V SA/Wa 899/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant: sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. F. na postanowienie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu zarzutów zgłoszonych przez dłużnika M. F. (zwanego dalej Skarżącym) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o ich oddalenie. Organ wskazał, iż Skarżący podniósł następujące zarzuty: 1. obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w niniejszym postępowaniu uległ przedawnieniu, 2. wskazał na brak wymagalności obowiązku, gdyż toczy się postępowanie w Ministerstwie Infrastruktury nr [...], 3. stwierdził niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego, 4. tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nie wskazuje ani podstawy prawnej obowiązku, ani podstawy prawnej prowadzenia egzekucji oraz wskazuje w sposób nieprawidłowy możliwe środki egzekucyjne do zastosowania w przedmiotowej sprawie. Organ odniósł się do poszczególnych zarzutów. Co do zarzutu pierwszego stwierdził, iż obowiązek uiszczenia kary pieniężnej, nie uległ przedawnieniu. Wskazał, że przepis art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych obowiązuje dopiero od dnia 4 października 2005 r., podczas gdy stwierdzenie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, czyli zdarzenie dające podstawę do naliczenia kary pieniężnej nastąpiło w dniu 1 października 2003 r. Podkreślił, iż w tym czasie nie obowiązywał jeszcze art. 40d ust. 3 ustawy, a więc nie obowiązywał też przewidziany w nim 5 letni termin przedawnienia. Odnosząc się do zarzutu drugiego podniósł, iż postępowanie prowadzone w Ministerstwie Infrastruktury dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności stanowiącej przedmiotową karę pieniężną. Wskazał, iż jest to odrębne postępowanie nie mające związku z prowadzonym na podstawie prawomocnej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, nakładającej karę pieniężną, postępowaniem egzekucyjnym. Co do niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, zdaniem organu, winien wypowiedzieć się organ egzekucyjny. Generalny Dyrektor zauważył, iż w dniu dokonania ważenia i stwierdzenia przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia tj. w dniu 1.10.2003 r. przepis art. 13g ust. 12 ustawy o drogach publicznych nie obowiązywał. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stwierdził, iż tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podstawa prawna obowiązku została wskazana prawidłowo. Jest nim Załącznik do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, gdyż w momencie dokonywania ważenia, przepisy dotyczące nakładania kar z tytułu przejazdów pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, były umieszczone w załączniku do ustawy, a załącznik stanowi również treść ustawy. Prawidłowo zostało również określone miejsce publikacji tego aktu prawnego, gdyż w dniu 1 października 2003 r. tekst jednolity ustawy o drogach publicznych, był ogłoszony właśnie w Dzienniku Ustaw z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze m.. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył skarżący M. F.. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ powtórzył swoje ustalenia co do stanu faktycznego i prawnego dokonane w uzasadnieniu postanowienia wydanego w I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. F.i. Skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i dodatkowo podniósł, iż: - obowiązek uiszczenia kary pieniężnej uległ przedawnieniu, gdyż upłynęło 5 lat od daty zdarzenia, które nastąpiło dnia 1 października 2003 r. Wskazał, iż przepis art. 40 d ust. 3 ustawy o drogach publicznych dotyczący przedawnienia został wprowadzony, co prawda dopiero 4.10.2005r., jednakże jak wynika z uzasadnienia projektu nowelizacji ustawy, miał na celu jednoznaczne wyjaśnienie, że kara pieniężna ulega przedawnieniu. Ustawa o finansach publicznych nie reguluje przedawnienia, nadto z jej art. 34 wynika, że do spłaty kary pieniężnej nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, - obowiązek jest niewymagalny, gdyż toczy się postępowanie w Ministerstwie Infrastruktury nr [...], i to bardzo przewlekle bo przez okres 5 lat, a dotyczy umorzenia lub odroczenia płatności. Stwierdził, że z treści decyzji z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] wynika, że dochody te nie stanowią dochodów budżetu państwa, a więc kary te nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym ustawy Ordynacja podatkowa, - zastosowano niedopuszczalny środek egzekucyjny, albowiem w myśl art.13g. ust. 12 ustawy o drogach publicznych, jeżeli kara pieniężna nie zostanie uiszczona to stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości, tym samym niedopuszczalne jest zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Przepis ten obowiązywał w momencie nałożenia kary, a zdaniem Skarżącego, należy stosować nowe przepisy. - tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art.27.ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, narusza pkt 3, gdyż nie wskazuje podstawy prawnej obowiązku, którą nie może być załącznik, a sama ustawa jest błędnie wskazana jako Dz. U. z 2000r., podczas gdy później była z 2004r., a obecnie z 2007r. Narusza także pkt 6 ustawy albowiem nie wskazuje prawidłowej podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, a także pkt 11, gdyż w sposób nieprawidłowy wskazuje możliwe środki egzekucyjne do zastosowania w tej sprawie.. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 21 listopada 2010 r. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty, szczególnie w zakresie przedawnienia obowiązku uiszczenia kary oraz ponownie podkreślił, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Podstawowym celem sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień) a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia Sąd stanął na stanowisku, iż organy administracji zarówno przy wydawaniu postanowienia w I jak i w II instancji nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd oddalił skargę jako niezasadną. Na wstępie należy zgodzić się ze Skarżącym, że mimo iż w dacie zdarzenia dającego podstawę do naliczenia kary pieniężnej tj. w dniu 1 października 2003r. w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz.838 ze zm.) brak było uregulowań w zakresie terminu przedawnienia kary pieniężnej, a przepis art. 40d ust. 3 został wprowadzony do tejże ustawy nowelą z dnia 29 lipca 2005r. (ustawa o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz.U. z dnia 19 września 2005r., weszła w życie 4 października 2005r), przepis ten należy stosować również do kar nałożonych przed tą datą. Wychodząc z zasad racjonalności ustawodawcy, przy braku innego szczególnego unormowania odnoszącego się do kar nakładanych na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących, należy przyjąć, iż regulacje zawarte w art.40d ust.3 odnoszą się do wszystkich dodatkowych opłat i kar, czy to dotyczących nieopłacenia płatnego parkowania, czy też przejazdu pojazdem nienormatywnym. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do irracjonalnych wniosków, że przedmiotowo takie same należności z tego samego tytułu ulegają, bądź nie ulegają przedawnieniu tylko i wyłącznie z uwagi na fakt, że zostały nałożone na podstawie przepisów przed nowelizacją, czy też przepisów po nowelizacji. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie więc z przepisem art. 40d ust. 3 obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3 oraz kar pieniężnych określonych w art.13g ust. 1, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12 przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Jednakże w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że zarzut przedawnienia jest niezasadny. Zdarzenie dające podstawę do naliczenia kary pieniężnej nastąpiło w dniu 1 października 2003r. Decyzja nakładająca karę została wydana w dniu [...] października 2004r. M. F. na tę decyzję w dniu 19 grudnia 2004r. wniósł skargę do WSA w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 27/05 ); wyrok zapadł w dniu 2 listopada 2005r. W wyniku skargi kasacyjnej, NSA orzekł o jej oddaleniu w dniu 11 stycznia 2007r. Tak więc w okresie od 19 grudnia 2004r. do 11 stycznia 2007r. nastąpiło zawieszenie biegu przedawnienia. Tym samym tytuł wykonawczy złożony do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. W grudniu 2009r został złożony w terminie. Sąd podzielił stanowisko organu, że obowiązek zapłaty kary jest już wymagalny. Przed Ministrem Infrastruktury toczyło się postępowanie o umorzenie należności w kwocie 46.200, 00 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym. Postępowanie to było tożsame co do przedmiotu i podmiotu ze sprawą zakończoną prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 2 listopada 2005r. wobec tego Minister Infrastruktury nie może umorzyć należnej kary, więc postępowanie egzekucyjne może być prowadzone. Odnośnie zarzutu niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego należy stwierdzić, że w momencie nakładania kary nie obowiązywał przepis art. 13g ust. 12 ustawy o drogach publicznych , który stanowi: jeżeli kara pieniężna nie zostanie uiszczona lub pojazd nie zostanie odebrany z parkingu w ciągu 30 dni do dnia wymierzenia kary pieniężnej, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) dotyczące egzekucji należności pieniężnych z ruchomości. Przepis ten obowiązuje od dnia 24 listopada 2003r, więc wszedł w życie po wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie zaś z przepisem art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003r Nr 200 poz. 1953) do postępowań administracyjnych wszczętych, a nie zakończonych decyzją ostateczną, przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Tak więc organ prawidłowo zastosował przepisy dotychczasowe. Sąd stwierdza, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) Także podstawa prawna w nim wskazana została prawidłowo Decyzję nr [...] z dnia [...] października 2004r. wydano na podstawie ustawy o drogach publicznych; obowiązywał wówczas tekst jednolity z roku 2000 ogłoszony w Dz.U.Nr 71 poz. 838. tym samym zarzuty naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 i 6 nie znajdują uzasadnienia. Sam tytuł wykonawczy jest formularzem , którego treść jest określona w załączniku nr 4 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541), tak więc zarzut naruszenia pkt 11 art. 27 § 1 jest bezzasadny. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.