I OSK 296/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-08

Skład orzekający: Anna Łukaszewska - Macioch, Leszek Leszczyński, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu emerytowi policyjnemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, wydana po uchyleniu przepisu pozwalającego na stosowanie przepisów rozporządzenia do emerytów, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o cofnięciu emerytowi policyjnemu uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego była zasadna. Sąd stwierdził, że uprawnienie to nigdy nie wynikało bezpośrednio z ustawy, a jedynie z przepisów wykonawczych, które po zmianie rozporządzenia w 2005 roku przestały obejmować emerytów. Pomimo uchylenia przepisu pozwalającego na stosowanie rozporządzenia do emerytów, § 6 rozporządzenia w związku z § 1 ust. 1 nadal stanowił podstawę do cofnięcia świadczenia, gdyż uprawnienie emeryta było pochodną uprawnienia policjanta w służbie czynnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia A. M., emerytowi policyjnemu, uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Prawo to zostało mu przyznane w 2000 r. na podstawie przepisów wykonawczych. Po zmianie rozporządzenia w 2005 r. uchylono przepis pozwalający na stosowanie rozporządzenia do emerytów. Organ uznał, że A. M. przestał spełniać warunki do otrzymywania świadczenia i wydał decyzję o cofnięciu uprawnienia. WSA oddalił skargę A. M., a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie: sędzia NSA Leszek Leszczyński sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 588/10 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r. ( sygn. akt II SA/Bk 588/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w S. przyznał A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] ten sam organ stwierdził wygaśnięcie w/w decyzji z dniem [...] grudnia 2005 r. - z uwagi na fakt, że z chwilą wejścia w życie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie tego organu z 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 2002 r. Nr 100, poz. 919) – policyjni emeryci i renciści oraz członkowie ich rodzin utracili prawo do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Z kolei, w związku z treścią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. ( sygn. akt II SA/Wa 1262/09), ostateczną decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] stwierdzono nieważność w/w decyzji wygaszającej decyzję przyznającą A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Aktualnie, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w S. cofnął A. M. z dniem [...] stycznia 2006 r. uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że A. M. pobierał do tej pory równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego na podstawie kolejno obowiązujących w tym przedmiocie rozporządzeń wykonawczych Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do ustawy o Policji tj. rozporządzenia z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. Nr 106, poz. 1999 ) oraz rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ( Dz. U. Nr 100, poz. 919), z których to ostatnie rozporządzenie zostało w dniu 1 stycznia 2006 r. znowelizowane (rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2005 r.) w ten sposób, iż uchylono § 8 rozporządzenia wykonawczego stanowiący, że przepisy rozporządzenia stosuje się do emeryta i rencisty policyjnego. Zdaniem zatem Komendanta, ponieważ obecnie nie istniał przepis, który pozwalałby, w zakresie prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, traktować emerytów i rencistów jak policjantów w służbie czynnej, w szczególności nie wymienia tych osób art. 91 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, jak również ustawa z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 z późn. zm.) - to wnioskodawca przestał spełniać warunki do otrzymywania równoważnika za remont lokalu. Organ podniósł w tym miejscu, że wskazana wyżej ustawa z dnia 18 lutego 1984 r. stanowi jedynie o prawie emeryta i rencisty do lokalu mieszkalnego (art. 29 ustawy) oraz o prawie do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu (art. 30 ustawy) a zatem, ponieważ w myśl § 6 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., jeżeli policjant przestał spełniać warunki, o których mowa w § 1 ust. 1 - wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do dotychczas przyznanego równoważnika pieniężnego - to z uwagi na uchylenie § 8 rozporządzenia, dotyczącego emerytów i rencistów policyjnych, w/w § 6 rozporządzenia stanowił podstawę do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Działając w trybie instancji odwoławczej, Komendant Wojewódzki Policji w B. decyzją z dnia [....] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w w/w wyroku z dnia 3 grudnia 2009 r. ( sygn. akt II SA/Wa 1262/09) przesądził jedynie kwestię naruszenia przez organ art. 162 § 1 k.p.a., natomiast nie rozstrzygał merytorycznie o prawie do świadczenia. Wskazano zatem, że skarżący nie jest policjantem w służbie czynnej a przepis § 1 ust. 1 omawianego rozporządzenia wymaga od uprawnionego posiadania takiego statusu. Brak było też innych przepisów, które przewidywałyby prawo emerytów policyjnych do otrzymywania równoważnika. W związku z powyższym uznano, że trafnym było stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w S., iż strona nie spełniała obecnie warunków do otrzymywania omawianego świadczenia. Na wyżej przedstawioną decyzję A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której zarzucił organowi naruszenie zasady, iż prawo nie działa wstecz, a także zasad wyrażonych w art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. Nadto podnosił brak rzetelnego i jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, w tym uwzględnienia sentencji i uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. Odpowiadając na skargę, Komendant Wojewódzki Policji w B. wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej "P.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, że nie była ona uzasadniona. Sąd ustalił, iż uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego skarżący otrzymał na mocy wspomnianej wyżej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] marca 2000 r. wydanej w oparciu o ówczesne brzmienie art. 91 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania. Na podstawie tej decyzji skarżący pobierał przedmiotowe świadczenie w okresie od dnia [...] stycznia 2000 r. do 2005 r. (włącznie), tj. do momentu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 266, poz. 2246), które uchyliło między innymi § 8 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r., a który to przepis "kontynuował," przewidziane przepisami wykonawczymi do ustawy o Policji, stosowanie także do emeryta, rencisty policyjnego oraz osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym policjancie oraz po zmarłym emerycie lub renciście policyjnym, przepisów rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Tym samym – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - z dniem 1 stycznia 2006 r. przestała istnieć formalnie materialnoprawna podstawa przyznawania emerytom policyjnym uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i wypłacania emerytom policyjnym wcześniej przyznanego równoważnika. Jednocześnie Sąd zaznaczył też, że nigdy uprawnienie emerytów policyjnych i rencistów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie wynikało z przepisu rangi ustawy, która to okoliczność została stwierdzona wyrokiem Trybunał Konstytucyjny z dnia 29 listopada 2004 r. (sygn. akt K 7/04, OTK–A 2004/10/109), w uzasadnieniu którego, oceniając między innymi zgodność z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej upoważnienia ustawowego zawartego w art. 91 ust. 2 ustawy o Policji, Trybunał nie stwierdził, że w/w upoważnienie ustawowe dawało organowi wykonawczemu prawo do "wyjścia" poza oczywisty na poziomie ustawowym krąg podmiotów uprawnionych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. Biorąc zatem pod uwagę treść wspomnianego wyroku, Sąd Wojewódzki zauważył, iż zamieszczony w przepisach wykonawczych, wydanych do art. 91 ustawy o Policji, zapis o odpowiednim stosowaniu w stosunku do emerytów policyjnych obowiązujących wobec policjantów zasad przyznawania równoważnika pieniężnego za remont lokalu, był normą wykraczającą poza upoważnienie ustawowe. Norma zaś przepisu wykonawczego, wykraczająca poza upoważnienie ustawowe, nie mogła stanowić ważnej podstawy do nabycia uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, co w konsekwencji - zdaniem sądu – nie pozwalało skarżącemu skutecznie powoływać się na ochronę praw słusznie nabytych. W sytuacji bowiem braku istnienia uprawnień na gruncie ustawowym, nie można było mówić o skutecznym ich nabyciu w oparciu o przepis rozporządzenia wykonawczego nieznajdujący umocowania w ustawie. Sąd Wojewódzki podzielił też stanowisko organu, że uprawnienia emeryta policyjnego do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, nie da się również wyczytać z treści cytowanej wyżej ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), gdyż przewiduje ona w stosunku do emerytów policyjnych jedynie uprawnienie do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych ( art. 29 ust. 1 ustawy ) oraz prawo do pomocy finansowej ( art. 30 ustawy). Sąd przytoczył w tym miejscu stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zawarte w wyroku z dnia 27 października 2008 r. ( sygn. akt U 4/08 OTK-A 2008/8/141), w którym stwierdzono, że odesłanie w kwestii regulacji prawnej dotyczącej emerytów i rencistów policyjnych do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy, nie oznacza ogólnego nakazu stosowania do emerytów i rencistów policyjnych całokształtu przepisów o uprawnieniach mieszkaniowych funkcjonariuszy policji, ale jedynie nakaz odpowiedniego stosowania przepisów szczegółowych dotyczących przyznawania funkcjonariuszom policji mieszkań znajdujących się w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, oraz, iż właśnie treść art. 30 omawianej ustawy dowodzi, że poza uprawnieniem emeryta policyjnego (rencisty policyjnego) do lokalu i jego uprawnieniem do pomocy na uzyskanie lokalu, ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji, innych świadczeń tym podmiotom nie zapewniła. W tej sytuacji – wg Sądu Wojewódzkiego - dokonane kwestionowaną decyzją cofnięcie skarżącemu z dniem 1 stycznia 2006 r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za remont lokalu było naturalną konsekwencją uporządkowania regulacji prawnej i dostosowania treści przepisów wykonawczych do zgodności z zapisami ustawy o Policji. Odnosząc się zaś do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że powołanie w niej § 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. nie naruszało prawa, gdyż uchylony § 8 rozporządzenia, stanowił podstawę pozwalającą stosować § 1 pkt 1 rozporządzenia do emerytów policyjnych. Skoro zaś z dniem 1 stycznia 2006 r. odpadła ta podstawa, to emeryci policyjni nie spełniają warunków określonych w § 1 ust. 1 rozporządzenia, jako że w ogóle tego przepisu się do nich nie stosuje. W skardze kasacyjnej, A. M., zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku naruszenie: a) przepisów prawa materialnego w postaci § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z art. 156 § 1 pkt. 2 i 3 k.p.a., b) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) w zw. z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi, gdy tymczasem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 2 i 3 k.p.a., c) art. 110 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie po raz drugi tej samej materii w oparciu o identyczny stan faktyczny i prawny związany z wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., a także pominięcie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, A. M. wnosił o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku wraz z zasądzeniem kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że strona uzyskała uprawnienie do równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego decyzją z dnia [...] marca 2000 r. a przepisy późniejsze nie przewidywały możliwości cofania tego uprawnienia emerytom i rencistom policyjnym. Będący zaś podstawą decyzji o cofnięciu skarżącemu równoważnika za remont lokalu mieszkalnego § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. dotyczy - co wprost wynika z powołanego § 1 ust. 1 – jedynie policjantów a więc nie odnosi się do skarżącego kasacyjnie. Akcentowano też, że skarżący był emerytem już w chwili przyznawania mu prawa do przedmiotowego świadczenia. A. M. zwracał także uwagę, że Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] marca 2006 r., która wygaszała decyzję o przyznaniu stronie równoważnika za remont lokalu a zatem, co najmniej do dnia [...] kwietnia 2010 r. prawo do tego równoważnika zostało A. M. "utrzymane". Ponadto, powoływano się na treść prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1262/09), w którym Sąd stwierdził, że samo uchylenie podstawy prawnej wydanych wcześniej decyzji powoduje, że z dniem wejścia w życie takiej zmiany prawa przestaje obowiązywać podstawa prawna do wydawania takich decyzji (przyznających, odmawiających przyznania uprawnień) w przyszłości, ale nie powoduje to natomiast wygaśnięcia uprawnień nabytych na podstawie decyzji wydanych dotychczas, na obowiązującej wówczas podstawie prawnej. Skarżący kasacyjnie odwoływał się w tej mierze do zasad utrwalonych przez doktrynę prawa administracyjnego, zgodnie z którymi skutki prawne wywołane decyzją administracyjną trwają dopóty, dopóki nie zostanie ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Eliminacja taka może zaś nastąpić przez wprowadzenie przez ustawodawcę ściśle określonej normy intertemporalnej, taki skutek przywidującej (sposób generalny), bądź w drodze aktu o charakterze indywidualnym w ramach wznowienia postępowania w danej sprawie. Przepisy zmieniające z dniem 28 grudnia 2005 r. rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, ani inne przepisy prawa odnoszące się do tego rozporządzenia nie zawierały zaś przepisów uchylających decyzje (przyznające), które weszły już do obrotu prawnego i żaden obecnie obowiązujący przepis prawa nie przewidywał ex lege wygaśnięcia norm konstytuujących prawo do tych uprawnień, a przysługujących na podstawie wcześniej wydanych decyzji. Wobec zatem braku wyraźnego przepisu prawa uchylającego moc decyzji konkretyzującej uprawnienie A. M. do przedmiotowego równoważnika, jej uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności mogłoby nastąpić zatem tylko w trybie i na zasadach przewidzianych w k.p.a. lub w przepisach szczególnych. W konsekwencji zatem wywodzono, że A. M. jest nadal uprawniony do pobierania równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za wskazany we wniosku okres. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w analizowanym stanie faktycznym nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do zbadania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zarzuty podniesione w niej oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Jako zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skarżący kasacyjnie wskazał na przepisy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) w zw. z art. 151 P.p.s.a. stojąc na stanowisku, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku niezasadnie oddalił skargę ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 2 i 3 k.p.a. Ponadto twierdzono też, iż w sprawie doszło do ponownego rozstrzygnięcia tej samej materii, w oparciu o identyczny stan faktyczny i prawny, którego dotyczyły decyzja przyznająca A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu i decyzje wydane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wygaszającej w/w uprawnienie (art. 110 k.p.a.). Z zarzutami nie można się zgodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku dokonał w analizowanej sprawie prawidłowej wykładni prawa materialnego ( o czym poniżej) a to w konsekwencji, przy jednoczesnym stwierdzeniu braku naruszeń przez organ administracji publicznej przepisów proceduralnych, skutkować musiało oddaleniem skargi, a wiec oparciem wyroku na przepisie art. 151 P.p.s.a. Ponadto, wypada także zauważyć, że nawet jeśliby – czysto teoretycznie – przyjąć, że zaskarżona do Sądu Wojewódzkiego decyzja rażąco naruszała prawo lub została wydana w warunkach rei iudicatae ( art. 156 § 2 i 3 k.p.a.), to w takim wypadku, oddalenie skargi świadczyłoby o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a nie – jak wskazuje autor skargi kasacyjnej – art. 145 § 1 pkt lit. a) P.p.s.a. Wydanie decyzji o cofnięciu A. M. prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie dowodziło również by decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 110 k.p.a. i którą to okoliczność Sąd Wojewódzki musiałby wziąć pod uwagę. Zgodnie z w/w przepisem organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Powyższe więc dowodzi jedynie, że w sytuacji, gdy wydana przez organ decyzja zostanie adresatowi doręczona lub ogłoszona, to - tym samym - wchodzi ona do obrotu prawnego a treść jej staje się dla organu wiążąca. Zwrócić jednak trzeba uwagę, że powyższy fakt nie wyklucza możliwości ustania mocy prawnej takiej decyzji w drodze legalnych działań, podejmowanych w oparciu o dopuszczalne przez prawo środki. Wydanie zatem w 2000 r. decyzji przyznającej skarżącemu uprawnienie do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont lokalu a następnie stwierdzenie nieważności decyzji, która to uprawnienie wygaszała, nie stanowiło przeszkody do wydania następnie decyzji o cofnięciu tej samej stronie w/w uprawnienia, pod warunkiem oczywiście, że wydanie tej ostatniej decyzji było prawnie dopuszczalne. Konstatacja ta prowadzi zaś wprost do kwestii oceny zasadności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu prawno materialnego. Według skarżącego bowiem, zaskarżony wyrok naruszał § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wynikające z art. 156 § 1 pkt. 2 i 3 k.p.a. Zarzut ten autor skargi kasacyjnej uzasadniał przy tym w ten sposób, iż twierdził, że w/w przepis rozporządzenia wykonawczego nie mógł stanowić podstawy prawnej dla decyzji cofającej A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, gdyż przepis ten dotyczył policjantów a nie emerytów policyjnych, zaś skarżący, zarówno w dacie wydawania powyższej decyzji, jak i w dacie decyzji przyznającej przedmiotowe uprawnienie, był już emerytem. Zatem w tych warunkach przyznane skarżącemu prawo nie mogło być już w żaden sposób mu odebrane. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu obrazy prawa materialnego wyjaśnić wypada, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, że tego rodzaju świadczenie jak równoważnik pieniężny za remont lokalu, które z mocy przepisu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji przysługuje funkcjonariuszom Policji, nigdy nie obejmowało swym zasięgiem podmiotowym również emerytów i rencistów policyjnych. Wydawane natomiast przed rokiem 2006 r. decyzje, przyznające powyższej kategorii osób omawiane świadczenie, w swojej podstawie prawnej wskazywały na przepisy wykonawcze do ustawy. W przypadku skarżącego kasacyjnie były to ( vide: decyzja z dnia [...] marca 2000 r. nr [...]) przepisy: art. 155 k.p.a., art. 91 ustawy o Policji i § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania ( Dz. U. Nr 106, poz. 1212 ze zm.). Godzi się w tym miejscu podkreślić, że w/w przepis § 1 rozporządzenia wykonawczego dotyczył jedynie policjantów służbie czynnej. Uprawnienia dla emerytów i rencistów wywodzono natomiast z powiązania go z § 11 ust.1 rozporządzenia. Ten ostatni bowiem przepis stanowił, że przepisy rozporządzenia stosuje się również do emeryta i rencisty policyjnego. Rozporządzenie z 1999 r. zastąpiło następnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, które w § 8 zawierało - analogiczną do wspomnianego wyżej przepisu § 1 - regulację prawną. W związku z wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 kwietnia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r., z dniem 1 stycznia 2006 r. przepis § 8 tego ostatniego rozporządzenia przestał obowiązywać. Z tego względu, wobec braku przepisu przejściowego zachowującego uprawnienia ustalone w oparciu o przepis dotychczasowy, od dnia 1 stycznia 2006 r. przestała istnieć podstawa prawna do przyznawania emerytom policyjnym prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu, te natomiast osoby, które powyższe prawo już wcześniej otrzymały, zgodnie z przeważającym poglądem panującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nadal uprawnienie to posiadały. Zdaniem bowiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zmiana stanu prawnego nie powodowała w sposób automatyczny wygaśnięcia decyzji administracyjnej, przyznającej emerytowi policyjnemu prawo do w/w świadczenia ( por. wyroki NSA z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt I OSK 541/10 i z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1576/09). Zawarta w w/w orzeczeniach ocena dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny nie dotyczyła jednak stanu, jaki zaistniał w analizowanej sprawie. W tym przypadku skarżący utracił bowiem prawo do przedmiotowego świadczenia nie w sposób automatyczny to jest nie wyłącznie z tego tylko powodu, że została uchylona podstawa prawna przyznanego mu świadczenia, ale z mocy decyzji o cofnięciu stronie prawa do równoważnika pieniężnego, ze względu na brak spełniania przez nią warunków, o których mowa w § 1 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., do którego to przepisu odsyła § 6 tegoż rozporządzenia. W związku z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej wyjaśnić należy, że wprawdzie dosłowne brzmienie tego ostatniego przepisu może istotnie sugerować, że dotyczy on jedynie policjanta a nie odnosi się również do emeryta, czy rencisty policyjnego. Fakt ten spowodowany jest tym, że – jak wspomniano wyżej – uprawnienie do otrzymywania równoważnika pieniężnego za remont lokalu przez emerytów i rencistów wynikało wyłącznie z unormowania zawartego w § 8 rozporządzenia, nakazującego stosować przepisy rozporządzenia także w stosunku do tej kategorii osób. Tym niemniej choć uchylenie w/w przepisu uniemożliwia jakiekolwiek, dalsze jego stosowanie, to fakt ten nie oznacza, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie jest w ogóle możliwe wydanie decyzji cofającej emerytowi policyjnemu prawo do równoważnika za remont lokalu. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że uprawnienie do otrzymania omawianego świadczenia przez emerytów i rencistów policyjnych było zawsze pochodną uprawnienia przysługującego policjantowi. Innymi słowy emeryt policyjny mógł – co do zasady - uzyskać prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu z tego powodu, że wcześniej był funkcjonariuszem Policji w służbie czynnej. Nie można zatem, dokonując interpretacji przepisów regulujących uprawnienia policjantów i emerytów policyjnych, tak ich wykładać, że w rezultacie dochodzi się do wniosku, iż emerytom i rencistom policyjnym przysługuje więcej uprawnień resortowych niż samym funkcjonariuszom Policji pozostającym w służbie. Skoro więc istnieje podstawa prawna do wydawania decyzji o cofnięciu policjantowi prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu a stanowi ją § 6 w związku z § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia, to nie ma wątpliwości, iż jednocześnie jest ona podstawą do wydania tego rodzaju decyzji w stosunku do emeryta policyjnego. Uzasadnionym w tym miejscu wydaje się przywołanie poglądu wyrażonego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 listopada 2004 r. ( sygn. akt K 7/04, OTK-A 2004/10/109), dotyczącym m. in. art. 91 ust. 2 ustawy o Policji (czyli kwestii konstytucyjności upoważnienia dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia szczegółowych zasad cofania i zwracania równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego), w którym to wyroku Trybunał stwierdził, że pojawienie się w czasie późniejszym nowych okoliczności wyłączających prawo do dalszego świadczenia, albo ograniczających to prawo, skutkuje jego cofnięciem, jeśli odbywa się na podstawie zasad, które obowiązywały przy jego przydziale. Zdaniem Trybunału zwrot "zasady cofania" i "zwracania" nie może być bowiem rozpatrywany samoistnie, w oderwaniu od zasad przyznawania świadczenia. Zasady cofania oraz zwrotu równoważnika pieniężnego są zatem ściśle związane z zasadami przyznawania ( stwierdzania) prawa do świadczenia i stanowią ich pochodną. Są wiec w takim samym stopniu określone, jak te ostatnie. Mając powyższe na uwadze za nieuprawniony należało uznać zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - czy też wydania decyzji w warunkach rei iudicatae ( art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), o czym była mowa wyżej, poprzez niewłaściwe zastosowanie § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. Z tych powodów, nieznajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na zasadzie art. 184 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło