II OSK 608/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-06-29
Skład orzekający: Anna Łuczaj, Andrzej Gliniecki, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy, pomimo zastrzeżeń dotyczących ochrony zdrowia i środowiska oraz braku pełnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA we Wrocławiu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich istotnych dokumentów dowodowych, w tym operatu wodnoprawnego i ekspertyz, oraz nie dokonał pełnej oceny legalności decyzji w świetle przepisów ustawy Prawo wodne. Organ administracji ma obowiązek wykazać, że pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań ochrony zdrowia i środowiska, a w przypadku niejasności powinien kontynuować postępowanie wyjaśniające, w tym rozważyć zasięgnięcie opinii biegłego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Rejonowemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu w Złotoryi na odprowadzanie oczyszczonych ścieków do rzeki Kaczawy. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony środowiska i prawa wodnego, w tym braku zabezpieczenia ujęcia wody pitnej w Przybkowie przed skażeniem oraz niewystarczającego monitoringu i ochrony zdrowia publicznego. W toku postępowania organ odwoławczy utrzymał decyzję, a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił ją, wskazując na braki w wyjaśnieniach i naruszenia prawa. Skarga kasacyjna wniesiona przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne została rozpoznana przez NSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 362/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu. Zasądził od L. S.A. na rzecz R. Sp. z o.o. kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 czerwca 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wr 362/10 w sprawie ze skargi L. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu 2. zasądza od L. S.A. z siedzibą w L. na rzecz R. Sp. z o.o. w Z. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 362/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi kasacyjnej L. S.A. w Legnicy uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocłwiu z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz stwierdził, że w/w decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Starosta Złotoryjski decyzją z dnia z dnia [...] listopada 2007 r. udzielił R. Sp. z o.o. w Złotoryi pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych ścieków do rzeki Kaczawy. Po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję Starosty Złotoryjskiego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji zarzuciło zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisu art. 144 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, że eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska; 2) naruszenie przepisu art. 144 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, iż ustalenie najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do Kaczawy zgodnie z dyrektywą Rady z dnia 21 maja 1991 r. i z rozporządzeniem Ministra Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. przesądza automatycznie o braku jakichkolwiek przeszkód odnośnie zrzutu ścieków bezpośrednio do rzeki Kaczawy z pominięciem rzeki Lubiatówki; 3) naruszenie przepisu art. 123 pkt 3 ustawy - Prawo wodne poprzez przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne wydane przez organ pierwszej instancji nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz środowiska; 4) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez: pominięcie okoliczności, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego zezwalającego na odprowadzenie ścieków do rzeki Lubiatówki, a następnie przez rzekę Czarna Woda do rzeki Kaczawy stanowiłoby realną ochronę ujęcia wody w Przybkowie przed skażeniem i uwzględniałoby interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; brak rozstrzygnięcia kwestii, czy pojemność zbiornika retencyjnego stanowiącego element mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Złotoryi oraz wiążący się z tym czas przetrzymywania ścieków warunkuje dostateczną ochronę przed skutkami potencjalnej awarii; nieokreślenie, w jaki sposób przy zaniku energii elektrycznej ścieki zostaną skierowane do zbiornika retencyjnego; niewyjaśnienie, czy odprowadzanie oczyszczonych ścieków w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń pozostaje bez wpływu na jakość wody pitnej dostarczanej mieszkańcom Legnicy oraz okolicznych gmin.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 157/08 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał m.in. na konieczność wyjaśnienia powodów odstąpienia od pierwotnej koncepcji odprowadzania oczyszczonych ścieków do rzeki Lubiatówki, a następnie przez rzekę Czarna Woda do rzeki Kaczawy i określenia miejsca zrzutu ścieków poniżej ujęcia wody w Przybkowie, a ponadto na potrzebę odniesienia się do ponownie zgłoszonego w dniu 26 lipca 2007 r. wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy o zapewnienie w prowadzonym postępowaniu udziału jego przedstawiciela. Sąd zwrócił też uwagę na szczególny aspekt tej sprawy, jaki tworzy przepis art. 7 k.p.a., wymagający m.in. równoważenia interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Złotoryjskiego z dnia [...] listopada 2007 r. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym ponownie zakwestionowało Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 665/08 uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008 r. W ocenie Sądu przyjęta trasa odprowadzania ścieków i określenie miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie – traktowana przez organy orzekające jako koncepcja prawidłowa – budzi wątpliwości zarówno ze względu na stanowisko organu odwoławczego prezentowane w uzasadnieniu decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] czerwca 2003 r. i [...] listopada 2006 r., jak i ze względu na brak rozważenia jej we wszystkich aspektach wynikających z przepisu art. 7 kpa, i powołanych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku kasacyjnego przepisów art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 ustawy - Prawo wodne. Zdaniem Sądu nie można uzasadniać zmiany koncepcji odprowadzania ścieków zmianą koncepcji w tym zakresie, jak czyni to Wojewoda Dolnośląski, pomijając jednocześnie znaczenie opinii wydanej dla oczyszczalni przez Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] maja 1987 r. oraz wykonanie w jej następstwie przepompowni przerzutowej ścieków, kolektora zrzutowego, rowu doprowadzającego ścieki do Lubiatówki i projektu jej regulacji. Nadto należy uwzględnić opinię wydaną dla oczyszczalni przez Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu [...] maja 1987 r. oraz wykonanie w jej następstwie przepompowni przerzutowej ścieków, kolektora zrzutowego, rowu doprowadzającego ścieki do Lubiatówki i projektu jej regulacji.
Nie można uzasadniać zmiany koncepcji odprowadzania ścieków okolicznościami natury ekonomicznej wskazując, że realizacja koncepcji wnioskowanej przez skarżące przedsiębiorstwo powodowałoby długotrwały wzrost opłat ponoszonych przez mieszkańców Złotoryi i okolicznych wsi za odprowadzanie ścieków. Sąd przyjął, że kwestie o charakterze ekonomicznym nie mogą zdominować postulatów dyktowanych ustawą – Prawo ochrony środowiska i elementarnych obowiązków w zakresie ochrony zdrowia społeczeństwa i obowiązkiem zagwarantowania mu bezpieczeństwa ekologicznego, w tym optymalnego zabezpieczenia go przed skażeniem dostarczanej wody pitnej. W stanowczy i interwencyjny sposób Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy sygnalizował, że woda w rzece Kaczawie – jako ujęcie wodociągowe dla ludności nie spełnia wymaganych parametrów, występują w niej przekroczenia ilościowe bakterii coli typu kałowego, paciorkowców kałowych, a ponadto notowana jest obecność pałeczek salmonelli. Z tych względów wątpliwości Sądu budziła również prawidłowość określenia w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stopnia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do Kaczawy jak słusznie zarzucono w skardze – jakiegokolwiek systemu stałego monitoringu, umożliwiającego przeciwdziałanie skażenia ujęcia wody, przede wszystkim w przypadku wystąpienia awarii.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy – po zmianie przepisów ustawy Prawo wodne - Dyrektor RZGW w związku w wytycznymi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2009 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy oraz do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy o zajęcie stanowiska, czy pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę Złotoryjskiego z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...] narusza przepisy w kontekście art. 125 ust. 3 ustawy Prawa wodnego.
W udzielonej odpowiedzi z dnia 11 marca 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy poinformował, że jakość wody w rzece Kaczawa pod względem fizyko-chemicznym odpowiadała kategorii A1 zdefiniowanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728). Jednak zanieczyszczenie wody bakteriami grupy coli oraz paciorkowcami kałowymi (enterokokami) kwalifikowało ją do kategorii A2, natomiast ze względu na ilość bakterii grupy coli typu kałowego, jakość wody odpowiadała kategorii A3. W 2007 r. stwierdzono również obecność pałeczek Salmonella. Wyjaśniono, że powodem zanieczyszczenia bakteriologicznego wody w rzece Kaczawie może być zrzut ścieków z oczyszczalni. Zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece Kaczawie może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. W związku z tym, mając na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy wskazał, że uważa za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy, a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.
Pismem z dnia [...] marca 2010 r. odpowiedzi udzielił Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy. W przesłanym opracowaniu przedstawił wyniki pomiarów i kontroli ścieków surowych doprowadzanych do oczyszczalni w Złotoryi i ścieków oczyszczonych odprowadzanych do Kaczawy. Wskazał, że przedłożone do Delegatury w Legnicy, w związku z realizacją obowiązku wynikającego z art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) wyniki badań analiz pobranych prób ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w okresie od czerwca 2008 r. do lutego 2010 r. wykazały nie przekraczanie najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń wprowadzanych do wód określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r., za wyjątkiem pobranych prób ścieków w dniu 24 – 25 lutego 2010 r., gdzie wartość wskaźnika BZT5 w odprowadzanych ściekach wyniosła 18,3 mg 02/dm³ i przekroczyła najwyższą dopuszczalną wartość tego wskaźnika wynoszącą 15mg 02/dm³.
Nadto organ ochrony środowiska podał, że obliczone na podstawie danych udostępnionych przez Spółkę (tj. wykonanych badań ścieków) stopnie redukcji zanieczyszczeń wynoszą: w roku 2006: BZT5 - od 96 do 99 %, ChZTCr - od 81 % do 95 %, zawiesiny ogólnej - od 91 % do 98 %, azotu ogólnego - 69 % i fosforu ogólnego - 82 %.; w roku 2007: BZT5 - od 92 do 97 %, ChZTCr - od 73 % do 94 %, zawiesiny ogólnej - od 91 % do 96 %, azotu ogólnego - 83 % i fosforu ogólnego - 88 %. W związku z powyższym w roku 2006 stopień redukcji azotu ogólnego i fosforu ogólnego w ściekach oraz w roku 2007 stopień redukcji ChZTCr w ściekach nie odpowiadał wymaganiom wynikającym z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor RZGW utrzymał w mocy decyzję Starosty Złotoryjskiego z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy rozważając wątpliwości związane z ewentualnym naruszeniem art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 Prawa wodnego przyjął, że art. 1 ust. 4 jest przepisem o charakterze ogólnym i w związku z tym wszelkie poruszone w nim uwarunkowania, jeśli znajdują odzwierciedlenie w przepisach szczegółowych, zarówno w dalszych artykułach Prawa wodnego, jak i innych przepisach, mają znaczenie podrzędne w stosunku do tych przepisów szczególnych. Organ odowławczy zaznaczył, iż szczegółowe przepisy dotyczące odprowadzania ścieków reguluje rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska (Dz. U. Nr 137, poz. 984 z późn. zm). Przyjął, że przesłanka (intencja) art. 1 ust. 4 ustawy - Prawo wodne, tj. niedopuszczanie do wystąpienia możliwego do uniknięcia pogorszenia ekologicznych funkcji wód nie ma w sprawie uzasadnienia, gdyż oczyszczalnia ścieków będzie odprowadzać do środowiska taki sam ładunek różnych substancji niezależnie od tego, gdzie będzie zlokalizowana. Z analogicznych powodów (regulacja zagadnienia przez przepisy szczegółowe) organ odwoławczy nie uznał, że został naruszony art. 42 ust. 1 lub art. 122 ust. 4 Prawa wodnego. Dokonując analizy ewentualnego naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy - Prawo wodne organ II instancji zwrócił uwagę, że ustawodawca - należy zakładać, że celowo - użył sformułowania ,,oddziaływania na środowisko". Przy interpretacji, językowej i celowościowej, tego sformułowania organ przyjął, że w jego zakresie nie mieści się interes przedsiębiorstw wodociągowych lecz ochrona środowiska przed negatywnym oddziaływaniem człowieka.
W ocenie organu zarzut naruszenia art. 144 ust. 1 Prawa ochrony środowiska w związku z zarzutem naruszenia art. 125 pkt 3 Prawa wodnego, a w konsekwencji i art. 7 k.p.a., tj. w szczególności nie wyjaśnienie, czy odprowadzanie oczyszczonych ścieków, w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w tychże ściekach oraz występującego w Kaczawie skażenia mikrobiologicznego, pozostaje bez wpływu na jakość wody pitnej dostarczanej mieszkańcom Legnicy oraz okolicznych gmin, należy odrzucić z przyczyn logicznych i prawnych, każda bowiem oczyszczalnia ścieków odprowadza wodę zawierającą jakiś ładunek różnych substancji. W przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne konkretne, zgodne z obowiązującymi przepisami wymogi ilościowo-jakościowe wobec odprowadzanych ścieków znalazły się w decyzji Starosty Złotoryjskiego. Dyrektor RZGW przyjął, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy oraz Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy - wyrażając stanowiska, czy pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę Złotoryjskiego narusza przepisy w kontekście art. 125 ust. 3 Prawa wodnego, pomimo, że pytanie było sformułowane w sposób jednoznaczny - nie stwierdzili, iż pozwolenie to narusza art. 125 ust. 3 Prawa wodnego lub jakikolwiek inny przepis. Wobec tego stanowiska te organ uznał za dowód na zgodność z prawem wymogów dotyczących ochrony środowiska i ochrony zdrowia ludzi, przynajmniej w zakresie będącym przedmiotem zainteresowań powyższych organów.
Odnosząc się do kwestii związanej z brakiem uwzględnienia możliwości odprowadzania ścieków za pomocą innego wariantu w celu ochrony przed skażeniem ujęcia w Przybkowie, organ odwoławczy stwierdził, że woda wykorzystywana jako surowiec w wielu przedsiębiorstwach wodociągowych w Polsce nie jest odpowiedniej jakości, a do wielu rzek stanowiących źródło poboru wody dla potrzeb zaopatrzenia ludności odprowadzane są różnego rodzaju ścieki. W ocenie organu oczyszczanie wody do jakości wymaganej dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest zadaniem i obowiązkiem przedsiębiorstw wodociągowych.
Organ odwoławczy zauważył również, że w świetle najważniejszych dokumentów planistycznych i planistyczno-sektorowych (Program dla Odry 2006, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Złotoryja, plan zagospodarowania przestrzennego Województwa Dolnośląskiego) odstąpiono od pierwotnej koncepcji budowy zbiornika "Rzymówka" jako zbiornika wody ujmowanej dla potrzeb Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego, natomiast przewidziana jest jedynie budowa suchego zbiornika retencyjnego. W związku z powyższym organ II instancji uznał za nieaktualną opinię Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 1987r. w sprawie sposobu rozwiązania gospodarki ściekowej gminy Złotoryja.
Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej się dotyczącego potencjalnych zagrożeń dla ujęcia wody m.in. związanych z awariami Dyrektor RZGW uznał, że zarzut ten nie podlega uwzględnieniu z oczywistych przyczyn logicznych, gdyż praktycznie żadna, nawet najnowocześniejsza, technologia żadnego urządzenia nie gwarantuje 100% pewności jego niezawodności. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem braku systemu monitoringu. W tym zakresie wskazano, że Starosta Złotoryjski w punktach III. 1. i III. 4. decyzji precyzyjnie oraz w sposób zgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, nałożył na Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne obowiązek prowadzenia monitoringu oraz rejestrowania ilości i jakości odprowadzanych ścieków.
Organ II instancji zauważył, że ustawa - Prawo wodne precyzyjnie określa, kiedy można odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego. Na podstawie art. 126 pkt 1 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 (wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów). Po analizie całokształtu sprawy Dyrektor RZGW nie dostrzegł przepisów (w tym wymogów w zakresie jakości odprowadzanych ścieków), które miałyby zostać naruszone przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym. Podkreślił, że przepisów tych nie wskazuje ani Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, ani Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. Organ zaznaczył, że zgodnie z decyzją Wojewody Legnickiego z [...] sierpnia 1995 r., znak: [...] o ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w Przybkowie dla miasta Legnicy dopuszcza się odprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód i do ziemi. Zdaniem organu sformułowanie zakazów w punkcie III decyzji można ocenić jako nie w pełni odpowiadające aktualnym uwarunkowaniom, jednakże jest ono prawnie obowiązujące. Podkreślono, że właściciel ujęcia w Przybkowie może wystąpić do Dyrektora RZGW z wnioskiem o ustanowienie strefy ochronnej dostosowanej do aktualnie obowiązującego Prawa wodnego.
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję organu II instancji. W skardze zarzucono naruszenie: 1) przepisu art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez przyjęcie, iż skoro jakość odprowadzanych ścieków z oczyszczalni w Złotoryi jest zgodna z obowiązującymi przepisami polskimi oraz UE, to tym samym eksploatacja oczyszczalni ścieków w Złotoryi nie powoduje przekroczenia standardów środowiska, wobec czego akceptacji winno podlegać rozwiązanie polegające na zrzucie tychże ścieków przez Regionalne Przedsiębiorstwo Komunalne bezpośrednio do rzeki Kaczawy z pominięciem rzeki Lubiatówki i Czarnej Wody, w sytuacji gdy ustalenie stężeń zanieczyszczeń w zrzucanych ściekach na najwyższym dopuszczalnym poziomie przy jednoczesnym braku monitoringu ze strony Regionalnego Przedsiębiorstwa Komunalnego skutkowało niezabezpieczeniem ujęcia wody w Przybkowie przed realnym jego skażeniem w związku z awaryjnym zrzutem ścieków w dniu 23 lipca 2009 r.; 2) przepisu art. 144 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z treścią pisma z dnia 24 lipca 2009 r. Regionalnego Przedsiębiorstwa Komunalnego, poprzez przyjęcie, iż eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska, w sytuacji jednoznacznego oświadczenia w treści pisma przez Regionalne Przedsiębiorstwo Komunalne o zachwianiu procesu oczyszczania ścieków oraz pogorszeniu jakości zrzucanych ścieków, w następstwie braku zasilania oczyszczalni ścieków w energię elektryczną w dniu 23 lipca 2009 r. i przedostaniu się w związku z tym do rzeki Kaczawy podwyższonych ładunków zanieczyszczeń; 3) przepisu art. 144 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w związku z treścią pisma z dnia 11 marca 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy, poprzez przyjęcie, iż eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Złotoryi nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska, w sytuacji stwierdzenia w jego treści przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy istnienia zanieczyszczenia bakteriologicznego wody w rzece Kaczawie w związku z działalnością Regionalne Przedsiębiorstwo Komunalne; 4) przepisu art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne w związku z pismem z dnia 11 marca 2010 r. Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy, poprzez przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne wydane Regionalnemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz środowiska, w sytuacji jednoznacznego oświadczenia w treści pisma przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy, iż z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego uważa się za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy przez Regionalne Przedsiębiorstwo Komunalne, a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; 5) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez: 1. pominięcie okoliczności, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego zezwalającego Regionalnemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu na odprowadzanie ścieków do rzeki Lubiatówki, i dalej przez rzekę Czarna Woda do rzeki Kaczawy, stanowiłoby realną ochronę ujęcia wody dla miasta Legnicy w Przybkowie przed skażeniem zrzucanymi ściekami, uwzględniałoby interes społeczny oraz słuszny interes obywateli w sytuacji, gdy zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody w rzece Kaczawie ma miejsce (vide pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy dnia [...] marca 2010 r.) i stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego; 2. brak rozstrzygnięcia do chwili obecnej kwestii, czy pojemność zbiornika retencyjnego stanowiącego element mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Złotoryi oraz wiążący się z tym czas przetrzymywania ścieków warunkuje dostateczną ochronę przed skutkami awarii, w sytuacji gdy awaria taka miała rzeczywiście miejsce w dniu 23 lipca 2009 r.; 3. nieokreślenie, w jaki sposób przy zaniku energii elektrycznej ścieki zostaną skierowane do zbiornika retencyjnego, o jaki mowa w pkt 2, w sytuacji gdy całkowity brak zasilania oczyszczalni ścieków w energię elektryczną miał miejsce w dniu 23 lipca 2009 r.; 4. przyjęcie, iż odprowadzenie ścieków z miasta Złotoryi oraz okolicznych wsi do rzeki Kaczawy, w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w tychże ściekach oraz istnienia zanieczyszczenia mikrobiologicznego spełnia wymogi jakościowo-ilościowe, podczas gdy z pisma z dnia [...] marca 2010 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy wynika jednoznacznie, iż odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy jest niekorzystne i skutkuje pogarszaniem jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; 6. przepisu art. 7 k.p.a. w związku z przepisem art. 76 §1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż oświadczenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. jest uchyleniem się od zajęcia stanowiska w przedmiocie, czy pozwolenie wodnoprawne wydane Regionalnemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu przez Starostę Złotoryjskiego narusza wymagania ochrony zdrowia i środowiska, w sytuacji uznania przez ten organ w piśmie za niekorzystne odprowadzania ścieków do rzeki Kaczawy, a przez to pogarszanie się jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz występowania w rzece Kaczawie zanieczyszczenia mikrobiologicznego; 7) przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. wskazującej na konieczność wyjaśnienia wątpliwości, jakie budzi przyjęta w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym trasa odprowadzania ścieków i określenie miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie, z uwagi na dotychczasowe stanowisko Wojewody Dolnośląskiego wyrażone w decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. sygn. akt : [...] oraz decyzji z dnia [...] listopada 2006 r. sygn. akt: [...], a także konieczność rozważania wszystkich aspektów wydanego pozwolenia wodnoprawnego w kontekście przepisu art. 7 k.p.a.; 8) przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej, zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009 r., jednoznacznie stwierdzającej, iż przyjęcie w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym wskazanej tam trasy odprowadzania ścieków przez Regionalne Przedsiębiorstwo Komunalne Sp. z o.o. w Złotoryi i określeniu miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie, nie może być motywowane okolicznościami natury ekonomicznej, gdy tymczasem w treści zaskarżonej decyzji stwierdza się wprost, iż realizacja koncepcji wnioskowanej przez Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. skutkowałoby istotnym, długotrwałym wzrostem opłat za odprowadzanie ścieków; 9) przepisu art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009r. - wskazującej, iż zasadność wydanego pozwolenia wodnoprawnego winna być oceniana także w kontekście opinii Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] maja 1987 r., gdy tymczasem w treści zaskarżonej decyzji stwierdza się, iż opinia ta jest nieaktualna z uwagi na transformację systemowo-ustrojową, jaka dokonała się w Polsce w latach 90-tych, zwłaszcza w zakresie ekonomii.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd w pierwszej kolejności podał, iż postępowanie w sprawie udzielonego Rejonowemu Przedsiębiorstwu Komunalnemu Spółce z o.o. w Złotoryi pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód tj. na odprowadzanie ścieków z miasta Złotoryja i okolicznych wsi, oczyszczonych na mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków poprzez Młynówkę do rzeki Kaczawy w km 51+212, było już przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. Wyrokami z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 157/08 oraz z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 665/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił odpowiednio - decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] oraz decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] października 2008r. nr [...]. Uchylając decyzje organu drugiej instancji Sąd zawarł w uzasadnieniu wskazania dla organu ponownie prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie uwzględnił wskazań Sądu zawartych w powołanych orzeczeniach - w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2009 r., w uzasadnieniu, którego Sąd stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonej wówczas decyzji nie wykazuje w sposób wymagany prawem zasadności rozstrzygnięcia podjętego w sprawie w postępowaniu instancyjnym. Zwrócono uwagę na wątpliwości dotyczące przyjętej wówczas w zaskarżonej decyzji koncepcji przebiegu trasy odprowadzania ścieków i określenia miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie. Sąd wskazał na brak rozważenia przyjętego rozwiązania we wszystkich aspektach wynikających z przepisu art. 7 k.p.a., jak i powołanych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku kasacyjnego przepisów art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 ustawy - Prawo wodne. Wątpliwości Sądu budziła też prawidłowość określenia w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stopnia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do Kaczawy.
Zdaniem Sądu analiza akt sprawy i poczynionych w toku postępowania odwoławczego ustaleń wskazuje, że Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej nie tylko nie zastosował się do tych wskazań oraz niewłaściwie zinterpretował treść i znaczenie mających zastosowanie w sprawie przepisów. Zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. to właśnie organ prowadzący postępowanie w sprawie obowiązany jest w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, że na podstawie zebranego materiału dowodowego pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań wymienionych w tym przepisie, tj.: nie będzie prowadzić do naruszenia wymagań z art. 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne - w tym w szczególności wymagań ochrony zdrowia ludzi. W sytuacji natomiast, gdy nadal pozostają nie wyjaśnione w sposób jednoznaczny okoliczności mające istotne znaczenie z punktu widzenia stosowanej normy prawnej, organ prowadzący postępowanie powinien kontynuować postępowanie wyjaśniające poprzez rozważenie m.in. zasadność wystąpienia o wydanie opinii przez biegłego (art. 84 k.p.a.)
Podnadto wątpliwości Sądu budzi dokonany przez organ odwoławczy sposób interpretacji stanowisk Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy oraz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy. W opinii wyrażonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy wyraźnie bowiem stwierdzono, że pomimo wyposażenia Legnickiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Legnicy w wieloprocesowy system uzdatniania wody zła jakość surowca może wpływać na zmniejszenie wydajności procesów uzdatniania wody, konieczność stosowania większej ilości środków dezynfekcyjnych, a co za tym idzie, pogorszenie jakości produkowanej wody. Zdaniem organu sanitarnego zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece Kaczawie może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. Na tej podstawie organ ten uznał, mając na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy, a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. W ocenie Sądu przywołane sformułowania nie pozwalają - tak jak uczynił to organ odwoławczy - przyjmować, że organ zredagował odpowiedź w sposób, który można uznać za dążenie do uchylenia się od zajęcia stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, iż udzielnie pozwolenia wodnoprawnego jako aktu stosowania prawa, a nie jego stanowienia, musi zgodnie z dyspozycją art. 125 ustawy - Prawo wodne uwzględniać uwarunkowania wynikające z ustaleń przyjętych w warunkach korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni (pkt 1); ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2); oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów (pkt 3). Brzmienie cytowanego przepisu determinuje sposób postępowania organu administracji przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, który zobowiązany jest do zbadania, czy pozwolenie nie narusza m.in. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W ocenie Sądu, przyjęty przez organ odwoławczy sposób rozumienia tego przepisu narusza prawo materialne w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał zawężającej wykładni art. 125 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. Organ odwoławczy odniósł rozumienie tego przepisu wyłącznie do wymagań ochrony zdrowia ludzi określonych w aktach prawnych rangi ustawy. Z takim sposobem interpretacji przepisu nie można się zgodzić. Dokonane zestawienie norm wskazuje na możliwość interpretacji przepisu art. 125 ust. 3 ustawy Prawo wodne w taki sposób, aby nie zawężać pojęcia ,,wymagań ochrony zdrowa" tylko do wymagań określonych w ustawach, skoro w samodzielnej normie traktuje się właśnie o wymaganiach określonych w odrębnych przepisach. Nie można dokonywać analizy przepisu art. 125 ust. 3 ustawy - Prawo wodne w oderwaniu od innych przepisów znajdujących się w samej ustawie. Sąd wskazał na przepis art. 42 ust. 1 in fine ustawy - Prawo wodne, zgodnie z którym wybór miejsca i sposób wykorzystania albo usuwania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu organ zbyt wąsko zdefiniował pojęcie ,,oddziaływania na środowisko". Wskazówką interpretacyjną pomocną dla prawidłowego zrozumienia użytego przez ustawodawcę pojęcia, z racji braku takiej definicji w ustawie Prawo wodne, może być przepis art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zgodnie z tym przepisem w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Sąd nie zgodził się z poglądem, że w zakresie tego pojęcia nie mieści się interes przedsiębiorstw wodociągowych dostarczających wodę dla ludzi lecz wyłącznie ochrona środowiska przed negatywnym oddziaływaniem człowieka. Ponadto, prawidłowo stosując zawarty w przepisie art. 42 ust. 1 ustawy - Prawo wodne nakaz wyboru miejsca i sposobu wykorzystania albo usuwania ścieków aby minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko organ powinien również uwzględnić i rozważyć zgodnie z zasadą przezorności i ostrożności obowiązującą przy cenach oddziaływania na środowisko wszystkie potencjalne związane z dokonanym wyborem zagrożenia dla ujęcia wody w tym wynikające z awarii. Sąd podkreślił, iż prawidłowa wykładania art. 125 ust. 3 ustawy - Prawo wodne nakłada na organ administracji konieczność uwzględnienia wskazanych w nim wymagań a także potrzebę rozważenia częstokroć sprzecznych interesów różnych użytkowników wód, przy uwzględnieniu wszelkich związanych z tym zagrożeń (w tym awarii). Wynika stąd obowiązek poczynienia kompletnych ustaleń faktycznych i odzwierciedlenia zajętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podzielił dokonanej przez organ odwoławczy interpretacji znajdującego się w Dziale I pt. Zasady ogóle - przepisu art. 1 ust. 4 ustawy Prawo wodne. Wbrew stanowisku organu przepis art. 1 ust. 4 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym gospodarowanie wodami jest prowadzone w taki sposób, aby działając w zgodzie z interesem publicznym, nie dopuszczać do wystąpienia możliwego do uniknięcia pogorszenia ekologicznych funkcji wód oraz pogorszenia stanu ekosystemów lądowych i terenów podmokłych bezpośrednio zależnych od wód, zawiera jedną z zasad prawa wodnego. Przepis ten stanowi wiążącą wytyczną dla stosowania wszystkich przepisów ustawy - Prawo wodne. Nadto udzielając pozwolenia wodnoprawnego stosować należy, poza przepisami art. 122-141 ustawy - Prawa wodnego, także te przepisy ustawy, które zawierają wiążące wskazówki interpretacyjne postanowień szczegółowych. W warunkach rozpatrywanej sprawy przepisem takim oprócz art. 1 ust. 4 będzie także art. 42 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Z tych też pozycji organ winien ponownie ocenić zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego przyjętej w sprawie koncepcji trasy odprowadzania ścieków i określenia miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie. Nadto, Sąd stwierdził, iż powoływane przez organ odwoławczy akty prawne – Program dla Odry 2006, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Złotoryja, plan zagospodarowania przestrzennego Województwa Dolnośląskiego nie są aktami prawa miejscowego, tym samym nie wywołują one bezpośrednich skutków prawnych. Są to akty kierownictwa wewnętrznego. Dlatego nie można zgodzić się z organem odwoławczym wskazującym na nieaktualność opinii Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 1987 r. w sprawie sposobu rozwiązania gospodarki ściekowej gminy. Aktualny pozostaje nałożony we wcześniejszych wyrokach obowiązek rozważania zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Rejonowe Przedsiebiorstwo Komunalne sp. z o.o. w Złotoryi, reprezentowana przez radcę prawnego E. L., zaskarżając orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art.77 § 1 k.p.a; i art. 107 § 3 k.p.a. i 80 k.p.a., z jednoczesnym uznaniem, że zebrany w sprawie przez organy materiał dowodowy zawiera braki, a organ nie poczynił kompletnych ustaleń faktycznych i nie odzwierciedlił zajętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Spółki do takich naruszeń prawa nie doszło, co miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do uchylenia decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że w sprawie organ odwoławczy naruszył przepis art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie;
3. art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – poprzez zawarcie wskazania, że organ winien wystąpić o wydanie opinii do podmiotu mającego wiadomości specjalne czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań ochrony zdrowia, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, podczas gdy okoliczności te zostały potwierdzone innymi dowodami a to operatem wodnoprawnym, aneksem do operatu wodnoprawnego autorstwa, ekspertyzą w sprawie konieczności odprowadzania ścieków w Złotoryi opracowanymi przez biegłego w zakresie postępowania wodno-prawnego prof.dr.hab.inż Juliana Palucha oraz "Warunki korzystania z wód rzeki Kaczawy", ostatecznie nie kwestionowanymi ani nie podważanymi;
4. art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi — poprzez niewłaściwą ocenę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu , że zebrany materiał dowodowy zawiera braki nie pozwalające na stwierdzenie, iż wydane pozwolenie prawne nie narusza przepisów: art. 125 i art. 126 Prawa wodnego, wynikającą z błędnego przekonania, iż z niewątpliwego obowiązku zbadania przez organ czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego prowadzi do naruszeń wymagań z art.125 pkt 3 ustawy, wynika obowiązek do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy środki dowodowe zostały wyczerpane, a strona nie jest w stanie wykazać swoich zarzutów;
5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw.z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji i poprzez uznanie, iż organ nie wypełnił wskazań Sądu i nadal pozostaje aktualny obowiązek rozważenia zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków;
6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie przez WSA, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię polegającej na przyjęciu przez organ, iż to nie na nim ciąży obowiązek zbadania czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza m.in. wymagań z art 125 pkt 3 ustawy Prawo wodne i odniesienie rozumienia tego przepisu wyłącznie do wymagań ochrony zdrowia ludzi określonych w akrach prawnych rangi ustawowej.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zakwestionowano stwierdzenie Sądu, iż organ ograniczył się przy stosowaniu przepisu art.125 pkt 3 Prawa wodnego do stwierdzenia cytowanego w uzasadnieniu wyroku: "Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A., pomimo, iż wielokrotnie przytacza art.125 pkt 2 Prawa wodnego, po raz kolejny nie wskazuje przepisów szczególnych, które by jego zdaniem zostały naruszone wydaniem przez Starostę Złotoryjskiego przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego". Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 kwietnia 2006 r, sygn.akt II OSK 749/05 uznał, że prawidłowa jest wykładnia przepisu art. 126 Prawo wodne, przez przyjęcie, że uregulowanie to statuuje obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie, a odmowa może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy - Prawo wodne, które z kolei odsyła do art. 125 Prawa wodnego. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu ocenił cały zebrany w sprawie materiał, a podstawą dla ustaleń dla organów I i II instancji były specjalistyczne opracowania: operat wodnoprawny z października 2002 r., aneks do oparatu wodno – prawnego oraz ekspertyza dotycząca konieczności, możliwości i warunków odprowadzania ścieków oczyszczonych do rzeki Kaczawy z oczyszczalni ścieków w Złotoryi opracowane przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego prof. Dr.hab.inż Juliana Palucha oraz “Warunki korzystania z wód rzeki Kaczawy" opracowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Wynikające z tych opracowań ustalenia nie były w toku postępowania podważane przez Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. W toku postępowania odwoławczego, w wykonaniu wytycznych Wojewódzkego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy oraz do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy o zajęcie stanowiska czy pozwolenie wodnoprawne narusza przepisy w kontekście art. 125 pkt 3 Prawa wodnego. W żadnej z udzielonych odpowiedzi nie wskazano na istnienie przesłanki do negatywnego załatwienia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ dysponując tymi specjalistycznymi ekspertyzami, zawierającymi ustalenia nie kwestionowane przez strony postępowania uznał, iż zasięganie opinii biegłego nie było uzasadnione. Sąd błędnie przyjął, iż z niewątpliwego obowiązku zbadania przez organ czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego prowadzi do naruszeń wymagań z art. 125 pkt 3 ustawy wynika obowiązek do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego zwłaszcza w sytuacji, gdy środki dowodowe zostały wyczerpane, a strona nie jest w stanie wykazać swoich zarzutów.
Zdaniem Rejonowego Przedsiębiorstwa Komunalnego sp. z o.o. w Złotoryi, organy trafnie ukierunkowały czynności rozpoznawcze na wyjaśnienie, czy zachodziły w postępowaniu zasadniczym przesłanki odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego (art. 126 pkt 1 Prawa wodnego). Wchodziło w rachubę wyjaśnienie i rozważenie przesłanek odmowy z art. 125 pkt 3 ustawy. Podstawę do ustalenia stanu faktycznego w sprawie stanowiły opracowania specjalistyczne sporządzone przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego prof.dr hab.inż. Juliana Palucha, a to operat wodnoprawny, aneks do operatu wodnoprawnego, ekspertyza w sprawie konieczności odprowadzania ścieków w Złotoryi oraz "Warunki korzystania z wód rzeki Kaczawy" opracowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Z w/w opracowań wynika, że korzystniejsze warunki do odprowadzania ścieków po oczyszczalni w Złotoryi panują w Kaczawie, zaś Lubiatówka zamieniona zostanie praktycznie w kanał ściekowy, w którym ilości odprowadzanych ścieków z oczyszczalni będą większe od naturalnych przepływów miarodajnych wody w tym odbiorniku, a przeprowadzone analizy i rozważania uzasadniają stanowisko, że oczyszczalnia w Złotoryi spełnia wymogi obowiązujących przepisów w tym zakresie i nie ma przeszkód do odprowadzania ścieków z oczyszczalni w Złotoryi do rzeki Kaczawy. Wręcz wskazano, iż odbiornikiem ścieków odpływających z oczyszczalni w Złotoryi powinna być rzeka Kaczawa. Ustalenia zawarte w w/w opracowaniach nie były przez strony kwestionowane. W skardze kasacyjnej podkreślono, iż organ prawidłowo ustalił, iż w przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez RPK w Złotoryi wskaźniki zanieczyszczeń w odprowadzanych oczyszczonych ściekach określone w decyzji I instancji nie naruszają wymagań ochrony zdrowia i środowiska i odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 125 i art. 126 ustawy - Prawo wodne. Prawidłowa ocena stanu faktycznego wskazuje, zdaniem Spółki, iż został on wyjaśniony i przeanalizowany w sposób pozwalający na merytoryczne zajęcie stanowiska. Zdaniem strony Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pominął istotną w/w część materiału dowodowego, nie odniósł się do ustaleń poczynionych przez organy a w szczególności do treści w/w ekspertyz. Ta niewłaściwa ocena całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkowała naruszeniem przez Sąd w sposób istotny przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, iż organ nie uwzględnił wskazań zawartych we wcześnijszych orzeczeniach Sądu przez co naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 153 p.p.s.a. W toku postępowania odwoławczego zgromadzono bowiem obszerny materiał dowody w tym dokumenty planistyczne Program dla Odry 2006, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Złotoryja, plan zagospodarowania przestrzennego Województwa Dolnośląskiego, z których to dokumentów wynika, iż odstąpiono od pierwotnej koncepcji budowy zbiornika Rzymówka jako zbiornika wody pitnej dla potrzeb Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Są to akty kierownictwa wewnętrznego, ale jednocześnie mogą być brane pod uwagę przy ocenie zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego przyjętej w sprawie koncepcji trasy odprowadzanie ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie. A zatem, skoro Sąd - pomimo tego, iż organ II instancji dokonał oceny zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego przyjętej w sprawie koncepcji trasy odprowadzanie ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w Przybkowie i uznał ją za nieaktualną - przyjął, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania i na tej podstawie uchylił decyzję organu II instancji, to zarzut naruszenia przez Sąd przepisu art.145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. a art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest uzasadniony.
Ponadto niezrozumiałe, jest uznanie przez Sąd, że organ II instancji odniósł rozumienie przepisu art. 125 pkt 3 wyłącznie do wymagań ochrony zdrowia ludzi określonych w aktach prawnych rangi ustawowej - nie znajduje to oparcia w decyzji organu II instancji, ani w zgromadzonym materiale dowodowym. Dokonane w toku tych postępowań ustalenia pozwoliły na stwierdzenie, iż w przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Komunalne w Złotoryi wskaźniki zanieczyszczeń w odprowadzanych oczyszczonych ściekach określone w decyzji pierwszej instancji nie naruszają wymagań ochrony zdrowia i środowiska i odpowiadają wymaganiom zawartym w art. 125 i art. 126 ustawy - Prawo wodne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocłwiu poparł skargę kasacyjną w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem kosztów postępowania.
Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w Legnicy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalnie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem Spółki prawidłowa ocena okoliczności sprawy w kontekście regulacji z art. 42 ust. 1 w związku z art. 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne musi prowadzić do wniosków przeciwnych konstatacjom RPK Sp. z o.o., iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego w zaistniałym stanie faktycznym sprawy, skutkowałoby ewidentnym naruszeniem wymogu ochrony zdrowia ludzi. LPWiK S.A. zakwestionowało także stanowisko RPK Sp. z o.o., iż ekspertyza w sprawie koniczności odprowadzania ścieków w Złotoryi wraz z aneksem do operatu wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z oczyszczalni w Złotoryi - opracowane przez prof. dra hab. Juliana Palucha - uzasadnia zrzut ścieków do rzeki Kaczawy nie zaś Lubiatówki. Jakkolwiek ekspertyza ta rozważała różne warianty odprowadzania ścieków z oczyszczalni w Złotoryi, to ostatecznie stała się podstawą dla przyjęcia rozwiązania zakładającego ochronę ujęcia wody w Przybkowie poprzez przerzut ścieków do Lubiatówki. Powyższa okoliczność była wielokrotnie akcentowana tak przez LPWiK S.A., Wojewodę Dolnośląskiego jak i orzekający w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Nadto rozwiązanie to - co skarżącą pomija - korespondowało z treścią decyzji Wojewody Legnickiego z dnia [...] sierpnia 1995 r. [...] ustanawiającej strefę ochronną ujęcia wody w Przybkowie (powyższe zostało nadmienione w treści ekspertyzy prof. dra hab. Juliana Palucha). Wreszcie też nie można zgodzić się, by rzeczona ekspertyza wraz z aneksem rozstrzygała jednoznacznie wszystkie okoliczności mające znaczenie z punktu widzenia legalności kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego. Nie stanowiła ona opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., a jedynie stanowisko przedstawione na poparcie twierdzeń strony. Zważywszy na wagę rozpatrywanej kwestii oraz sprzeczne stanowiska stron odnośnie sposobu i miejsc zrzutu ścieków, organ prowadzący postępowanie winien był rozważyć zasadność dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (w rozumieniu art. 84 k.p.a.), celem wyjaśnienia, czy udzielnie pozwolenia wodnoprawnego nie będzie prowadzić do naruszenia art. 125 pkt 3 Prawa wodnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są zasadne.
Po pierwsze, podzielić należy zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 133 § 1 p. p. s. a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Podstawą orzekania jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Nadto Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jeżeli zaś przedstawione Sądowi administracyjnemu akta sprawy są niekompletne, gdyż organ administracji publicznej nie przekazał całości akt administracyjnych, to wówczas Sąd obciąża obowiązek zażądania całości akt administracyjnych.
Rację ma strona skarżąca, iż poza oceną Sądu pierwszej instancji pozostały dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. A mianowicie, Sąd pierwszej instancji pominął w swoich ocenach operat wodnoprawny, aneks do oparatu wodno – prawnego oraz ekspertyzę dotyczącą możliwości i warunków odprowadzania ścieków oczyszczonych do rzeki Kaczawy z oczyszczalni ścieków w Złotoryi opracowane przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego prof. dr.hab.inż Juliana Palucha oraz “Warunki korzystania z wód rzeki Kaczawy" opracowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. A zatem, uprawnione jest stwierdzenie, iż wyrok Sądu pierwszej instancji nie został wydany w oparciu o całość akt sprawy.
Dokumenty, takie jak operat wodnoprawny, aneks do operatu wodnoprawnego i ekspertyza, winny podlegać ocenie Sądu pierwszej instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu, a ich nieuwzględnienie bądź nieuprawniona ocena w kontekście przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie może - w zależności od sytuacji - stanowić podstawę do konstruowania zarzutu naruszenia prawa materialnego bądź naruszenia przepisów postępowania. Sąd pierwszej instancji oceniając legalość wydanych decyzji nie odniósł się do w/w dokumentów, które stanowią istotne elementy wniosku w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie odniósł się do przepisów regulujących udzielanie pozwoleń wodnoprawnych, w szczególności do art. 131 ust. 2 oraz art. 132 ustawy - Prawo wodne. Przepis art. 131 ust. 2 powołanej wyżej ustawy określa dokumenty, jakie strona winna dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenie wodnoprawnego, art. 132 ustawy określa wymagania operatu wodnoprawnego. Sąd pierwszej instancji nie ocenił mocy i wartości dowodowej operatu wodnoprawnego i nie nawiązał do przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. – Prawo wodne (t. j.: Dz. U. 2005 r. Nr 239 poz. 2019 ze zm.) regulujących wymogi wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i wymagania przewidziane dla operatu wodnoprawnego.
A zatem, Sąd pierwszej instancji nie wypowiedział się co do legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów prawa normujących przesłanki prawne udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie ocenił zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest bowiem rozważań, które wskazywałyby, że operat wodnoprawny i dokumenty wymagane powyższymi przepisami zostały poddane analizie Sądu. Przepis art. 131 ust. 2 ustawy – Prawo wodne jedmoznacznie wśród dokumentów, jakie wnioskodawca winien dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, wymienia operat wodnoprawny. Nadto art. 132 ust. 2 i 3 ustawy – Prawo wodne określa elementy jakie winna zawierać część opisowa operatu i część graficzna operatu. Sąd winien ocenić zgodność decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, normującymi przesłanki pozytywne i negatywne wydawania pozwolenia wodnoprawnego, w tym art. 131 i art. 132 ustawy, a także art. 125 i art. 126 – Prawo wodne. Unormowanie prawne, zawarte w art. 126 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. t.j. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.), statuuje obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego, o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie i nie zachodzą przesłanki negatywne. Odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który odsyła do art. 125 ustawy – Prawo wodne. Zgodnie z art. 126 pkt 1 ustawy – Prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3.
Stosownie natomiast do art. 125 ustawy – Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni ( pkt 1 ); ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy ( pkt 2 ); oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów ( pkt 3). Jednocześnie podkreślić należy, iż Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 125 ust. 3 pkt 3 ustawy – Prawo wodne. Pojęć “wymagania ochrony zdrowia ludzi" i “oddziaływania na środowisko" nie można bowiem interpretować wyłącznie w aspekcie przepisów ustawy – Prawo wodne, lecz należy mieć także na uwadze przepisy innych ustaw, jak również przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowej oraz przepisy prawa miejscowego obowiązujące na danym terenie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w użyciu przez ustawodawcę sformułowania "wynikających z odrębnych przepisów". Rację ma też Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma również właściwa ocena wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego przy uwzględnieniu decyzji Wojewody Legnickiego z dnia [...] sierpnia 1995 r., o ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w Przybkowie dla miasta Legnicy. Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż Sąd pierwszej instancji uznał, iż organ administracji publicznej przyjął, że to nie na nim ciąży obowiązek zbadania czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza m.in. wymagań z art 125 pkt 3 ustawy - Prawo wodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jedynie zauważył, że organ zbyt dużą wagę przywiązuje do tego, iż – jak cytuje Sąd pierwszej instancji za organem odwoławczym -Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji S.A. z siedzibą w Legnicy nie wskazuje konkretnych przepisów, do których można odnieść naruszenie art. 125 ust. 3 Prawa wodnego. Podzielić także należy zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, iż zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej, jest rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej. Z tego też względu szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. Treść uzasadnienia wyroku winna potwierdzać proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonego do Sądu rozstrzygnięcia organu. Przedstawienie w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej wydanego wyroku oraz jej wyjaśnienie polega bowiem nie tylko na wskazaniu przepisów regulujących rozpatrywany stan faktyczny, ale także na wyjaśnieniu, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają zastosowanie powołane przepisy. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego nie tylko dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, ale także, aby z niego wynikało, iż Sąd dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie i przy uwzględnieniu całości materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Tym wymogom nie odpowiada uzasadnienie zaskarżonego wyroku, mimo, iż jest obszerne i szereg kwestii wyjaśnia prawidłowo. Nie można jednak zaakceptować braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do przepisów prawa i dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a. - poprzez uznanie, iż organ nie wypełnił wskazań Sądu i nadal pozostaje aktualny obowiązek rozważenia zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków – stwierdzić należy, iż ocena spełnienia przez organ zadość wymogom art. 153 p.p.s.a. winna podlegać ponownej konroli Sądu pierwszej instancji z uwzględnieniem – jak już wyżej wskazano – całości akt administracyjnych, w tym operatu wodnoprawnego, aneksu do operatu i przedłożonych ekspertyz.
Ponownie winna być przeprowadzona przez Sąd pierwszej instancji ocena zaskarżonej decyzji w aspekcie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwzględnieniem wskazanych wyżej dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć przy tym należy, iz rację ma Sąd pierwszej instancji, iż organ wysnuł nieuprawnione wnioski z pism Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy oraz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy. Organ odwoławczy sposób dowolny dokonał interpretacji stanowisk Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Legnicy oraz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy. Zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy wyraźnie stwierdził, że pomimo wyposażenia Legnickiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji S.A. w Legnicy w wieloprocesowy system uzdatniania wody zła jakość surowca może wpływać na zmniejszenie wydajności procesów uzdatniania wody, konieczność stosowania większej ilości środków dezynfekcyjnych, a co za tym idzie, pogorszenie jakości produkowanej wody. Zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece Kaczawie może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. Mając zatem na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, za niekorzystne Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy uznał odprowadzanie ścieków do rzeki Kaczawy, a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Trafne jest więc stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż organ odwoławczy błędnie unał, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Legnicy uchylił się od zajęcia stanowiska. Także Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Legnicy przedstawił wyniki kontroli ścieków w Złotoryi i analizę ścieków, wskazując ilość ładunków zanieczyszczeń w ściekach i stopień redukcji zanieczyszczeń. Dane te pozostały poza analizą i oceną oranów administracji publicznej.
Błędne jest stwierdzenie strony skarżącej, iż Sąd pierwszej instancji przyjął, iż organ naruszył art. 84 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu jedynie wskazał, iż jeśli nadal pozostają niewyjaśnione w sposób jednoznaczny okoliczności mające istotne znaczenie z punktu widzenia stosowanej normy prawnej, to organ powinien rozważyć m.in. wystąpienie o wydanie opinii przez biegłego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 k.p.a.). Z takim stanowiskiem należy się zgodzić przy jednoczesnym podkreśleniu, iż ocena, czy zachodzi potrzeba zasięgnięcia opinii biegłego winna być dokonana także w świetle operatu wodnoprawnego, aneksu do operatu i przedłożonych ekspertyz.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło