II SA/Wa 1284/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej E. S. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.) w związku art. 26 ust. 2 i w związku z art. 84a ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. odmówił E. S. wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w G. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że strona wnioskiem z dnia [...] września 2008 r. zwróciła się do Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA odmówił Pani E. S. wydania decyzji o prawie do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w G. przy ul. [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ rozpoznając sprawę, wskazał, że ww. lokal został przydzielony matce skarżącej – A. G., na podstawie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] października 1987 r. wydanej przez Dowódcę Garnizonu Jednostki Wojskowej [...] w G., jako przekwaterowanie osoby nieuprawnionej. A. G. zmarła w dniu [...] sierpnia 2008 r. Następnie pismem z dnia [...] września 2008 r. E. S. zwróciła się z prośbą do Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego, w którym jest zameldowana od dnia [...] lutego 1955 r. Jednak, zdaniem organu, skarżącej nie może być przydzielony lokal mieszkalny, bowiem zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw w związku z art. 84a ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – w razie śmierci osoby, o której mowa w art. 23 ust. 1 ww. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. (tj. osoby, której przed wejściem w życie tej ustawy przydzielono osobną kwaterę stałą), zamieszkałej w lokalu mieszkalnym niebędącym kwaterą (tj. w lokalu, który nie jest przeznaczony na wyłączne zakwaterowanie żołnierzy służby stałej), znajdującym się w dyspozycji Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA, osoby wspólnie zamieszkałe z tą osobą w dniu jej śmierci, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. małżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione i przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia dwudziestu pięciu lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego) - mają prawo zamieszkiwać w zajmowanym lokalu mieszkalnym. E. S. nie spełnia przesłanek określonych w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w związku z ukończeniem dwudziestu pięciu lat życia, a tym samym wykazanych w art. 23 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. W takiej sytuacji nie może być jej przydzielony lokal mieszkalny. W dniu 21 maja 2010 r. odwołanie od tej decyzji wniosła E. S. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniósł, iż wedle treści art. 23 ust. 1a wskazanej ustawy - w razie śmierci osoby, której przydzielono osobną kwaterę stałą, prawo do zamieszkiwania w tym lokalu mają wspólnie z nią zamieszkałe w chwili śmierci - osoby, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W myśl tego przepisu - osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mogą być współmałżonek, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, jak również dzieci małżonka, do czasu zawarcia związku małżeńskiego, nie później niż do dnia ukończenia 25 lat życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Strona wykracza poza krąg osób wymienionych powyżej, zatem nie jest uprawniona do uzyskania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w G. W dniu 14 lipca 2010 r. skargę na powyższą decyzję złożyła E. S. Skarżąca wskazała, iż decyzje wydane w sprawie stoją w sprzeczności z decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w której stwierdzono, że do skarżącej nie ma zastosowania tryb wydania decyzji na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Zaskarżona decyzja narusza jej konstytucyjne prawo do mieszkania. Nadto podniosła, iż obecnie w miejscowości, w której mieszka nie ma już jednostki wojskowej, a osoby, którym wcześniej organy wojskowe przydzieliły mieszkania w drodze decyzji mogły je bez problemu wykupić. Skarżąca dodała, że do chwili śmierci opiekowała się matką oraz opisała trudną sytuację materialną i życiową swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie zarówno organ pierwszej instancji, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powinni przede wszystkim zbadać jaki jest cel wniesionego przez skarżącą pisma z dnia [...] września 2008 r. Skarżąca bowiem wnosi o uregulowanie stanu prawnego zajmowanego lokalu mieszkalnego. Należy bowiem wskazać, iż zarówno doktryna, jak i orzecznictwo stoją na stanowisku, iż w przypadku pism wnoszonych przez strony nieważna jest ich nazwa, ale treść (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., sygn. akt SA/Kr 2342/92 niepublik.). Oznacza to, że na organie administracji spoczywa obowiązek obiektywnej weryfikacji podstaw i celu składanych przez stronę wniosków w toku postępowania (patrz wyrok NSA z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 290/06, ONSAiWSA 2008/1/13). Organ administracji otrzymując pismo strony nie może sam precyzować jego treści dokonując swoistej wykładni pisma i intencji strony. Jednak brak takich możliwości nie oznacza, iż organ może pozostać w takiej sytuacji bezczynny. Organ "powinien bowiem udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień w tym zakresie" (M. Jaśkowska, A. Wrobel Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2002, s. 402). O tym, jakie znaczenie ma pismo skierowane przez stronę decyduje ta strona, a nie organ. W rozpatrywanej sprawie organ przyjął, iż skarżąca ma na celu wydanie decyzji na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 1a i b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Tymczasem treść ww. pisma z dnia [...] września 2008 r., jak i konsekwentne twierdzenia strony wyrażone w odwołaniu od decyzji Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych MSWiA nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz skargi do sądu administracyjnego nie wskazują, iż skarżąca żąda wydania decyzji właśnie w tym trybie. Organ powinien zatem zwrócić się do strony o wyjaśnienie treści żądania. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organy orzekające w sprawie dokonały takiego wyjaśnienia niejako w zastępstwie strony. Takie postępowanie stoi w sprzeczności z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą prawdy materialnej i art. 8 kpa zasadą pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny zatem zwrócić się do strony o wyjaśnienie treści jej żądania, a kierując się przy tym także wskazaną w treści art. 9 kpa zasadą udzielania wyjaśnień stronie, powinny wskazać na możliwości prawne uregulowania kwestii prawnych związanych z lokalem, w którym mieszka skarżąca. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.