II FSK 892/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-08
Skład orzekający: Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Antoni Hanusz, Jerzy Płusa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok WSA opierający się na ocenie dowodów dotyczących nieewidencjonowanego przychodu ze sprzedaży urządzeń gazowych i prawidłowości prowadzenia księgi przychodów i rozchodów może zostać utrzymany mimo zarzutów naruszenia przepisów postępowania dowodowego i błędnego ustalenia stanu faktycznego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny. Sąd I instancji nie naruszył przepisów postępowania dowodowego ani nie oparł rozstrzygnięcia na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych. Wykorzystanie materiału dowodowego z innych postępowań nie było sprzeczne z prawem, a zarzuty skargi kasacyjnej były bezzasadne.Stan faktyczny
Skarżący S. S. został obciążony decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. podatkiem dochodowym za 2005 r. z powodu nieewidencjonowanego przychodu ze sprzedaży urządzeń gazowych, które miały być zezłomowane. Organ kontroli skarbowej ustalił, że urządzenia te nie zostały faktycznie złomowane, a Skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających ich uszkodzenie i reklamacje. Skarżący zaskarżył decyzję, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych, w tym dotyczące oceny dowodów i prawidłowości prowadzenia ksiąg podatkowych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Brach, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 911/10 w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 1.800 (słownie: tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 911/10 oddalił skargę S. S. - zwanego dalej "Skarżącym", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 9 czerwca 2010 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r.
Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że w następstwie przeprowadzenia postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w W. decyzją z dnia 29 stycznia 2010 r. określił Skarżącemu wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. z tytułu uzyskania dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej: osobiście pod firmą S. w spółce cywilnej G. oraz w spółce jawnej S., których był wspólnikiem.
Organ kontroli skarbowej jako nieprawidłowość w działalności Skarżącego pod firmą S. wskazał na niezaewidencjonowany w księdze przychodów i rozchodów przychód ze sprzedaży pieców gazowych, objętych protokołem likwidacji zapasów magazynowych z dnia 31 grudnia 2005 r. Urządzenia te miały zostać sprzedane jako złom A. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A. Z protokołu likwidacyjnego wynikało, że były to urządzenia nowe, jednak uszkodzone podczas transportu, bądź w czasie krótkotrwałego użytkowania przez klientów i zgłoszone do reklamacji. Ponieważ właścicielka A. i jej pracownicy zeznali, że urządzenia jakie nabyli nosiły znamiona długotrwałego użytkowania i nie był to sprzęt nowy, organ kontroli skarbowej doszedł do wniosku, że urządzenia objęte protokołem likwidacji nie zostały złomowane, lecz sprzedane innym podmiotom, a zysk osiągnięty z tych transakcji nie został zaewidencjonowany. Zważywszy na powyższe, organ kontroli skarbowej stwierdził, że księga przychodów i rozchodów za 2005 r. nie odpowiadała rzeczywistości i prowadzona była nierzetelnie. W związku z tym, że zebrane dowody oraz dane wynikające z prowadzonej przez Skarżącego księgi przychodów i rozchodów pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania, na podstawie art. 23 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm.), odstąpiono od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
Analogiczna sytuacja miała miejsce w odniesieniu do dochodów uzyskanych z działalności spółki cywilnej G. W tym przypadku - zdaniem organu kontroli skarbowej - nie zaewidencjonowano w księdze przychodów i rozchodów przychodu ze sprzedaży 92 urządzeń gazowych, objętych protokołem likwidacji zapasów magazynowych z dnia 31 grudnia 2005 r. Jako przyczynę likwidacji urządzeń gazowych podano uszkodzenia mechaniczne (wgniecenia, zadrapania, uszkodzone zapalniki). W protokole wskazano, że towary te nie nadawały się do dalszej odsprzedaży, ani nie podlegały reklamacji, jak również, że likwidacja polegać będzie na złomowaniu uszkodzonych pieców, co miało zostać potwierdzone kwitem złomowania. Organ kontroli skarbowej ustalił, że w styczniu 2006 r. firma W. zakupiła od G. s.c. 92 sztuki takich urządzeń. W tym przypadku Skarżący nie przedłożył, poza dokumentami przyjęcia odpadów, dokumentów potwierdzających, że urządzenia gazowe objęte protokołem likwidacji były faktycznie uszkodzone i pochodziły z demontażu oraz, że nie nadawały się do dalszej odsprzedaży, gdyż jak wynika z wyjaśnień Skarżącego, takich dokumentów nie posiadał. Nie przedłożył również dokumentów potwierdzających zgłaszanie reklamacji na zamontowane urządzenia oraz nazwisk osób, które tych zgłoszeń miały dokonywać.
Skarżący złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając w nim naruszenie art. 120-125, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 i 3, art. 188, art. 191, art. 196 § 1, art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65, z późn. zm.) oraz art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.).
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazaną na wstępie decyzją z dnia 9 czerwca 2010 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W skardze do Sądu pierwszej instancji podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 61, poz. 628, z późn. zm.), przez przyjęcie, że metalowe rzeczy przeznaczone na odpad (złom) muszą spełniać warunki zaawansowania ich zużycia lub warunki celowości złomowania, w tym także bez podania podstawy prawnej, określanych w decyzji warunków przeznaczenia na złom. Skarżący zarzucił, że postępowanie dowodowe skierowane było na okoliczności nieistotne, tj. czy i jak niszczyły się urządzenia gazowe, jakie akty staranności powinien był zachować Skarżący oraz na zakwestionowanie jego prawa do swobodnego złomowania. Skarżący zarzucił również udzielenie wiary świadkom z punktu przyjęć złomu, że odpadem są tylko rzeczy o zaawansowanym zużyciu fizycznym.
Obok naruszenia prawa materialnego Skarżący wskazał na naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 193 § 1 w związku z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, poprzez pozbawienie Skarżącego ochrony z domniemania prawdy w księgach podatkowych, nieuzasadnienie podstaw zakwestionowania ksiąg w odniesieniu do niekwestionowanych, wręcz popieranych co do rzetelności i niewadliwych dokumentów: protokołu likwidacji towarów i dowodów przyjęcia na złom;
- art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez to, że na etapie postępowania kontrolnego organ połączył sprawy z lat 2004-2006, mimo braku tego samego stanu faktycznego wskazując, że żadne okoliczności z 2004 r. lub 2006 r. nie mogą wpływać na niniejsze postępowanie. Jednocześnie Skarżący zarzucił pozorność przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, ponieważ większość materiału dowodowego została wprost przeniesiona z postępowania w zakresie podatku od towarów i usług;
- art. 180 § 1 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez dopuszczenie dowodów z zeznań świadków Ł. i A. P. bez ustalenia, który z nich brał udział w czynnościach przyjmowania złomu, czy byli pracownikami na złomowisku w czasie zdarzenia objętego decyzją i czy to oni przyjmowali złom od Skarżącego;
- art. 180 § 1 w związku z art. 197 § 1 i w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, przez to, że z zeznań Ł. i A. P. organ przyjmuje jako dowód, nie obraz stanu faktycznego urządzeń rozbieranych na złomowisku, lecz ich opinie odnośnie możliwego zakresu eksploatacji urządzeń przed przekazaniem ich na złom;
- art. 191, art. 187 § 1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonywanie ustaleń sprzecznych z treścią zebranego w sprawie materiału (ustalenie istotnych faktów z samych opowieści świadków, przede wszystkim A. P., mimo wyraźnej sprzeczności z treścią dokumentów autentycznie przez nią wystawionych, zawierających oświadczenie - rzekomo nieobecnego Skarżącego - pokwitowanie przyjęcia złomu), jak również poprzez brak wyjaśnienia przyczyny tej sprzeczności oraz poprzez ustalenie braku oddania na złom do punktu skupu prowadzonego przez J. S., w sytuacji, gdy czynność ta miała miejsce.
Sąd pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, a zarzuty skargi uznał za chybione. W motywach rozstrzygnięcia powołał się na treść art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przedstawiając istotę zasady prawdy obiektywnej i zasady swobodnej oceny dowodów.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Sąd pierwszej instancji uznał, że organ podatkowy zasadnie dopuścił jako dowód i włączył do postępowania materiał dowodowy zebrany w trakcie postępowań prowadzonych wobec podmiotów S., S., S. i D. w zakresie podatku od towarów i usług. Korzystanie z materiału zgromadzonego w trakcie prowadzonych postępowań kontrolnych w zakresie podatku od towaru i usług w sytuacji prowadzenia przedmiotowego postępowania nie naruszało przepisów Ordynacji podatkowej i nie świadczyło o pozorności postępowania dowodowego. W ocenie Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie wskazał - oprócz protokołów likwidacyjnych - żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Sąd uznał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej zebrał kompletny materiał dowodowy, a jego analiza nie nosiła znamion dowolności. W tym kontekście zwrócił także uwagę, że art. 122 Ordynacji podatkowej nie nakłada na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów.
Sąd pierwszej instancji przeprowadził analizę zeznań pracowników Skarżącego. Dotyczyły one ich udziału w pracy komisji likwidacyjnych w przedsiębiorstwie Skarżącego S. i spółce cywilnej G., wyglądu i stanu technicznego urządzeń, miejsca ich przechowywania oraz procedur załatwiania reklamacji. Z analizy zeznań pracowników Skarżącego wynikało, że nie posiadali oni wiedzy, jakie urządzenia faktycznie były odprowadzane na złom. Analizując zeznania Ł. P., A. P. i A. P. Sąd zwrócił uwagę, że twierdzili oni, iż urządzenia dostarczone przez Skarżącego nie były nowe, a ich wygląd świadczył o wieloletnim użytkowaniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 tej ustawy, poprzez dopuszczenie dowodów z zeznań Ł. P. i A. P. bez ustalenia, czy byli pracownikami na złomowisku w czasie przyjmowania złomu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że dla sprawy nie miało znaczenia, czy byli oni formalnie zatrudnieni w przedsiębiorstwie A. P.
Podobnej treści zeznania złożył J. S. właściciel przedsiębiorstwa W., prowadzący punkt skupu złomu, nabywca urządzeń gazowych od spółki cywilnej G.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu braku możliwości ocenienia przez świadków stopnia zużycia przyjmowanego złomu, ponieważ jest to wiedza nie wymagająca specjalistycznego przygotowania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, brakowało również podstaw do uznania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, ponieważ przyczyny i cele złomowania urządzeń gazowych nie miały dla sprawy znaczenia, istotnym natomiast było, jaki był stan oddanych urządzeń. Odpowiedź na to pytanie pozwalała ustalić, czy piece gazowe wykazane w protokole likwidacyjnym zostały faktycznie oddane do punktu złomu, czy też zostały podmienione na piece zniszczone. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że Skarżący nie przedstawił protokołów reklamacyjnych, jak również nie wskazał osób, od których miał odbierać uszkodzone urządzenia.
W skardze kasacyjnej Skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucił Sądowi pierwszej instancji, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", że opierając wyrok o nieprawdziwe ustalenia faktyczne z nadużyciem swobodnej oceny dowodów, zniekształcił rzeczywisty stan dowodów (istotny wpływ na wynik sprawy), a wyrok narusza art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.u.s.a.", art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w związku z art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie ustaleń rozstrzygających w sprawie o nieprawdę faktyczną, mimo obowiązku zbadania zrealizowania oparcia kontrolowanej decyzji o prawdę materialną. Skarżący zarzucił także, iż zaskarżony wyrok narusza wskazane wyżej przepisy i obowiązki kontroli sądowo-administracyjnej względem obecności w decyzji naruszeń art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 192 § 1 i art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej.
To wszystko, poprzez wydanie wyroku mimo braku dowodów i uzasadnienia dla ustaleń iżby:
- nieprawdziwe były okoliczności stwierdzone u Skarżącego protokołami likwidacyjnymi urządzeń gazowych oraz wszystkie zeznania członków komisji likwidacyjnych u Skarżącego, mimo ich zeznań wielokrotnie i zgodnie (w każdym aspekcie) potwierdzających autentyczność i prawdę treści tych dokumentów, zatem także z wydaniem wyroku pod nieuprawnioną odmową ochrony z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej;
- ustalenie według samych domysłów, przy braku jakichkolwiek dowodów, że Skarżący mógł poza ewidencją gromadzić urządzenia gazowe na podmianę zlikwidowanych i przeznaczonych na złom. W tym zakresie nieuzasadnione pominięcie zeznań monterów Skarżącego wielokrotnie i zgodnie (w każdym aspekcie) wyłączających stosowanie u Skarżącego takiego zbieractwa, w konsekwencji nieuzasadnione ustalenie rzeczowej zdolności Skarżącego do dokonania ustalanej podmiany rzeczy;
- gołosłowne ustalenie, że istnieje rynek o chłonności co najmniej 130 szt. rocznie z popytem na uszkodzone, widoczne, że z drugiej ręki, nie plombowane przez producenta i nie gwarantowane urządzenia gazowe, mimo powszechnej wiedzy (art. 187 § 3 Ordynacji podatkowej) o zagrożeniach wybuchem gazu. W konsekwencji gołosłowne ustalenie zdolności rzeczowej (i moralnej) Skarżącego do nieewidencyjnej sprzedaży sprzętu grożącego życiu i mieniu klientów Skarżącego;
- przyjęcie dowodu na konkretny stan rzeczy zdanych przez Skarżącego na złom poza treścią opisaną w dokumentach przyjęcia na złom, według opisów od osób, z których żadna nie potwierdziła swej obecności przy przyjmowaniu złomu od Skarżącego. Także przy braku ustalenia, że złom danego rodzaju dane złomowisko przyjmowało wyłącznie od Skarżącego, według opowieści wyżej określonych osób o stanie rzeczy zmieszanych w stercie pochodzących od różnych osób, według ogólnych wrażeń z rozbiórki na poszczególne metale rzeczy nieustalonego pochodzenia dokonanej nie wiadomo kiedy w stosunku do terminu przyjęcia rzeczy od Skarżącego na złom. Także uchylenie się od weryfikowania zeznań tych świadków i zwolnienie ich zeznań od jakichkolwiek rygorów krytycznej oceny.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podniósł, że stan faktyczny przedstawiony przez organy podatkowe oparty został na przypuszczeniach i domysłach, zastępujących nieustalone fakty. Działanie to służyło wykazaniu zasadności z góry powziętej decyzji. Luki w ustaleniach wypełnione zostały faktami wytworzonymi przez organy. Skarżący zarzucił, że postępowanie dowodowe było pozorne, o czym świadczy fakt szerokiego wykorzystania materiału dowodowego zebranego w innych postępowaniach. Przy czym, co do istoty postępowania te nie odpowiadały rzeczowo i czasowo zakresowi postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Skarżącego, Sąd pierwszej instancji przystąpił do kontroli zaskarżonej decyzji z założeniem, że jest ona prawidłowa, a następnie podjął się jej obrony. Ponadto Sąd pierwszej instancji nie tyle dokonał kontroli postępowania dowodowego, co przeprowadził je samodzielnie. Posłużył się przy tym szeregiem tropów argumentacyjnych i metod erystycznych, mających na celu wykazanie zgodności z prawem badanej decyzji. Pośród nich Skarżący wymienił: deformację prawdy, dezinformację faktyczną, zmianę kontekstu i generalizację i do każdej z nich przypisał konkretne uwagi Sądu pierwszej instancji, co do zeznań świadków.
Poddał również krytyce zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji jako prawidłową, dokonaną przez organy podatkowe ocenę zeznań właścicielki i pracowników firmy A. prowadzącej punkt skupu złomu.
W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. odniósł się do zarzutów skargi kasacyjnej, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarga ta oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj. naruszeniu przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach tej podstawy Skarżący wskazując na naruszenie art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a., art. 3 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej i wymienionymi przepisami tej ostatniej ustawy, normującymi postępowanie dowodowe, zarzuca Sądowi pierwszej instancji nienależyte wywiązanie się z funkcji kontrolnej, poprzez niedostrzeżenie naruszeń procesowych popełnionych przez organy podatkowe i w konsekwencji oparcie wyroku na nieprawdziwych ustaleniach faktycznych.
Zarzuty te są bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji w prawidłowy sposób dokonał oceny zaskarżonej do tego Sądu decyzji pod względem jej zgodności z prawem. W uzasadnieniu wyroku Sąd w szerokim zakresie przytoczył ustalenia poczynione w sprawie przez organy podatkowe oraz poddał analizie wyciągnięte na ich postawie przez te organy wnioski, które legły u podstaw wydanych w sprawie rozstrzygnięć podatkowych, zasadnie uznając, iż stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo w oparciu o kompletny materiał dowodowy oceniony w sposób zgodny z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej zasadą swobodnej oceny dowodów. Sąd odniósł się również w tym kontekście do zarzutów skargi wskazując powody, z jakich uznał, iż zarzuty te są niezasadne.
Sąd pierwszej instancji analizując te zarzuty i wspierającą je argumentację trafnie zauważył, iż Skarżący nie przedstawił dowodów na poparcie swojej wersji przebiegu zdarzeń i koncentrował się jedynie na negowaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe skupiając się przy tym na wskazywaniu hipotetycznych faktów i ewentualnych możliwości, które organy podatkowe powinny jeszcze zbadać w postępowaniu podatkowym, ale z naruszeniem obligujących je regulacji procesowych tego nie uczyniły. Powyższą uwagę należy także odnieść do uzasadnienia skargi kasacyjnej, choćby w zakresie argumentacji mającej na celu podważenie wartości dowodowej zeznań składanych przez przesłuchiwanych świadków, co do kluczowych dla sprawy okoliczności związanych z dostarczeniem przez firmy Skarżącego niezdatnych do użytku pieców gazowych na składowisko złomu. Domaganie się w tym zakresie, np. wyjaśniania, czy świadkowie ci byli zatrudnieni, czy też działali na zlecenie i czy odbierali wynagrodzenie, bądź też wskazywanie, iż nie ustalono okoliczności potwierdzających, że komukolwiek odmawiano przyjęć na złomowisko rzeczy ze względu na ich zużycie i istnienia w tym zakresie informacji, czy regulaminów dla klientów, jest w oczywisty sposób bezzasadne i nie stanowi o naruszeniu art. 122 Ordynacji podatkowej.
Z drugiej strony Skarżący podnosząc w skardze kasacyjnej niedostrzeżone przez Sąd pierwszej instancji naruszenie powyższego przepisu przez organy podatkowe, wskazuje na systemowy błąd całego postępowania dowodowego polegający, jak to określono, na niezorganizowanym włączaniu do materiału dowodowego rozpoznawanej sprawy dotyczącej podatku dochodowego za 2005 r. dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym w zakresie podatku od towarów i usług. Jak wynika z dalszych wywodów skargi kasacyjnej, towarzyszące temu, dostrzeżone przez Skarżącego naruszenie art. 187 § 1 i art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej polegało - nie na zebraniu niewystarczającego materiału dowodowego, czy też na dopuszczeniu dowodów sprzecznych z prawem, lecz na nadmiarze tych dowodów zbieranych "na wagę" i braku wystąpienia u nich cechy polegającej na możliwym przyczynieniu się do wyjaśnienia sprawy. Skarżącemu chodzi przy tym o to, iż w aktach podatkowych niniejszej sprawy znajduje się materiał dowodowy dotyczący okoliczności nie związanych z jej przedmiotem, tj. określeniem Skarżącemu wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od osób fizycznych za 2005 r.
Odnosząc się do powyższych zarzutów należy wskazać, iż istotnie wobec Skarżącego i spółek osobowych z jego udziałem prowadzonych było jednocześnie wiele postępowań podatkowych obejmujących nie tylko różne podatki, ale też różne okresy rozliczeniowe. Sam fakt, że w aktach podatkowych niniejszej sprawy znalazły się także dowody, np. protokoły z kilku przesłuchań tych samych świadków, nie odnoszące się bezpośrednio do jej przedmiotu, nie stanowi o naruszeniu wskazywanych przez Skarżącego przepisów postępowania i nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego. Byłoby natomiast tak wówczas, gdyby okazało się, iż istotne dla rozpoznawanej sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie dowodów nie mających związku ze sprawą, bo dotyczących, np. innych lat podatkowych - tego jednak Skarżący w skardze kasacyjnej nie wykazał, co czyni podnoszone w tym zakresie zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej bezzasadnymi. Dotyczy to również adresowanego bezpośrednio wobec Sądu pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez brak uzasadnienia, dlaczego dopuszczony został dany dowód i jaką okoliczność miał on wyjaśnić.
Nie znajduje potwierdzenia w treści zaskarżonego wyroku bardzo wyeksponowany w skardze kasacyjnej zarzut, iż wyrok ten nie tyle kontroluje postępowanie dowodowe, co w istocie sam je przeprowadza. Znaczna część uzasadnienia skargi kasacyjnej poświęcona jest związanemu z tym zarzutem opisowi różnego rodzaju, szczegółowo scharakteryzowanych przez Skarżącego, technik deformujących prawdę zastosowanych przez Sąd pierwszej instancji, głównie w odniesieniu do oceny zeznań świadków - pracowników firm Skarżącego uczestniczących w sporządzaniu protokołów likwidacyjnych - M. S., M. B. i E. M. W tej części uzasadnienia skargi kasacyjnej mowa była zatem w bezpośrednim odniesieniu do wyroku Sądu pierwszej instancji, m.in. o "deformacji prawdy", "dezinformacji faktycznej", metodzie połączenia tych metod, "deformacji prawdy przez zacieranie", "metodzie zmiany kontekstu", "metodzie generalizacji", i.t.d. Rozważania i wywody czynione przez Skarżącego w tym zakresie, być może mogłyby być ocenione jako mające istotny walor w zakresie teoretyczno-prawnych aspektów oceny dowodów, jednakże w niniejszej sprawie nie mają dostatecznego odzwierciedlenia w treści zaskarżonego wyroku. Istotnie Sąd pierwszej instancji nawiązał w uzasadnieniu tegoż wyroku do zeznań w/w świadków, cytując również pewne ich fragmenty. Jednakże zarówno dobór tych cytatów, jak i dokonane przez Sąd streszczenie wypowiedzi tych świadków, nawet jeżeli zawierają również pewne elementy, które nie miały pierwszorzędnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, nie dają podstaw do przypisania Sądowi pierwszej instancji, celowo zrealizowanego zamiaru deformacji prawdy.
Ponieważ sporną w sprawie była okoliczność, jakie w rzeczywistości urządzenia zostały zezłomowane, Sąd pierwszej instancji słusznie zwrócił uwagę, iż wskazani wyżej świadkowie potwierdzili wprawdzie, iż uczestniczyli w sporządzaniu protokołów likwidacyjnych, jak również fakt, że protokoły te dotyczyły urządzeń uszkodzonych, aczkolwiek zasadniczo nowych, bądź krótko używanych, natomiast nie mieli wiedzy, co dalej działo się z tymi urządzeniami i czy te właśnie urządzenia zostały przekazane na złom, gdyż w przekazywaniu tym nie uczestniczyli.
Również sam Skarżący nie potrafił wskazać, które osoby wraz z nim odwoziły urządzenia gazowe do skupu złomu.
Jeżeli chodzi o urządzenia gazowe oddane na złom w ramach działalności firmy Skarżącego S., z zeznań właścicielki firmy prowadzącej skup złomu A. A. P. oraz członków jej rodziny pracujących w tym skupie złomu, zwłaszcza jej męża Ł. P., wynikało w sposób jednoznaczny, iż dostarczone przez firmę S. urządzenia nie mogły być tymi, których dotyczył przedłożony przez Skarżącego protokół likwidacji. Osoby te opisując stan dostarczonych przez tę firmę urządzeń, aczkolwiek posługując się nieco innymi określeniami, zgodnie wskazywały, że były to bez wątpienia urządzenia będące w stanie świadczącym o długoletnim użytkowaniu.
Ponadto Ł. P. wyjaśnił, iż wówczas, tj. w 2006 r. przyjmowane były stare piece, których nie ma już w produkcji, natomiast piece typu "Senseo" przyjmowane są dopiero od zeszłego roku (2008 r.).
Zawarta w końcowej części skargi kasacyjnej obszerna argumentacja deprecjonująca znaczenie zeznań złożonych przez świadków P. jest bezzasadna. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej z zeznań tych wynika, która z tych osób przyjmowała złom od firmy "Sezam" - był to mąż właścicielki skupu złomu – Ł. P. (karty nr 768-771 tom II akt podatkowych). Zeznające osoby dobrze kojarzyły firmę S., ich zeznania zarówno dotyczące obowiązujących w skupie procedur przyjmowania złomu, jak również konkretnie okoliczności związanych z dostarczaniem złomu przez tę właśnie firmę były spójne i logiczne. Osoby te z racji prowadzenia przez nie takiego rodzaju działalności posiadały również dostateczne rozeznanie, aby w wystarczającym stopniu móc ocenić stan i rodzaj przyjmowanych do skupu urządzeń.
Sąd pierwszej instancji zasadnie więc podzielił stanowisko organów podatkowych, co do istotnego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy znaczenia dowodowego zeznań osób z firmy A. Wskazać ponadto należy, że w protokołach przesłuchań tych osób znajduje się adnotacja, iż strona i jej pełnomocnik nie stawili się pomimo prawidłowego powiadomienia o terminie przesłuchania. Jeżeli zatem Sąd pierwszej instancji do okoliczności tej nawiązał, to tylko w kontekście zawartej w skardze argumentacji Skarżącego (poszerzonej następnie w skardze kasacyjnej), podważającej istotność tych zeznań i wykazującej brak wiedzy świadków co do charakteru i rodzaju dostarczonych przez firmę Skarżącego urządzeń, a co za tym idzie znaczenie dla sprawy, co niewątpliwie Skarżący mógłby dużo bardziej skutecznie wykazać uczestnicząc w takim przesłuchaniu.
Przypisywanie więc, co czyni w skardze kasacyjnej Skarżący, zaskarżonemu wyrokowi wprowadzenia niedozwolonego stosowania art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej w kierunku obowiązku strony udziału w przesłuchaniu jest bezpodstawne.
Jeżeli chodzi natomiast o przytoczone i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zeznania J. S. - właściciela firmy W. przyjmującej złom w postaci urządzeń gazowych od spółki cywilnej G. , której Skarżący był wspólnikiem, w tym zakresie w skardze kasacyjnej brak jest jakichkolwiek wskazań, z których wynikałoby, iż Skarżący wiarygodność tych zeznań i ich znaczenie dla sprawy kwestionuje.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż rozpoznawana skarga kasacyjna nie dostarczyła uzasadnionych argumentów, które potwierdzałyby trafność sformułowanych w niej zarzutów. Nie ma więc podstaw do uznania, iż Sąd pierwszej instancji z naruszeniem wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania bezzasadnie zaakceptował nieprawidłowo ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny sprawy i tym samym nienależycie wywiązał się z obowiązku kontroli sądowej zaskarżonej do tego Sądu przez Skarżącego decyzji.
W tym stanie rzeczy, uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło