lokalu Nr [...] przy ul. [...] w K., który sąsiaduje bezpośrednio z lokalem, w którym mieści się [...]. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja nie stanowi o prawach i obowiązkach skarżącego, a zatem nie wpływa ona na jego sytuację prawną. Należy zatem uznać, że skarżący ma jedynie interes faktyczny we wniesieniu skargi. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia reprezentowany przez pełnomocnika L.T. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynika sprawy, tj. art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż L.T. nie przysługuje interes prawny do wniesienia skargi, a to wobec rzekomego braku przepisu prawa materialnego, z którego może on wywieść określone prawa lub obowiązki. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący w ,,pismach" oraz poprzez załączone opinie biegłych wykazał, iż decyzja organu administracyjnego narusza jego interes prawny. Jak podał autor skargi kasacyjnej przedmiotem badania w ramach postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie było m.in. badanie instalacji i przewodów kominowych pod kątem możliwości prowadzenia działalności żywnościowo – żywieniowej w jednym z lokali w nieruchomości budynkowej położonej w K. przy ul. [...]. Postępowanie dotyczyło zatem części objętej współwłasnością, a współwłasność jest regulowana przez przepisy prawa materialnego, a to art. 195 Kodeksu cywilnego i następne. Skoro tak, to wyrażenie przez organ administracji zgody na określony, niestandardowy sposób z korzystania z części wspólnych nieruchomości ingeruje (chociażby w świetle art. 199 k.c.) w prawa pozostałych współwłaścicieli tych części wspólnych budynku i przesądza o przysługiwaniu im interesu prawnego w zaskarżaniu decyzji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzut naruszenia art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest nieusprawiedliwiony. Powyższy przepis określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi. Z treści zawartej w nim normy prawnej wynika, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Paragraf 2 w/w przepisu stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest osoba mająca w tym interes prawny, a więc osoba mająca interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. "Interes prawny legitymujący stronę postępowania wywodzi się z prawa materialnego i musi to być własny interes danego podmiotu (uchwała NSA z 3 lutego 1997 r., OPS 9/96 /ONSA 1997,Nr 3, poz. 102, s. 45-46/)." Zatem stroną jest podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym (wyrok NSA z 10 marca 1989 r., IV SA 1254/88 /nie publ./) /B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H Beck Warszawa 2003, s. 227-228/. Zgodnie zaś z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 lutego 2005r. sygn. OSK 1563/04 (LEX nr 171196): "Źródłem "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszeniem, przeto w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę." Legitymacja do złożenia skargi oparta jest zatem na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić co do zasady podmiot, który wykaże związek miedzy chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy rzeczywiście sprawa dotyczy interesu prawnego skarżącego. Jeżeli jest oczywiste, że nie – wtedy Sąd winien ją odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. Jeżeli istnieją jednak wątpliwości co do tego, czy skarga dotyczy interesu prawnego skarżącego, wtedy sprawa powinna być skierowana na rozprawę i w przypadku, gdy Sąd ustali, że nie dotyczy interesu prawnego składającego skargę, winien skargę oddalić. Odrzucenie skargi uznać należy więc tylko wtedy za dopuszczalne, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny. (por. post. NSA z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06). Taka sytuacja miała zaś miejsce w przedmiotowej sprawie. Należy bowiem podzielić pogląd Sądu I instancji, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że posiada interes prawny w zaskarżeniu decyzji Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]. Nie wskazał bowiem żadnych konkretnych przepisów prawa materialnego, z których mógłby go wywodzić. Nie uprawdopodobnił, że decyzja powyższa narusza jego interes prawny. Skarżący wskazał jedynie, że jest właścicielem lokalu Nr [...] przy ul. [...] w K., który sąsiaduje bezpośrednio z lokalem, w którym mieści się [...]. Z powyższych okoliczności natomiast istnienia po stronie skarżącego interesu prawnego wywieść nie można. Oznacza to, że w omawianym przypadku podmiot wnoszący skargę, nie był ani stroną postępowania administracyjnego ani, co nie budzi wątpliwości, nie wykazał związku swojego interesu prawnego z jakimkolwiek przepisem prawa materialnego. Zaskarżona decyzja została wydana w przedmiocie zatwierdzenia zakładu do prowadzenia działalności żywnościowo-żywieniowej (sprawa została zainicjowana wnioskiem S. T.). Rozstrzygnięcie powyższe nie jest związane i nie oddziałuje na sferę indywidualnych praw i obowiązków skarżącego. Innymi słowy nie wpływa na jego sytuację prawną. W istocie L. T. w sprawie niniejszej posiada co najwyżej interes faktyczny. Ten jednak nie rodzi dla skarżącego przymiotu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a.