II OZ 137/11

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 961/10 oddalającego wniosek [...] Sp. z o.o. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi [...] Sp. z o.o. na uchwałę Rady Gminy Czerwonak z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę [...] Sp. z o.o. na uchwalę Rady Gminy Czerwonak z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wskazując iż skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego określającego umocowanie do reprezentowania strony w zakreślonym terminie. Skarżąca Spółka pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., oddalił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, że jak wynika ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji doręczenia wezwania dokonano skutecznie w trybie art. 73 p.p.s.a. Fakt ten dokumentuje znajdująca się w aktach koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (k.29). Z analizy potwierdzenia odbioru i koperty zawierającej przesyłkę wynika również, iż doręczyciel umieścił w skrzynce oddawczej adresata zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej – Urząd Pocztowy [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego należy mieć na względzie, iż dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywujące (por. postanowienie NSA z 26.10.2009 r., sygn. II FSK 754/09, postanowienie NSA z 17.07.2007 r., sygn. I FSK 782/07). W ocenie Sądu wnioskodawca nie podjął nawet próby uprawdopodobnienia - okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek oparto na twierdzeniu, że wbrew informacjom wynikającym ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji, w skrzynce oddawczej adresata nie pozostawiono ani pierwszego, ani powtórnego awizo informującego o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Spółka [...] Sp. z o.o., pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2011 r. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprze uchybienie art. 73 p.p.s.a i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym w zw. z art. 65 § 2 p.p.s.a polegające na uzasadnieniu skuteczności doręczenia zastępczego w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wszystkie konieczne do tego warunki, tj. doręczający nie złożył swojego podpisu na formularzu potwierdzenia odbioru oraz naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. polegające na przyjęciu, iż wnosząca zażalenie nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że skarżący powołuje się we wniosku o przywrócenie terminu na bezskuteczność doręczenia dokonanego w trybie art. 73 p.p.s.a. Należy zauważyć, iż skuteczność doręczenia zastępczego zależy od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które ma być odebrane jak i od właściwego trybu doręczenia przesyłki. Domniemanie doręczenia pisma stronie może zostać wzruszone, gdy strona podniesie zarzut, że pismo nie zostało jej doręczone w trybie zwykłym do rąk własnych lub że nie dotarło do niej zawiadomienie (awizo) o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 992/08, LEX nr 506004). Zgodnie z art. 65 p.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń w postępowaniu sądowoadministracyjnym przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście pod wskazanym adresem miejsca zamieszkania (art. 67 § 1 i art. 69 p.p.s.a.). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 67 - 72 p.p.s.a., pismo, składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje zawodowe czynności. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu (art. 73 p.p.s.a.). Odesłanie zawarte w art. 65 § 2 p.p.s.a. jest odesłaniem do przepisów wykonawczych regulujących sposób doręczania pism sądowych w sprawach cywilnych, tj. do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 190, poz. 1277). Powyższe oznacza, że dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest dwukrotne awizowanie przesyłki sądowej i złożenie jej na kolejne siedmiodniowe okresy w placówce pocztowej. Zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. dla wywołania skutków doręczenia zastępczego (awizo) konieczne jest dokonanie adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na potwierdzeniu odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki i złożenie swojego podpisu oraz oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. Placówka pocztowa operatora lub urząd gminy potwierdza przyjęcie od doręczającego awizowanej przesyłki przez umieszczenie na stronie adresowej odcisku datownika i podpisu przyjmującego pracownika. Jak wynika z treści adnotacji znajdującej się na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedstawiony wyżej tryb doręczenia przesyłki sądowej nie został zachowany. W szczególności na potwierdzeniu odbioru przesyłki brak jest wskazania zarówno daty jak również podpisu doręczyciela. Wobec powyższego należy uznać, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zostało prawidłowo doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a., Mając na uwadze szczególny charakter doręczenia zastępczego i jego funkcje Sąd powinien ocenić wszystkie okoliczności związane z prawidłowością doręczenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze obiektywny miernik staranności, który wymaga od każdego należytego dbania o swoje interesy należy uznać, iż nieprawidłowe doręczenie zastępcze wezwania do usunięcia braków formalnych skargi uprawdopodobnia brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wykonania wezwania Sądu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.