II GSK 819/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-27

Skład orzekający: Maria Jagielska, Małgorzata Korycińska, Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej jest prawidłowa w sytuacji częściowej realizacji planu dostosowania oraz czy obowiązek zwrotu dotyczy całej pierwszej raty płatności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE należy traktować jako całość, a brak realizacji choćby jednego z punktów planu powoduje obowiązek zwrotu całej pierwszej raty płatności. Skarga kasacyjna została oddalona, ponieważ nie wykazano naruszenia prawa materialnego ani proceduralnego mającego wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył w 2005 r. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów UE. Po zmianie wniosku i realizacji części przedsięwzięć, organ stwierdził nieprawidłowości, w tym użycie używanego sprzętu bez certyfikatów oraz zakup urządzeń przed przyznaniem pomocy. W efekcie decyzją z 2008 r. uchylono przyznaną pomoc, a następnie ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący wniósł skargę do WSA, który ją oddalił, a następnie skargę kasacyjną do NSA, która została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka (spr.) Protokolant Anna Ważbińska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Jerzego Króla od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 894/10 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych płatności oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. o sygn. akt V SA/Wa 894/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę J. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2010 r. o nr [...], znak: [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie sprawy: [...] lutego 2005 r. J. K. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. K. wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W złożonym wniosku producent rolny ubiegał się o płatność na wyposażenie gospodarstwa w płytę gnojową w powierzchni 150,00 m², zbiornik na gnojówkę o pojemności 120,32 m³, na przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniu do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, w celu ułatwienia czyszczenia i odpływu cieczy oraz usuwania zanieczyszczeń z tych pomieszczeń na 32 stanowiska krów mlecznych, na wyposażenie gospodarstwa w dojarkę, schładzalnik do mleka o pojemności 800 litrów, a także na wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem wody. W dniu [...] lutego 2005 r. producent rolny zmienił wniosek, którym zmniejszył liczbę stanowisk z 32 na 30, zmniejszył powierzchnię płyty gnojowej do 149,50m², a pojemność zbiornika na gnojówkę do 119,60 m³. Termin realizacji przedsięwzięć podjętych przez wnioskodawcę, w zakresie dotyczącym budowy płyty oraz zbiornika na gnojówkę, został określony na dzień [...] grudnia 2007 r., natomiast dla przedsięwzięć dotyczących schematu mlecznego wynosił nie więcej niż 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, decyzją z [...] marca 2006 r., przyznał J. K. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej, płatną w ratach. W dniu [...] stycznia 2008 r. J. K. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w Planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W dniu [...] stycznia 2008 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona wizytacja, w wyniku której stwierdzono wykonanie płyty gnojowej o powierzchni 164,53 m², zbiornika na gnojówkę o pojemności 129,42 m³ oraz wyposażenie gospodarstwa w umywalkę z podgrzewaczem wody. Nie stwierdzono zakupu schładzalnika do mleka oraz dojarki. Ponownie, [...] lutego 2008 r., w gospodarstwie J. K. przeprowadzono kontrolę, w trakcie której ustalono, że wnioskodawca wybudował płytę gnojową o powierzchni 173,49 m², zbiornik na gnojówkę o pojemności 125,42 m³. Producent nie przedstawił pozwolenia na budowę, ponadto stwierdzono używaną i przerobioną dojarkę bez certyfikatu zamontowaną w pomieszczeniu wyłożonym na ścianach płytkami i o wybetonowanej podłodze, używany schładzalnik do mleka pojemności 1200 litrów bez certyfikatu, zamontowaną umywalkę z podgrzewaczem do wody fabrycznie nową, lecz zakupioną w 2004 r. Z uwagi na fakt, że producent rolny nie zrealizował przedsięwzięcia w ramach standardu mlecznego, a przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości, decyzją z 9 maja 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa S. K. uchylił swoją decyzję z [...] marca 2006 r. o przyznaniu J. K. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej. Po wniesieniu odwołania od tej decyzji, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał ją w mocy. Rozstrzygnięcie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., na skutek czego 18 listopada 2008 r. sąd uchylił decyzje obu instancji (sygn. akt I SA/Bd 593/08). Decyzją z [...] lipca 2009 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej w wysokości 47 154,15 zł. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja z [...] lutego 2010 r. organ utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] lipca 2010 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że J. K. nie zrealizował przedsięwzięć opisanych w planie dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej, nie wyposażył gospodarstwa w dojarkę, schładzalnik do mleka o pojemności 800 litrów oraz w umywalkę z podgrzewaczem wody. Nadto, z przedstawionych rachunków wynikało, że urządzenia te zostały zakupione przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy. Na powyższą decyzję producent rolny wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której domagał się uchylenia decyzji obu instancji. Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji uznał, iż skarżący nie wykonał właściwie przyjętego zobowiązania. Płyta gnojową oraz zbiornik na gnojówkę zostały wykonane w innych rozmiarach niż przewidziane w planie dostosowania, zamontowano używaną i przerobioną dojarkę bez certyfikatu w pomieszczeniu o wybetonowanej podłodze, które nie ułatwi czyszczenia i odpływu cieczy oraz usuwania zanieczyszczeń, a ponadto beneficjent wyposażył gospodarstwo rolne w używany schładzalnik do mleka o pojemności większej niż przewidywana w planie dostosowania. Urządzenia te zostały zakupione w roku 2004 r., tak więc przed wydaniem decyzji o przyznaniu pomocy. Powyższe ustalenia były podstawą do ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez J. K. płatności z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego. Następnie, sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. K. z [...] marca 2006 r. zawierała wyraźnie sformułowany warunek, że kwota przyznanej płatności na poszczególne przedsięwzięcia będzie wypłacona na dostosowanie gospodarstwa rolnego do podjętych wymagań, z zastrzeżeniem, że pierwsza rata płatności zostanie wypłacona w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja stanie się ostateczna, zaś druga rata w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia o zakończeniu realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. Skutkiem niezrealizowania przedsięwzięcia, zgodnie z warunkami przyjętej pomocy, jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie jest wyłącznie nieotrzymanie drugiej raty, ale również obowiązek zwrotu pierwszej raty płatności, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Jednocześnie, sąd pierwszej instancji uznał, że częściowa realizacja przez skarżącego przyjętego planu nie powoduje dostosowania gospodarstwa do standardów unijnych. Plan dostosowania gospodarstwa rolnego musi być traktowany bowiem jako całość. Tak więc, brak realizacji choćby jednego z punktów planu powoduje, że cel podjętego działania nie został osiągnięty. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w związku z art. 29 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 68 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, bowiem przedawnienie, na które powoływał się pełnomocnik beneficjenta, zdaniem sądu pierwszej instancji, nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny za niesłuszny uznał również argument nieuwzględnienia przez organ treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z 18 listopada 2008 r. (sygn. akt I SA/Bd 593/08), którym to orzeczeniem uchylono decyzję organów obu instancji, wskazując, że decyzje te zostały przez Sąd uchylone, jako wydane z naruszeniem prawa - art. 162 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a sąd w wymienionym orzeczeniu nie wypowiadał się co do zrealizowania obowiązków przez skarżącego w zakresie uprawniającym do uzyskania przyznanej pomocy finansowej. Również ostatni zarzut przedstawiony przez pełnomocnika skarżącego, dotyczący naruszenia treści art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, J. K. zaskarżył powyższy wyrok w całości do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono: 1.naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wskazanej powyżej ustawy w zw. z art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że organ administracji drugiej instancji nie naruszył tych przepisów, gdy tymczasem organ administracji nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji pełnego uzasadnienia faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia a także pełnego uzasadnienia prawnego, w którym wskazano by które zachowania lub zaniechania skarżącego spowodowały uznanie przez organ, że skarżący nie zrealizował przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że organy administracji nie naruszyły tych przepisów i niezasadne oddalenie skargi, gdy tymczasem organy administracji nie dokładnie wyjaśniły istotne okoliczności stanu faktycznego i nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego; 2. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: a) § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, b) § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich polegające błędnej wykładni i przyjęciu, że w sytuacji częściowej realizacji Planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE obowiązek zwrotu dotyczy nienależnie pobranych płatności na kwotę odpowiadającą wysokości całej I raty płatności, c) § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 68 Ordynacji podatkowej polegające na niezastosowaniu tych przepisów i przyjęciu, że w stosunku do ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków nie upłynął termin jej przedawnienia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że kluczowe ustalenia organy administracji poczyniły na podstawie dwóch kontroli, których ustalenia są odmienne, a następnie bez dokładnego wyjaśnienia tej kwestii i jednoznacznego ustalenia powierzchni zbiornika oraz płyty gnojowej wydały decyzję uznająca niezrealizowanie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Zdaniem skarżącego, organ administracji w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym nie czynił własnych ustaleń, opierając się na niejednoznacznych dowodach przeprowadzonych w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniach decyzji nie wskazano, dlaczego poczynione ustalenia wskazują na niezrealizowanie przez skarżącego Planu dostosowania gospodarstwa, nie wskazały konkretnie na przesłanki i z czego wywodzą ocenę, że nie zostały one spełnione. W ocenie kasatora, skrajnie niekorzystna dla skarżącego interpretacja organów administracji § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. jest błędna. W przypadku częściowego dostosowania gospodarstwa do tych standardów, zobowiązanie do zwrotu wypłaconej kwoty dofinansowania powinno - wbrew twierdzeniom Sądu I instancji - obejmować tylko część pomocy ,a nie całość. Obowiązkiem organu administracji jest ustalenie, czy i w jakiej części plan nie został zrealizowany. Ponadto, zdaniem skarżącego, należność ustalona przez organy administracji jest należnością już przedawnioną. Przy ustalaniu terminów przedawnienia zwrotu nienależnie pobranej płatności zastosowanie mają bowiem przepisy ordynacji podatkowej, w tym art. 68 tej ustawy. Podstawą do takich twierdzeń jest § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odsyłający do działu III Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że skargę kasacyjną można oprzeć na określonych podstawach. Podstawą wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 174 P.p.s.a., może być zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz zarzut naruszenia przepisów procesowych, jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna jest środkiem o ograniczonej kontroli orzeczeń, co oznacza, że zaskarżenia nie można oprzeć na jakiejkolwiek nieprawidłowości postępowania, ale jedynie na uchybieniach, które wywarły wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto granice tego środka odwoławczego, zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a., wyznaczają wskazane w niej podstawy. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co ma miejsce w okolicznościach faktycznych sprawy, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść bowiem dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. należy podkreślić, że w ramach tej podstawy autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów odnoszących się do orzeczeń sądowych art.145 §1pkt 1lit. c P.p.s.a. w związku z art. 107 k.p.a., wskazując jednocześnie, że do naruszenia wyżej wymienionych przepisów prawa doszło na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że organ administracji II instancji nie naruszył tych przepisów, gdy tymczasem organ administracji nie przedstawił w uzasadnieniu decyzji pełnego uzasadnienia faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia, a także pełnego uzasadnienia prawnego. W związku z powyższym zarzutem podkreślić należy, że w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skarżący winien powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, odwołując się do treści art. 174 pkt 2 P.p.s.a., przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania może stanowić podstawę kasacyjną, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przed Sądem pierwszej instancji. Oznacza to, że obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok Sądu I instancji byłby inny. Tymczasem ze skargi kasacyjnej nie wynika, jaki możliwy wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miało zasygnalizowane w petitum skargi kasacyjnej uchybienie w zakresie przepisów proceduralnych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zostały całkowicie pominięte zarzuty zgłoszone w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał omawiany zarzut za nieuzasadniony. Na uwzględnienie nie zasługuje również kolejny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., który stanowi próbę podważenia przyjętego przez organy stanu faktycznego w zakresie dotyczącym ustaleń odnoszących się do okoliczności braku wykonania planowanego przedsięwzięcia (dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE) w kształcie, do którego zobowiązał się skarżący, skutkujących żądaniem zwrotu otrzymanej płatności wraz z odsetkami. Zarzut ten w istocie sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego, dokonanej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji, oceny zebranego materiału dowodowego i wyciągniętych z niego wniosków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Wskazać przy tym należy, że organy swoje ustalenia co do stanu faktycznego oparły między innymi na wniosku strony o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej oraz wynikach dwukrotnie przeprowadzonej w gospodarstwie producenta rolnego kontroli. W przyjętym przez producenta rolnego planie dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE, skarżący zobowiązał się do wyposażenia gospodarstwa rolnego: w płytę gnojową o pow. 149,50 m², zbiornik na gnojówkę o poj. 119,60 m³, na przygotowaniu ścian i podłóg na 30 stanowiskach krów mlecznych w pomieszczeniach do doju oraz w pomieszczeniach do przechowywania mleka, wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik do mleka o poj. 800 litrów, dojarkę, a także wyposażenie pomieszczeń do przechowywania mleka w umywalkę z podgrzewaczem do wody. W wyniku przeprowadzonej przez organ kontroli pracownicy Biura Kontroli ARiMR stwierdzili wykonanie płyty obornikowej o pow. 173,49 m² oraz zbiornika na gnojówkę o poj. 125,42 m³, przygotowanie ścian i podłóg w pomieszczeniach do przechowywania mleka oraz na 30 stanowiskach krów mlecznych w pomieszczeniach do doju. Ustalono również, że skarżący zakupił i zainstalował używaną i przerobioną dojarkę bez certyfikatu zamontowaną w pomieszczeniu wyłożonym na ścianach płytkami i o wybetonowanej podłodze, używany schładzalnik do mleka o pojemności 1200 litrów bez certyfikatu, zamontowaną umywalkę z podgrzewaczem do wody fabrycznie nową, lecz zakupioną w 2004r. Zasadnie zatem uznano, że w świetle okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy, producent rolny nie zrealizował przedsięwzięcia w kształcie, do którego się zobowiązał, co zobligowało organ do ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez J. K. płatności z tytułu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego. Ponieważ stan faktyczny, ustalony przez organ administracji i zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji w toku kontroli legalności, nie został skutecznie wzruszony skargą kasacyjną, ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego powinna być dokonana przez pryzmat tych ustaleń faktycznych. W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podniesiono zarzut naruszenia § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142, z poźn. zm.). Przepis ten stanowi, że pierwsza rata płatności podlega zwrotowi, jeżeli producent rolny nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożył w terminie oświadczenia, o którym mowa w § 9 ust. 3 pkt 1 lit. b. Przytoczone uregulowanie jasno określa skutki niedopełnienia przez beneficjenta działań, do których zobowiązał się w określonym terminie, tj. zrealizowanie przedsięwzięcia oraz złożenie oświadczenia. Z samej treści tej normy prawnej wynika, że w żaden sposób nie doszło do zarzucanego uchybienia. Producent rolny, ubiegając się o przyznanie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej zobowiązuje się do zrealizowania przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej poprzez realizację wszystkich inwestycji wskazanych w planie dostosowania. Plan dostosowania gospodarstwa należy bowiem traktować jako całość czynności, których realizacja jest warunkiem dostosowania gospodarstwa do standardów UE. Producentowi rolnemu nie jest wypłacana druga rata płatności, a pierwsza rata podlega zwrotowi. Powołane przepisy stanowią kompleksową regulację obejmującą zabezpieczenie przed dokonaniem nieuzasadnionych płatności na rzecz producentów rolnych niewywiązujących się z przyjętych na siebie zobowiązań. Sankcja w postaci zwrotu pierwszej raty oraz niewypłacenia drugiej raty związana jest z niewykonaniem zobowiązania lub niezłożeniem oświadczenia w terminie. Sąd I instancji zasadnie stanął na stanowisku, że brak realizacji przez skarżącego całości przedsięwzięcia spowodowało ziszczenie się przesłanki z § 10 ust. 1 rozporządzenia skutkującej żądaniem zwrotu otrzymanej płatności wraz z odsetkami. Nietrafny jest również zarzut naruszenia § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich w zw. z art. 29 ust.2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zw. z art. 68 Ordynacji podatkowej polegające na niezastosowaniu tych przepisów i przyjęciu, że w stosunku do ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków nie upłynął termin jej przedawnienia. Kwestie przedawnienia reguluje art. 73 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004: z 21 kwietnia 2004 r, ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeni Rady (WE) nr 479/2008, który stanowi, że obowiązek zwrotu płatności nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż 10 lat, jednakże gdy beneficjent działał w dobrej wierze, okres ten jest ograniczony do 4 lat. W niniejszej sprawie, płatność z tytułu przyznania pomocy skarżący otrzymał na mocy decyzji z [...] marca 2006r. (doręczona [...] marca 2006r.), a pierwsza decyzja wydana w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności została doręczona stronie [...] lipca 2009r. W tym stanie rzeczy, uwzględniając powyższe uwagi, należy stwierdzić, że brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzuty odnoszące się do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art.184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło