II OSK 693/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-14

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski, Maria Czapska – Górnikiewicz, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i gospodarczego jest uzasadniona w sytuacji, gdy działka znajduje się w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, a przepisy rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego wprowadzają zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w tym pasie, z zastrzeżeniem pewnych wyjątków?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował przepisy. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wydanie decyzji o warunkach zabudowy wymaga, aby co najmniej jedna działka sąsiednia była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dla nowej zabudowy. Ponadto, decyzja musi być zgodna z przepisami odrębnymi, w tym z rozporządzeniem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, które zakazuje lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. W tej sprawie nie stwierdzono zabudowy na działkach sąsiednich, a planowana inwestycja nie spełniała warunków do zastosowania wyjątków od zakazu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Organ ten odmówił uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce położonej w Obszarze Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego. Głównym zarzutem było naruszenie przepisów dotyczących lokalizacji obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora, wprowadzonych rozporządzeniem Wojewody Warmińsko-Mazurskiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Chróścielewski /spr./ Sędziowie sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1532/10 w sprawie ze skargi M. Ś. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1532/10 oddalił skargę M. Ś. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2008 r., którym odmówiono uzgodnienia warunków zabudowy działki o nr ew. [...], położonej w obrębie S. , gmina P. dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego z kuchnią letnią i odmówił uzgodnienia realizacji planowanej inwestycji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż postanowienie wydane w sprawie wniosku organu gminy dotyczące uzgodnienia warunków zabudowy powinno być oparte na przepisach, które w sposób bezpośredni dają podstawę do rozstrzygnięcia w tej sprawie. W związku z powyższym za niezgodne z prawem należy w ocenie organu odwoławczego uznać stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie, iż podstawę orzekania w rozpatrywanej sprawie mógł stanowić mający ogólny charakter przepis art. 73 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Przez ograniczenia, o których mowa we wskazanym przepisie należy rozumieć, w kontekście rozpatrywanego wniosku Burmistrza Miasta P. jedynie zakazy wynikające z rozporządzenia ustanawiającego Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego, bowiem tylko one, jako umocowane na podstawie delegacji art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, dają podstawę do ograniczenia działań na terenie obszaru chronionego krajobrazu we wskazanym przez nie zakresie. Również cele, dla których utworzono dany obszar nie stanowią materialnej podstawy orzekania. Skargę na powyższe postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wniósł do Sądu M. Ś. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że kompetencje organu odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy rozpoznając środek zaskarżenia zobowiązany jest uwzględnić zarówno zmiany stanu faktycznego jak i prawnego, jakie zaszły w sprawie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ pierwszej instancji a orzeczeniem organu odwoławczego i zastosować przepisy obowiązujące w czasie rozpatrywania przez siebie sprawy. Tak też uczynił orzekający w niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Zauważyć bowiem należy, że zażalenie na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2008 r. wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 26 stycznia 2009 r. Ocena legalności rozstrzygnięcia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska winna więc się sprowadzać w szczególności do ustalenia, czy organ ten prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nr 153 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz. Urz. Woj. Warm.-Maz. Nr 198, poz. 3104), ustanawiające nowe zakazy dla obszaru, na którym znajduje się planowana inwestycja. Rozporządzenie to bowiem weszło w życie w dniu 8 stycznia 2009 r., a zatem obowiązywało w dacie procedowania przez organ drugiej instancji. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie prawa. Normą prawa, którą miał obowiązek zastosować Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wbrew twierdzeniom skargi, nie był akt obowiązujący w dacie wszczęcia postępowania, lecz rozporządzenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego, które weszło w życie w toku postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu zasadnie uznał organ odwoławczy, iż nie było podstaw do odmowy uzgodnienia zamierzonej inwestycji na podstawie przesłanek wskazanych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] grudnia 2008 r., w szczególności ze względu na konieczność wiercenia własnego ujęcia wody, bez wykazania istnienia negatywnego wpływu planowanej do realizacji studni na tereny wodno-błotne, znajdujące się w najbliższej okolicy. Zasadnicze znaczenie dla sprawy jednak miały wywody prawne zawarte w końcowej części uzasadnienia. Sytuacja bowiem w zakresie owego uzgodnienia zmieniła się wraz z wejściem w życie rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nr 153 w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego. Było to wynikiem wprowadzenia jednego z możliwych zakazów, przewidzianego m. in. dla obszarów chronionego krajobrazu w art. 24 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.). Chodziło o możliwość wprowadzenia zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Taki zakaz w konsekwencji został wprowadzony do powołanego rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego nr 153 i stał się normą obowiązującą. W efekcie § 4 ust. 1 pkt 8 nowego rozporządzenia, powołany w zaskarżonym postanowieniu, zabrania lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Jednocześnie ust. 5 § 4 przewiduje zwolnienie od tego zakazu dla: 1. obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów zgodnie z linią występującą na działkach przyległych; 2. siedlisk rolniczych - w zakresie uzupełnienia istniejącej zabudowy o obiekty niezbędne do prowadzenia gospodarstwa rolnego, pod warunkiem nie przekraczania dotychczasowej linii zabudowy od brzegu; 3. wyznaczanych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego terenów dostępu do wód publicznych - w zakresie niezbędnym do pełnienia funkcji plaż, kąpielisk i przystani. Jak wskazał Sąd, organ przeanalizował rzeczowo, czy można w sprawie mówić o odstępstwach od tego zakazu i stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie przesłanki z pkt. 1 pozwalające na takie odstępstwo nie zostały spełnione. Studium lub inny równorzędny dokument planistyczny nie został dla tego terenu opracowany. Nie ma tam też zabudowy na działkach sąsiednich, która pozwoliłaby na wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu jeziora. W projekcie decyzji w "Ustaleniach dotyczących warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy" wskazano natomiast, że linia zabudowy jest zgodna z przepisami szczególnymi i załącznikiem graficznym. Jakkolwiek warunki zabudowy nie wskazują dokładnie miejsca realizacji zamierzenia budowlanego na danej działce, to z załącznika graficznego do projektu decyzji wynika, zgodnie z nieprzekraczalną linią zabudowy wyznaczoną od drogi, przebiegającą od niej w odległości 20 m, że zabudowa miałaby być realizowana w odległości 0-125 m od jeziora K. Lokalizacja taka pozostaje w sprzeczności z cytowanym rozporządzeniem. Tym samym Sąd stwierdził, co trafnie przyjął organ odwoławczy, że w dacie rozpatrywania przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zażalenia złożonego przez inwestora, przedmiotowy projekt decyzji o warunkach zabudowy uznać należy za niezgodny z przepisami szczególnymi tj. z § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazuskiego, albowiem umożliwia on realizację planowanej inwestycji w pasie 100 m od linii brzegowej jeziora. Na marginesie Sąd zauważył, iż nie został spełniony także warunek pozwalający na odstępstwo, określony w pkt 2. Na działce tej bowiem nie zostało dotychczas utworzone siedlisko, którego zabudowa mogłaby być uzupełniana. Nie jest spełniona również przesłanka do zastosowania odstępstwa na podstawie określonej w pkt. 3, albowiem planowana inwestycja nie jest przeznaczona do pełnienia funkcji plaży, kąpieliska lub przystani. Odnosząc się z kolei do zarzutu niezastosowania przez organ odwoławczy art. 119 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Sąd stwierdził, że przepis ten nie może stanowić podstawy do określenia warunków w uzgodnieniu dokonywanym na podstawie art. 60 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Powyższy przepis, co słusznie zauważył organ odwoławczy, ma charakter uzupełniający w stosunku do rozwiązań zawartych w przepisach prawa wodnego i powinien być uwzględniony przy wydawaniu decyzji przez Wójta Gminy P. jako organ prowadzący postępowanie główne i jako organ, do którego zadań należy również ochrona przyrody i respektowanie przepisów ustawy o ochronie przyrody na terenie gminy. Zastosowanie natomiast przez organ odwoławczy art. 119 ustawy o ochronie przyrody, oznaczałoby przekroczenie jego kompetencji, gdyż zajęcie stanowiska w sprawie przez inny organ nie może wykraczać poza zakres kompetencji organu współdziałającego w postępowaniu wyznaczonym przepisami prawa materialnego. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi. Od powyższego wyroku M. Ś. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz.Urz. Woj. Warm-Maz. nr 198, poz.3104), poprzez jego nieuwzględnienie w przedmiotowej sprawie, a nadto przepisu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez rozstrzygnięcie sprawy tylko i wyłącznie w granicach regulacji rozporządzenia Nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego ,z wyłączeniem innych przepisów odrębnych, a w szczególności przepisów ustawy zasadniczej-Konstytucji RP, to jest art. 21, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji. 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez niesprawdzenie przez Sąd I instancji, czy organ administracyjny właściwie i z zachowaniem reguł procedury ustalił, iż inwestycja planowana przez skarżącego na posiadanej nieruchomości zagrażać będzie czynnej ochronie ekosystemów na Obszarze Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego. Wskazując na powyższe podstawy skarżący wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że oceniając legalność zakazu wprowadzonego rozporządzeniem Wojewody, oprócz aspektu wynikającego z przepisów ustawy o ochronie przyrody trzeba też mieć na uwadze regulację ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a mianowicie art. 61 ust.1 pkt 1 tej ustawy, który stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych taksatywnie w art. 61 ust.1 między innymi, pkt 1 ust.1 art.61 dopuszcza zabudowę działki, jeżeli co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Tymczasem Sąd I instancji całkowicie pominął w swoim rozstrzygnięciu przepis paragrafu 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Wojewody nr 153, w świetle którego zakaz o którym mowa w ust. 1 pkt 8 nie dotyczy —uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy zgodnie z linią występującą na działkach przyległych. Niewątpliwie, przy zastosowaniu wykładni językowej i funkcjonalnej - ratio legis dyspozycja tej normy do wyrazu "oraz", a dotycząca zwartej zabudowy miast i wsi w granicach określonych w studiach uwarunkowań i innych dokumentach planistycznych, nie ma zastosowania w stosunku do skarżącego. Również użyte w § 4 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 4 ust. 5 pkt 1 wspomnianego rozporządzenia określenie "działki przyległe" w sposób rażący narusza przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który to przepis używa określenia "działki sąsiednie", czyli pojęcia szerszego, obejmującego również działki przyległe. Z tych względów składający skargę kasacyjną uznał, że zastosowane w sprawie wyżej powołane przepisy rozporządzenia nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego jako aktu niższego rzędu są niezgodne z aktem wyższego rzędu - art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w myśl zasady lex superior derogat legi inferiori. Wbrew temu co wywodzi Sąd I instancji, działki sąsiednie są zabudowane domami mieszkalnymi, i tak na działce sąsiedniej o nr [...] znajduje się budynek mieszkalny w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej w odległości 100-200 metrów naprzeciwko granicy działki skarżącego istnieje gęsta zabudowa wypoczynkowo-mieszkaniowa, całoroczna, w tym domki letniskowe posadowione nad samym brzegiem jeziora K. W tej sytuacji niewątpliwie należy stwierdzić. iż zabudowa działki skarżącego małym domem mieszkalnym jako uzupełnienie istniejącej już zabudowy mieszkaniowej i usługowej (ośrodki wypoczynkowe) jest prawnie możliwa, przy uwzględnieniu nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegu jeziora .zgodnie z linią występującą na zabudowanych sąsiednich działkach. Skarżący zarzuca również naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.61 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż decyzja o warunkach zabudowy musi być zgodna z przepisami odrębnymi, przez których pryzmat jest dokonywana ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami, a w szczególności z ustawą zasadniczą tj. Konstytucją RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. postulującą w art. 32 ust.1 zasadę równości wszystkich obywateli wobec prawa i obowiązek równego traktowania każdego obywatela przez władze publiczne, a w art.21, iż ochrona własności stała się jedną z zasad ustroju gospodarczego RP, zaś art.64 Konstytucji RP świadczy o tym, iż własność stała się jednym z podstawowych praw ekonomicznych. Nierówność wobec prawa występuje, gdy podmioty będące w takiej samej sytuacji są różnie traktowane, a zatem czy zakaz wybudowania budynku mieszkalnego w pasie szerokości 100 m od brzegu jeziora dotyczy wyłącznie skarżącego z wyłączeniem zabudowy sąsiednich działek przez inne podmioty? Skarżący podnosi również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez nieustalenie i wskazanie w jaki sposób planowana przez skarżącego zabudowa działki miałaby wpływ na warunki ochrony przyrody i środowiska na obszarze chronionego krajobrazu przy założeniu pozostawienia na sąsiednich działkach zabudowy, często graniczącej wręcz z linią brzegu jeziora K. a przecież ocena wpływu i ewentualnego zagrożenia dotyczy czynnej ochrony całego ekosystemu. Wydaje się zatem, iż tylko li i wyłącznie działka skarżącego ma pełnić specyficzną funkcję, czyli umożliwić migrację zwierząt do sąsiednich zabudowanych działek, zwiększyć populację flory i fauny oraz zabezpieczyć nory, legowiska i schronienie dla zwierząt. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.) stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w 5 punktach tego ustępu warunków. W kontekście rozpoznawanej sprawy znaczenie mają zwłaszcza warunki z punktu 1 i 5. W myśl pierwszego z nich: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zgodnie zaś z punktem 5 tego art. 61 ust. 1 - decyzja musi być zgodna z przepisami odrębnymi. Wbrew temu co podniesiono w skardze kasacyjnej określenia "sąsiedni" i "przyległy" musza być traktowane jako synonimy. Zgodnie ze Słownikiem wyrazów bliskoznacznych, pod red. S. Skorupki, Warszawa 1968, s. 193, wyrażenie "sąsiadować" oznacza: "Graniczyć", "Przylegać". Np. "Nasze pola graniczą ze sobą". Według Słownika języka polskiego, red. M. Szymczak, t. III, Warszawa 1981, s. 184, wyrażenie "sąsiadować" oznacza: 1. ""być czyimś sąsiadem; mieszkać w pobliżu kogoś, zajmować miejsce przy kimś, siedzieć obok kogoś"... 2. być położonym obok czegoś, graniczyć z czymś: Sąsiadujące ze sobą państwa. Łąka sąsiadowała z lasem". W tych warunkach, warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym będzie spełniony wyłącznie wówczas, gdy któraś z sąsiednich a więc przylegających działek dostępnych z tej samej drogi publicznej jest zabudowana. Z niekwestionowanego przez składającego skargę kasacyjną stanu faktycznego sprawy przyjętego w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji wynika, że żadna z przyległych działek nie jest zabudowana. Dlatego warunek z tego przepisu nie był w rozpoznawanej sprawie spełniony. Rozporządzenie nr 153 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego (Dz.Urz. Woj. Warmi. nr 198, poz. 104) musi być traktowane w kategoriach przepisów odrębnych w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zabrania ono w § 4 ust. 1 pkt 8 "lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m. od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej". Dodać można ,że w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania § 4 pkt 5 tego rozporządzenia zawierający enumeratywne wyliczenie sytuacji, w których wspomniany zakaz nie ma zastosowania. Trudno bowiem uznać, że przedmiotowa działka, która nie przylega do działek zabudowanych znajduje się na "obszarze zwartej zabudowy miast i wsi" w rozumienia § 4 ust. 5 pkt 1 tego rozporządzenia W tych warunkach podjęta w skardze kasacyjnej próba wykazania, że w rozporządzeniu tym niezgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym posłużono się określeniem "działka przyległa" zamiast ustawowym określeniem "działka sąsiednia", które w ocenie składających skargę kasacyjną jest o wiele pojemniejsze, nie zasługuje na aprobatę. W szczelności zaś sytuacja, iż w odległości 100 – 200 m naprzeciwko granicy działki skarżącego znajduje się gęsta zabudowa wypoczynkowo-mieszkalna nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Niezasadne są także zarzuty naruszenia przez zaskarżony wyrok przepisów Konstytucji RP. Trudno bowiem uznać odmowę uzgodnienia warunków zabudowy przedmiotowej nieruchomości za naruszająca art. 21 Konstytucji chroniący własność i prawo dziedziczenia oraz dopuszczający wywłaszczenie wyłącznie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem. Podobnie nie bardzo wiadomo, na czym miałoby polegać naruszenie zasady równości wobec prawa z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Także chybione jest zarzucanie zaskarżonemu wyrokowi naruszenia art. 64 Konstytucji zapewniającym prawo własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia, które podlegają równej dla wszystkich ochronie. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji, własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i w zakresie nie naruszającym istoty prawa własności. Jeżeliby uznawać, tak jak przyjmuje to składający skargę kasacyjną, iż odmowa uzgodnienia warunków zabudowy ogranicza prawo własności, to zauważyć wypada, iż "ograniczenie " to nastąpiło na mocy ustawy – art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło