II FSK 1032/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-23

Skład orzekający: Jan Rudowski, Małgorzata Wolf-Kalamala, Zbigniew Kmieciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania może zostać uchylone, jeśli skarżący dowiedział się o uchybieniu terminowi dopiero w momencie doręczenia tego postanowienia, a organ podatkowy błędnie uznał, że wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony przed uzyskaniem takiej wiedzy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił postanowienie organu odwoławczego, ponieważ organ ten naruszył przepisy postępowania podatkowego, w szczególności art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreślił, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia, którą w tym przypadku było błędne przeświadczenie skarżących o terminowym złożeniu odwołania, a wiedzę o tym błędzie uzyskali dopiero w momencie doręczenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. W związku z tym, skarga kasacyjna organu została oddalona.
Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżący odebrali decyzję organu pierwszej instancji w dniu 4 stycznia 2010 r., a odwołanie wnieśli 18 stycznia 2010 r. Organ uznał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie organu, uznając, że skarżący dowiedzieli się o uchybieniu terminowi dopiero w momencie doręczenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w K. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz M. Z. i S. Z. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (sprawozdawca), Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Zbigniew Kmieciak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1508/10 w sprawie ze skargi M. Z. i S. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz M. Z. i S. Z. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi M.Z. oraz S.Z. uchylił postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w K. z dnia 25 czerwca 2010r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 16 grudnia 2009r. ustalającej podatek od spadków i darowizn w wysokości 50 053, 00 zł. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została doręczona zgodnie z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) ze skutkiem doręczenia w dniu 31 grudnia 2009 r. Skoro zatem skarżący w dniu 18 stycznia 2010 r. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, nie składając równocześnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to zdaniem organu podatkowego należało odmówić przywrócenie terminu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej data wniesienia odwołania (18 stycznia 2010r.) rozpoczęła bieg 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji. Skoro zatem skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w dniu 26 kwietnia 2010 r., a skarżący w dniu 28 kwietnia 2010 r. to należało odmówić przywrócenia terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie art. 121, art. 150 oraz 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazano, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego dnia 16 grudnia 2009 r., nadana w tym samym dniu, została po raz pierwszy awizowana w dniu 17 grudnia 2009r., a po raz drugi w dniu 28 grudnia 2009r. Na zostawionym wówczas zawiadomieniu pracownik poczty zaznaczył, że przesyłka może zostać odebrana w placówce pocztowej do dnia 4 stycznia 2010 r. W tym też dniu skarżąca osobiście odebrała decyzję zarówno we własnym imieniu, jak i w imieniu skarżącego. W związku z tym odwołanie skarżący złożyli zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji tj. w terminie 14 dni od jej doręczenia (termin ten upływał 18 stycznia 2010 r.). Skarżący wskazali również, że o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania dowiedzieli się w momencie doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 2 kwietnia 2010r., w uzasadnieniu którego wskazano, że 14 - dniowy termin, o którym mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej, upłynął w dniu 31 grudnia 2009 r. Fakt, że w urzędzie pocztowym doszło do pomyłki i w sposób niezgodny z przepisami wydano omawiane przesyłki stronom już po upływie terminu (tj. w dniu 4 stycznia 2010 r.) pozostawał, zdaniem organu, bez wpływu na określenie daty doręczenia decyzji. Zdaniem skarżących data doręczenia powyższego postanowienia tj. 19 kwietnia 2010r. (M.Ż.) i 20 kwietnia 2010r. (S.Z.) była początkową datą biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Działali w zaufaniu do podanej przez pracownika poczty na zawiadomieniu informacji, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego mogą odebrać do dnia 4 stycznia 2010 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że skarżący słusznie argumentowali, iż dopiero w chwili doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dopiero w tym momencie ustała przyczyna uchybienia omawianemu terminowi w postaci uzasadnionego, okolicznościami sprawy, błędnego przeświadczenia skarżących o terminowym złożeniu wcześniejszego odwołania. W ocenie sądu pierwszej instancji stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej jest niezgodne z zasadami logiki oraz narusza art. 162 § 2 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie budzi bowiem zaufania do postępowania organów podatkowych przyjęcie założenia, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy złożyć, zanim w ogóle, obiektywnie rzecz oceniając, powzięto wiedzę o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Od powyższego wyroku pełnomocnik Ministra Finansów wywiódł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucono naruszenie: – art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli przepisów zastosowanych przez organ podatkowy tj. art. 162 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a polegającej na uznaniu, że zaistniała przesłanka do przywrócenia terminu do złożenia odwołania w postaci błędnego przeświadczenia skarżącego, że datą początkową terminu do wniesienia odwołania jest dzień faktycznego odbioru decyzji t.j. 4 stycznia 2010r. i od tego dnia należy liczyć 14 dniowy termin do wniesienia odwołania, co miało wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, bo gdyby sąd uznał, że upływ terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną, a brak świadomości, co do jego upływu nie może stanowić podstawy do przywrócenie terminu, to złożony wniosek na podstawie otrzymanego postanowienia nie mógłby stanowić podstawy do przywrócenia terminu u skargę, by oddalił; – art. 170 p.p.s.a. poprzez uznanie, że można przywrócić termin do wniesienia odwołania, gdy w obrocie prawnym pozostaje prawomocny wyrok utrzymujący w mocy postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, ci miało wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy, gdyż przy prawidłowej realizacji normy prawnej należało uznać, że nie można przywrócić terminu dopóki nie zostanie usunięte z obrotu prawnego postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna organu nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze kasacyjnej w sprawie istniały przesłanki do oparci zaskarżonego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku naruszeniem przez podatkowy organ odwoławczy przepisów postępowania podatkowego (art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej) w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Wobec treści zarzutów skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należało przypomnieć , że zgodnie z treścią objętego zarzutami skargi kasacyjnej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania (inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz stwierdzenia nieważności - art. 145 § 1 pkt 2 ) w takim stopniu, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten zatem normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia sądu administracyjnego pierwszej instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego, materialnego lub procesowego. Ocena prawna prowadząca sąd do stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego z powodów podanych w omówionym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. powinna stanowić element uzasadnienia wyroku. Ponadto w tym uzasadnieniu, zgodnie z treścią art. 141 § 4 tej ustawy sąd powinien podać wskazania co do dalszego postępowania. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku przesłanek, jakim kierował się sąd obok tego, że stanowi gwarancję, iż sąd dołoży należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, to również umożliwia sądowi odwoławczemu ocenę czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji były trafne. W przypadku braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w takim stopniu, iż mogło mieć to istotny wpływ na wynik sprawy i jeżeli w sprawie brak jest innych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku ze względu na treść omówionych przepisów oraz kierując się treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku stwierdzić należy, iż w sprawie w sprawie nie zostały w sposób dostateczny zbadane przez organ odwoławczy przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej uzasadniające na wniosek strony przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołań od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W sprawie nie jest przedmiotem sporu, iż w myśl art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w przypadku uchybienia terminu należy go przywrócić na wniosek zainteresowanego wniesiony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Po spełnieniu wyżej wskazanych przesłanek organ podatkowy obowiązany jest przywrócić uchybiony termin. W myśl § 2 cytowanego przepisu 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest nieprzywracalny. Zatem jeśli strona złoży taki wniosek po terminie, organ odmówi przywrócenia terminu (por. B. Brzeziński, N. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska, J. Orłowski Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wyd. TNOiK, Toruń 2007, Tom II, str. 193 - 197). W związku z przedstawiona treścią art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej należy zbadać, czy w sprawie zostało uprawdopodobnione, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy strony. To strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niej niezależna i uniemożliwiła jej działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2010 r., Sygn. akt I FSK 356/09; z dnia 25 stycznia 2011 r., Sygn. akt I FSK 2000/09; z dnia 28 września 2010 r., Sygn. akt I FSK 1582/09; publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl dalej w skrócie CBOSA). Jak już wyjaśniono jednym z koniecznych warunków przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy w jego uchybieniu. Zauważyć również należy, że dla przywrócenia terminu nie jest konieczne udowodnienie, że zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym - wystarczy zatem wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie Uprawdopodobnienie, choć nie daje pewności, ma świadczyć o wiarygodności (prawdopodobieństwie) twierdzeń o jakimś fakcie - nie można z tak sformułowanej przesłanki wywodzić, że to organ (sąd) ma wykazać, że powoływane przez wnioskującego okoliczności nie mogły mieć miejsca (są "zupełnie nieprawdopodobne"). Odmawiając skarżącym w oparciu o omówione przepisy prawa do przywrócenia terminu do złożenia odwołania organ odwoławczy wyszedł z błędnego przekonania, że na przeszkodzie do przywrócenia skarżącym na ich wniosek terminu do złożenia odwołania stały wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej postanowienia organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania. Takiej przeszkody nie stwarzało również to, że sąd pierwszej instancji wyrokiem z dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1065/10 oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia 2 kwietnia 2010 r., w tym przedmiocie. Zgodzić należało się z oceną wyrażoną w zaskarżonym wyroku, że istnienie tego prawomocnego orzeczenia oznaczało, iż kwestia wniesienia odwołania na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 16 grudnia 2009 roku z uchybieniem terminu została już ostatecznie rozstrzygnięta. Orzeczenie to wbrew błędnemu przekonaniu wyrażonemu w skardze kasacyjnej stanowiąc o rozstrzygnięciu kwestii prejudycjalnej dla będącego przedmiotem sprawy postępowania zamykało stronie drogę do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Wręcz przeciwnie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w obrocie prawnym mogą istnieć dwa postanowienia: pierwsze stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania oraz drugie o przywróceniu na wniosek strony spełniający omówione przesłanki terminu do złożenia odwołania otwierające tym samym drogę do merytorycznego rozpoznania tego odwołania. Wydanie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) postanowienia organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do złożenia odwołania nie stanowi przeszkody procesowej do przywróceniu na wniosek strony spełniający wymogi określone w art. 162 § 1 i § 2 tej ustawy terminu do złożenia tego odwołania otwierające tym samym drogę do jego merytorycznego rozpoznania. Wobec podniesienia w skardze kasacyjnej organu zarzutu naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 170 p.p.s.a., należało przypomnieć, że zgodnie z zasadą wyrażoną w tym przepisie orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie prawomocnym orzeczeniem sądu, o jakim mowa w przytoczonym przepisie dotyczy tego, iż nie można kwestionować, że zostało wydane określone rozstrzygnięcie w określonej sprawie. Zakres oddziaływania prawomocnego orzeczenia obejmuje zarówno zakończone postępowanie administracyjne, w którym został wydany zaskarżony akt lub podjęta czynność, ale także wiąże organy administracji publicznej i sądy administracyjne co do jego wydania i treści samego rozstrzygnięcia w innych sprawach. Prawomocne orzeczenie, o którym mowa w art. 170 p.p.s.a. nie wiąże natomiast w innych sprawach w zakresie zawartej w nim oceny prawnej. Moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a., w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. wyroki NSA z dnia 24 listopada 2010r., sygn. akt II FSK 1258/09; z dnia 15 listopada 2011r., sygn. akt II FSK 830/10; z dnia 1 grudnia 2012r., sygn. akt II FSK 1018/10; publik. CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 170 p.p.s.a., stwierdzając, że prawomocny wyrok w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania oznaczał, iż kwestia wniesienia odwołania na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego K. z dnia 16 grudnia 2009 roku z uchybieniem terminu została już ostatecznie rozstrzygnięta. Związanie ocena prawna tego wyroku oznaczało, ze na obecnym etapie postępowania nie było podstaw do badania terminowości złożenia odwołania. Nie zamykało to jednak stronie prawa do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania na podstawie art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. W tym kontekście stwierdzić należało, że postępowanie w sprawie rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § 1–3 ordynacji podatkowej jest odrębną sprawą administracyjną i sądowoadministracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przede wszystkim odniesienie podstawowych prawideł logiki do zależności tych obu różnych spraw prowadzi do konstatacji, że skoro punktem wyjścia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu jest jego niedotrzymanie, to właśnie stwierdzenie tegoż uchybienia powinno być tym, co w pierwszej kolejności następuje (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012r., sygn. akt I FSK 1443/11; publik. CBOSA). Przepisy art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że aby złożyć wniosek o przywrócenie terminu, termin musi być uchybiony. Wniosek w tym zakresie złożony mimo braku uchybienia terminowi jest niedopuszczalny. Z tej perspektywy pierwszeństwo winno mieć zatem rozstrzygnięcie w postaci postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Tego rodzaju postawienie otwiera bowiem drogę do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jako w ogóle mogącego osiągnąć cel, dla którego został on przewidziany. Umożliwia zajęcie się badaniem jego zasadności, w szczególności oceną powodów uzasadniających przywrócenie terminu. To ostanie jest możliwe tylko i wyłącznie wtedy, gdy termin odwoławczy został przekroczony. Wówczas nie ma już racji bytu badanie tej ostatniej okoliczności, jako "załatwionej" ostanowieniem o stwierdzeniu uchybienia terminowi. Nie stoi też ono w żaden sposób na przeszkodzie do załatwienia takiego wniosku, także w sposób pozytywny. W tym ostatnim przypadku wydanie postanowienia przywracającego termin skutkuje normalnym rozpatrzeniem odwołania, gdyż znosi skutki postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi, które z uwagi na swój ostateczny charakter (art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej) stanowiło barierę dla rozpatrzenia odwołania. Nie można również uznać, że ocena przesłanki zawinienia lub niezawinienia w uchybieniu terminowi może zdeterminować i zmienić stan wcześniejszy (istniejący przed dokonaniem tej oceny) w taki sposób, jakby uchybienia terminu w ogóle nie było. Stan niedochowania terminu jest przecież stanem, który występuje obiektywnie. Wyłącznie zaś jego negatywne skutki, jakie wywołał w postaci tamowania rozpatrzenia odwołania, mogą zostać zniesione przez przywrócenie terminu, co jest równoznaczne z usunięciem przeszkody do rozpatrzenia odwołania. W realiach rozpoznawanej sprawy, jak trafnie to ocenił sąd pierwszej instancji oznaczało to, że dopiero w dacie doręczenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 2 kwietnia 2010r. stwierdzających uchybienie terminu do złożenia odwołania zaczął swój bieg 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ponieważ w tym czasie ustała przyczyna uchybienia omawianemu terminowi w postaci uzasadnionego, okolicznościami sprawy, błędnego przeświadczenia skarżących o terminowym złożeniu wcześniejszego odwołania. Trafnie również stwierdzono, że nie można było podzielić stanowiska organu odwoławczego, że skarżący powinni byli już wraz z odwołaniem nadanym w dniu 18 stycznia 2010 r. złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Z bezspornie ustalonego stanu faktycznego wynikało bowiem, iż przyczyną uchybienia terminu we wniesieniu przez skarżących odwołania od decyzji organu pierwszej instancji było błędne przeświadczenie skarżących, że datą początkową terminu do wniesienia odwołania był dzień faktycznego odbioru decyzji tj. 4 stycznia 2010 roku. Z tego błędu, jak również trafnie to ocenił sąd pierwszej instancji skarżący zostali wyprowadzeni dopiero, otrzymując odpowiednio w dniach 19 i 21 kwietnia 2010 r., postanowienie organu odwoławczego z dnia 2 kwietnia 2010r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Z jego treści uzyskali informację, że doszło do błędnego określenia przez placówkę pocztową terminu, w którym zgodnie z wymogami art. 150 Ordynacji podatkowej skarżący mogli odebrać z palcówki pocztowej decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawione okoliczności uzasadniały wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organu rozpoznanie złożonych przez skarżących odpowiednio w dniach 26 i 29 kwietnia 2010r. wniosków o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Z przedstawionych powodów należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż podatkowy organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienia z naruszeniem przepisów art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, co wbrew zarzutom skargi kasacyjnej uzasadniało uwzględnienia skargi i tym samym oparcia zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Mając na względzie wszystkie przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a i § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło