II SA/Rz 523/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa SO (del.) Anna Bembenek Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. S. i H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...]; II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...]; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących W. S. i H. S. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej PINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a. oraz art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia W. i H. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] ustalającego opłatę legalizacyjną w kwocie 50 000 zł za rozbudowę budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach nr 2523/1 i 2523/2 w Ł., wykonaną bez wymaganego pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżone postanowienie ustalając jednocześnie opłatę legalizacyjną za tę rozbudowę w wysokości 50 000 zł oraz wskazując, że opłata zostaje wymierzona W. i H. S. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że organ pierwszej instancji prawidłowo oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego stanowiącego, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Wysokość opłaty została prawidłowo ustalona wedle rachunku: 50 x 500 x 2 x 1 = 50 000 zł. Bezspornym jest również, że opłata została wymierzona wskutek ustalenia w toku kontroli rozbudowy budynku mieszkalnego o klatkę schodową i pokój w poziomie niskiego parteru oraz pokój poddaszowy w poziomie wysokiego parteru. Na rozbudowę tego rodzaju wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 3 pkt 6 i art. 28 Prawa budowlanego. Strony wykonały obowiązek nałożony postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., nr [...], przedkładając w wymaganym terminie (do 30 grudnia 2009 r.) zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami innymi dokumentami, a także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W skardze W. i H. S. podnieśli, że rozbudowa budynku została przez nich rozpoczęta w 2002 r. bez pozwolenia na budowę, gdyż nie znali obowiązujących w tym zakresie przepisów. Rozbudowa pochłonęła całe oszczędności i wysokość wymierzonej opłaty legalizacyjnej nie przystaje do ich dochodów w postaci świadczeń emerytalnych w łącznej miesięcznej wysokości 1 900 zł. Nie mają możliwości zaciągnięcia kredytu, a tak znaczny wydatek uniemożliwia dodatkowo choroba H. S. Ponadto, wysokość opłaty przekracza dotychczasową wartość inwestycji. Jako argument przemawiający za zmniejszeniem opłaty wskazano też fakt wykonania przez nich w wyznaczonym terminie wszystkich obowiązków określonych w postanowieniu organu I instancji. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu. I. Stan faktyczny jest następujący: w związku z pismem dotyczącym rozbudowy budynku, jakie wpłynęło do organu I instancji w dniu 8 lipca 2009 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił S. S. oraz W. i H. S. o terminie kontroli i z czynności tej, przeprowadzonej 31 lipca 2009 r., sporządził protokół wraz ze stosownym materiałem fotograficznym. Wobec złożonego do protokołu oświadczenia, że rozbudowa rozpoczęta została w 2002 roku bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ zawiadomił W. i H. S. oraz Gminę [...] o wszczęciu postępowania w sprawie rozbudowy budynku położonego na działkach nr 2523/1 I 2523/2 w Ł. /k.9 akt adm./, a w dalszej kolejności o rozprawie administracyjnej, której termin wyznaczono na 14 września 2009 r. Zawiadomienie o rozprawie, poza inwestorami i Gminą doręczono również I. W. oraz S. B., właścicielom nieruchomości graniczących z dgr 2523/1 /k.10/. Z rozprawy sporządzony został protokół, po czym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. organ I instancji, na podstawie art. 48 ust.2 pkt 2, ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia szczegółowo wskazanych dokumentów, doręczając rozstrzygnięcie inwestorom oraz Gminie [...] /k, 13/. Poza sporem pozostaje, że inwestorzy wywiązali się z nałożonych obowiązków, wobec czego organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lutego 20010 r. ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej, doręczając postanowienie wyłącznie inwestorom /k/16/. Na skutek zażalenia, WINB wydał postanowienie, którego dotyczy skarga W. i H. S. II. Z przedstawionego, bezspornego stanu faktycznego jednoznacznie wynika, że przedmiotowa sprawa prowadzona jest przez organ nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy - Prawo budowlane dotyczące tzw. samowoli budowlanej. Jest to więc indywidualna sprawa w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zm.) prowadzona w oparciu o przepisy tego Kodeksu co oznacza, że krąg stron postępowania wyznacza przepis art. 28 Kpa, który zawiera definicję strony. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że ustawa - Prawo budowlane zawiera pewne wyjątki, które wyłączają w postępowaniach uregulowanych przepisami art.28 ust.2, art. 40 ust. 3 i art. 59 ust. 7 stosowanie art. 28 k.p.a., jednakże regulacji tych, per analogiam, nie można stosować w przedmiotowej sprawie. Stanowisko takie wyrażone zostało w wyroku tut. Sądu w sprawie sygn. II SA/Rz 777/09 i znalazło akceptację w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010r. sygn. II OSK 1505/09. Skoro tak, to stronami w rozpoznawanej sprawie - poza Gminą [...] i oczywiście inwestorami, są również I. W. oraz S. B., właściciele nieruchomości graniczących z dgr 2523/1. Tymczasem organ - poza zawiadomieniem o rozprawie - nie informował wymienionych osób o toczącym się postępowaniu i nie doręczył podejmowanych w sprawie rozstrzygnięć. Okoliczność ta, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględniona została, mimo braku zarzutu skargi, z urzędu, ze skutkiem uchylenia postanowienia WINB, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Ponieważ wada dotycząca pominięcia stron występuje od samego początku prowadzonego przez nadzór budowlany postępowania w sprawie samowoli budowlanej, dlatego uwzględniając skargę Sąd, poza zaskarżonym postanowieniem, wykasował również wszystkie rozstrzygnięcia podjęte w granicach tej sprawy /art. 135 p.p.s.a./. O kosztach (wpis od skargi w kwocie 100zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.