II SA/Kr 1024/10

WyrokWSA w Krakowie2010-12-08

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Joanna Tuszyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest prawidłowa, gdy nieruchomość ta została przeniesiona na rzecz osoby trzeciej i nie jest już własnością Skarbu Państwa lub gminy?
Ratio decidendi
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości może nastąpić wyłącznie, gdy nieruchomość pozostaje własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli nieruchomość została przeniesiona na rzecz osoby trzeciej, organy administracji nie mają kompetencji do odebrania jej aktualnemu właścicielowi i zwrotu poprzedniemu właścicielowi. W takiej sytuacji odmowa zwrotu nieruchomości jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta K. odmówił zwrotu części działek wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa, które zostały następnie przeniesione na rzecz spółki "K" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.k. Wnioskodawcy, byli właściciele działek, domagali się zwrotu nieruchomości, podnosząc, że spełnione są przesłanki zwrotu. Organy administracji odmówiły zwrotu, wskazując, że nieruchomość nie jest już własnością Skarbu Państwa ani gminy, lecz osoby trzeciej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski NSA Joanna Tuszyńska Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewody z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala. Prezydent Miasta K. decyzją z 15 stycznia 2010 r., na podstawie art. 4 pkt. 9b1 art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 142 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), odmówił zwrotu części działki nr "1" o pow. 93070 m2 i części działki nr "2" o pow. 26008m obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., objętych księgą wieczystą KR [...], w granicach wywłaszczonej działki nr "3" obr. 20 (mały) P. - na rzecz H. S., T. S. oraz G. S.. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że 12.11.2003 r. H. S., T. S. i G. S. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej działki nr "3" położonej w obrębie 20 (mały) P.. Przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona została na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji o wywłaszczeniu i odszkodowaniu z 15.07.1985 r. nr [...] na cele realizacji budowy Bazy Zajezdni Autobusowej MPK przy ul. [...] w K. zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z 21.12.1983 r. znak [...], wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Architektury Urzędu Dzielnicowego K.. Zawnioskowana do zwrotu działka nr "3" obr. 20 (mały) P., objęta w chwili wywłaszczenia księgą wieczystą nr [...] stanowiła własność wnioskodawców tj. H. S., T. S. i G. S.. Na podstawie zebranego w sprawie materiału geodezyjnego ustalono, iż działka nr "3" o pow. 6759 nr obr. 20 (mały) P. weszła wraz z innymi w skład działki ewidencyjnej nr "1" oraz działki nr "2" obr. [...] jedn. ewid. [...]. Organ ustalił, że umową przeniesienia własności (aport) z 30.09.1997 r. prawo własności m.in. działki nr "1" oraz nr "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] nabyła [...] Giełda Rolno-Ogrodnicza [...] S.A. Wpis prawa własności na rzecz [...] Giełdy Rolno-Ogrodniczej [...] S.A. nastąpił 03.02.1999 r. [...] Giełda Rolno-Ogrodnicza [...] S.A. przejęta została przez spółkę S. Ltd. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (protokół z Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki pod firmą [...] Giełda Rolno-Ogrodnicza [...] S.A. z siedzibą w K. z 11.10.2005 r. Następnie firma pod nazwą S. Ltd Sp. z o.o. dokonała przeniesienia powyższego prawa w drodze umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z [...].08.2006 r. na M. N.. Wpisu dotyczącego zmiany prawa własności w księdze wieczystej KR [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, dokonano 06.10.2006 r. Na podstawie aktu notarialnego z [...].12.2006 r., przedmiotową nieruchomość nabyła spółka "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Jak ustalono spółka "A" zmieniła następnie firmę na "E" Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Następnie, jak wynika z informacji z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego, na podstawie uchwały walnego zgromadzenia wspólników z 03.02.2009 r., spółka "E" K. Sp. z o.o. przekształciła się w spółkę "K" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Sp.k. Aktualnie więc, działki nr "1" i nr "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] stanowią własność spółki "K" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Sp.k., pomimo tego, iż w dziale II księgi wieczystej KR [...] (odpis z 29.12.2009 r.) jako właściciel figuruje spółka "E" Sp. z o.o. Umowa z [...].09.1997 r. przenosząca własność nieruchomości przez Gminę K. w formie aportu na rzecz [...] Giełdy Rolno - Ogrodniczej [...] S. A. była przedmiotem postępowania prowadzonego przez sąd powszechny o stwierdzenie jej nieważności. Z powództwem wystąpili poprzedni właściciele wywłaszczonej działki nr "4" obr. 20 (mały) P., również stanowiącej obecnie część działki nr "1". Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z [...].01.2003 r. sygn. akt [...] orzekł, że umowa przeniesienia zawarta w dniu [...].09.1997 r, przez Gminę Miasta K. na rzecz [...] Giełdy Rolno -Ogrodniczej [...] S. A. z siedzibą w K. jest nieważna. Sąd Apelacyjny wyrokiem z [...].05.2003 r. sygn. akt [...], l ACz [...] uchylił wyrok Sądu Okręgowego z [...].01.2003 r. sygn. akt [...] orzekający o stwierdzeniu nieważności przedmiotowej umowy i oddalił powództwo. Kasacja złożona przez byłego właściciela została odrzucona przez Sąd Najwyższy postanowieniem z [...].01.2004 r. Tym samym wyrok sądu drugiej instancji stał się prawomocny. Jednocześnie w sprawie z powództwa J. M. przeciwko Gminie Miejskiej K. (sygn.akt lll CSK 19/08), wyrokiem z 21.07.2008 r. Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29.03.2007 r., sygn. [...], którym orzeczono o odmowie stwierdzenia nieważności umowy. Nadto w niniejszej sprawie w związku z postępowaniem prowadzonym przez Sąd Okręgowy w Krakowie pod sygn. [...] w sprawie stwierdzenia nieważności umowy w formie aktu notarialnego z [...].09.1997 r., Rep. A nr [...] prowadzonego z powództwa: A. C., B. P. – P., A. C. i K. D. postanowieniem z 20.08.2008 r. orzeczono o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu zakończenia ww. postanowienia. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył T. S.. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z 20.08.2008 r. Wyrokiem z 11.03.2009 r., sygn. II SA/Kr 1308/08 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarga na ww. postanowienie została oddalona. Wyrokiem z 24.04.2008 o sygn. [...] Sąd Okręgowy w Krakowie orzekł o oddaleniu powództwa o ustalenie nieważności umowy z [...].09.1997 r., Rep. A Nr [...], którym Gmina Miejska K. wniosła aport do spółki [...] Giełda Rolno-Ogrodnicza "[...]" S.A. w postaci działek nr "1", nr "2" i nr "5" obr. [...] jedn. ewid. [...]. Na powyższy wyrok złożona została apelacja. Postanowieniem z 02.10.2008 r. o sygn. l [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie apelację oddalił. Sprawa stwierdzenia nieważności umowy w formie aktu notarialnego z [...].09.1997 r. została więc zakończona, a zatem ustała przyczyna zawieszenia i postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało podjęte. Organ wskazał, że z przepisu 136 ust. 3 wynikają trzy podstawowe przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości: po pierwsze - z wnioskiem wystąpić muszą wszystkie uprawnione do tego osoby, po drugi — cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, po trzecie -stan prawny nieruchomości nie może stanowić przeszkody do jej zwrotu. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, iż zrealizowana jest pierwsza z wymienionych przesłanek, bowiem z wnioskiem wystąpiły te same osoby, które były jej właścicielami w chwili wywłaszczenia. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało również, że części działek nr "1" i nr "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] w granicach działki nr "3" obr. 20 (mały) P. są zbędne na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem realizacja celu została rozpoczęta, ale nie była ukończona. Spełnione są zatem dwie pierwsze przesłanki zwrotu. Jednakże stan prawny nieruchomości nie pozwala na jej zwrot. Jak już bowiem wspomniano wyżej nieruchomość stanowi obecnie własność osoby trzeciej. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych organ wskazał, że Skarb Państwa lub gmina nie może odebrać gruntu lub budynków aktualnemu właścicielowi i wydać decyzji o ich zwrocie poprzedniemu właścicielowi, choćby uznano, że stały się one zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Również Sąd Najwyższy w wyroku z 21.06.2007 r. sygn. IV CSK 81/07 stwierdził, iż jeśli wywłaszczona nieruchomość została sprzedana z pominięciem prawa pierwszeństwa byłego właściciela przed dniem wejścia z życie ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczeniu nieruchomości (tj. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), to umowa jej sprzedaży jest ważna i nie można domagać się jej zwrotu. Odwołanie od w/w decyzji, złożył T. S., który podniósł, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia prawa tj. art. 47 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przy przekazywaniu nieruchomości przez Gminę Miejską K. nieruchomości na rzecz [...] Giełdy Rolno-Ogrodniczej "[...]" S.A. Równocześnie zarzucił organowi l instancji błędną wykładnię wyroków powołanych w przedmiotowej sprawie, wskazując, że zgodnie z orzeczeniami Sądu Najwyższego (wyrok z 15.02.2002 r., sygn. akt III CSK 543/00, wyrok z 8.08.2001 r., sygn. akt l CKN 1102/98) czynność dokonana z naruszeniem zakazu wynikającego z przepisu bezwzględnie obowiązującego jest czynnością nieważną. Odwołujący podniósł również, iż kwestia braku władania nieruchomością przez Gminę K. nie stanowi negatywnej przesłanki zwrotu tej nieruchomości, na organie spoczywa bowiem obowiązek doprowadzenia do stanu, w którym Skarb Państwa lub gmina na powrót władają i są właścicielami nieruchomości podlegających zwrotowi. Podkreślił, że zgodnie z częścią linii orzeczniczej sądów administracyjnych przesłanka, aby aktualny w chwili zwrotu stan prawny nieruchomości nie stanowił przeszkody jej zwrotu, nie ma podstawy w żadnym przepisie prawa. Zdaniem odwołującego się organ odwoławczy winien spełnić obowiązek wynikający z art. 304 kpk tj. zawiadomić organy ścigania o przestępstwie polegającym na przewlekaniu przez organ l instancji przedmiotowego postępowania i naruszeniu art. 47 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z 18 czerwca 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu l instancji. Podkreślił, że umowa przeniesienia własności nieruchomości przez Gminę K. w formie aportu na rzecz [...] Giełdy Rolno Ogrodniczej "[...]" SA, jest nadal ważna i pozostaje w obrocie prawnym. Wobec faktu, że Skarb Państwa lub gmina nie władają przedmiotową nieruchomością, nie jest możliwe orzeczenie o jej zwrocie, pomimo, iż nieruchomość spełnia przesłankę zbędności w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnośnie zawartego w odwołaniu wniosku T. S. o spełnienie przez Wojewodę [...] obowiązku wynikającego z przepisu art. 304 § 2 kpk organ odwoławczy podał, że obowiązek ten dotyczy powzięcia wiadomości o przestępstwie ściganym z urzędu. Natomiast naruszenie art. 47 ust. 4 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r., Nr 30, póz 127 ze zm.) oraz sygnalizowane przez odwołującego się możliwe roszczenia odszkodowawcze z tego tytułu, nie doprowadziły do powzięcia przez Wojewodę [...] wiadomości o przestępstwie popełnionym przez Prezydenta Miasta K. ściganym z urzędu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję organu II instancji wniósł T. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Zarzucił, że decyzja Wojewody [...] jest niezgodna z prawem, a w szczególności narusza: art. 136 i art. 137 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez wydanie decyzji odmownej w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki pozytywne zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; art. 229 ww. ustawy poprzez wydanie decyzji odmownej w sytuacji, w której nie została spełniona jakakolwiek przewidziana przepisami ustawy negatywna przesłanka zwrotu nieruchomości; art. 6 kpa w zw. z art. 7 i z art. 87 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa, tj. oparcie rozstrzygnięcia o odmowie zwrotu nieruchomości na nieistniejącej przesłance; art. 107 § 1 kpa poprzez zaniechanie sporządzenia uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający przepisom prawa; - art. 8 kpa poprzez pozbawienie uprawnienia skarżącego do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy stała się zbędna na cel wywłaszczenia Skarżący odwołał się również do argumentów przedstawionych w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ w ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji odpowiadają przepisom prawa. Trzeba przy tym wskazać, że w niniejszej sprawie organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie kontrolowanych aktów prawa nie naruszając przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Nie naruszyły również prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 136 ust. 3 ab initio ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie natomiast z przepisem art. 137 ust. 1 cyt. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców ( por. wyrok NSA -OZ w Gdańsku z 1995 r. , sygn. akt SA/Gd 374/95, niepubl.; T. Woś, Wywłaszczenie nieruchomości i ich zwrot, LexisNexis, W-wa 2007 s. 229; G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LexisNexis 2007 s. 475). W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, że osoby uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą skutecznie domagać się realizacji tego roszczenia wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego . Roszczenie to nie jest zatem skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a może być zrealizowane tylko w sytuacji gdy podmiot publicznoprawny jest nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. O zwrocie nieruchomości orzekają organy administracji publicznej, którym w oparciu o obowiązujące prawo nie przysługują kompetencje uprawniające w drodze decyzji administracyjnej do odebrania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości aktualnemu właścicielowi celem przekazania jej poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy (spadkobiercom). Powyższe oznacza, że dopóki w obrocie prawnym pozostają czynności prawne w oparciu, o które podmiot publiczno-prawny - na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie - wyzbył się nieruchomości na rzecz osoby trzeciej - zwrot takiej nieruchomości poprzedniemu właścicielowi (lub jego spadkobiercom) jest niemożliwy. A zatem beneficjent wywłaszczenia nie może zwrócić wywłaszczonej nieruchomości, która w dacie rozstrzygania sprawy o jej zwrot nie stanowi już jego własności. ( por. wyrok WSA w Lublinie z 9. 05 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 144/08, Lex 500935). W takiej sytuacji przyjmuje się natomiast w orzecznictwie, że wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości (którą to decyzją w wyżej opisanej sytuacji organ musiałby odmówić zwrotu nieruchomości) powinno być poprzedzone rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, jakim jest ewentualne stwierdzenie niezgodności z prawem umowy przenoszącej własność wywłaszczonej nieruchomości na rzecz strony trzeciej ( por. wyrok WSA w Krakowie z 20. 04. 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 324/10, wyrok WSA w Krakowie z 15.12. 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1243/08.). Zarazem do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w tym przedmiocie, postępowanie zwrotowe powinno być zawieszone zgodnie z dyspozycja z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że poza sporem jest, iż wnioskowana do zwrotu część działki nr "1" i działki nr "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] w K. w granicach wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka nr "3" obr. 20 (mały) P. na rzecz byłych właścicieli tj. H. S., T. S. i G. S. została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie decyzji z 15. 07. 1985 r. w celu realizacji Bazy Zajezdni Autobusowej Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w K. przy ul. [...]. W sprawie niesporne jest, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość jest zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu cyt. przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ponieważ cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. W sprawie niewątpliwe jest również, że ani Skarb Państwa ani gmina nie są właścicielami przedmiotowych działek, gdyż Gmina K. umową z przeniesienia własności (aport) z [...].09.1997 r. nr Rep. [...] zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz [...] Giełdy Rolno-Ogrodniczej "[...]" S.A. W wyniku kolejnych umów cywilno-prawnych przedmiotowa nieruchomość zmieniała właścicieli i obecnie również pozostaje własnością osób trzecich. Należy wskazać, że w sprawie dotyczącej ważności ww. umowy z [...].07.1997 r. podejmowane były działania mające na celu stwierdzenie przez sąd powszechny jej nieważności. W postępowaniu toczącym się z powództwa poprzednich właścicieli działki oznaczonej nr "4" obr. 20 (mały ) P., stanowiącej obecnie część działki nr "1" Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z 23.01.2003 r. sygn akt IC 1260/02 stwierdził nieważność ww. umowy [...].09.1997 r. przenoszącej własność na rzecz "[...]" S.A. Wyrok ten jednak został uchylony przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z 7.05. 2003 r. sygn. akt [...], a kasacja byłego właściciela została odrzucona przez SN postanowieniem z 29.01. 2004 r. Nadto trzeba wskazać, że Prezydent Miasta K. postanowieniem z 20. 08. 2008 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie zwrotu części działek nr "1" i "2" obr. [...] jedn. ewid. [...] w K. na rzecz H. S., G. S. i T. S. do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w Krakowie do sygn. l C. 1124/07 w sprawie stwierdzenia nieważności ww. umowy z [...].09.1997 r. przenoszącej własność wywłaszczonej nieruchomości na rzecz "[...]" S.A. Organ l instancji podjął postępowanie po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Okręgowego z 24. 04. 2008 r. (sygn. akt l C 1124/07), którym to wyrokiem sąd oddalił powództwo dotyczące stwierdzenia nieważności ww. umowy. Postanowieniem z 30.04.2009 r. organ l instancji podjął postępowanie zwrotowe. Powołując się na powyższe rozstrzygnięcie - niekwestionowane przez strony - z którego wynika, że umowa z [...] września 1997 r. pozostaje w obrocie, a tym samym wnioskowana do zwrotu nieruchomość nie stanowi własności Gminy K. (ani żadnej osoby publicznoprawnej) - Prezydent M. K. odmówił zwrotu. W ocenie Sąd zarówno decyzja organu l jak i II instancji odpowiadają prawu ponieważ ani Skarb Państwa ani gmina nie są już właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nadto należy dodać, że także przepis art. 100 § 1 kpa nie uprawnia organu administracji publicznej do wniesienia pozwu o stwierdzenie nieważności umowy z [...].09.1997 r. ze względu na brak interesu prawnego po stronie Gminy K. do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej umowy, interes taki przysługiwał natomiast wnioskodawcom, którzy jednak - jak wynika z materiału zebranego w sprawie - nie wystąpili z powództwem o stwierdzenie nieważności ww. umowy. W związku z powyższym odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie w niniejszej sprawie przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami trzeba wskazać, iż nie jest on zasadny. Nie zasługują również na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia przepisu art. 229 ustawy, ani pozostałych przepisów kpa wskazanych w skardze. Trzeba bowiem podnieść, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, iż nie oparł jej na przepisie z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami - stanowiącym, że roszczenie z art. 136 ust. 3 ugn nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej - wskazując inne powody, dla których odmówił zwrotu. Błędny jest również pogląd skarżącego, że organy naruszyły przepis art. 304 § 2 kpk, ponieważ obowiązek wynikający z ww. przepisu obejmuje jedynie instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swoją działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, a zatem nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Powyższą kwestię organ odwoławczy także wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem zarzut naruszenia dyspozycji z art. 107 §3 podniesiony w skardze - nie jest zasadny. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w oparciu o art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło