II SA/Kr 1308/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Ewa Rynczak / spr. / Barbara Pasternak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Wojewody z dnia 24 października 2008 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008 r. znak: [....] Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 w związku z art. 123 k.p.a., art. 4 pkt. 9b1, art. 142 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2004 r. nr 261 póz. 2603 z późn. zm.), zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu części działki nr [....] o pow. 96070 m2 obr. [....] edn. ewid. [....] w granicach działki nr [....] obr. [....] [....] , prowadzone z wniosku H.S., T.S. i G.S. , do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w K. pod sygn. l C 1124/07 w sprawie stwierdzenia nieważności umowy w formie aktu notarialnego Rep. A nr [....] z dnia [....] .09.1997, prowadzonego z powództwa Państwa: A.C. , B.P. , A.C. , K.D. W uzasadnieniu organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [....] decyzją z dnia 21.01.2008 r., znak [....] uchylił decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 14.09.2007 r., którą orzeczono o odmowie zwrotu części przedmiotowej działki. Organ II instancji uznał, że doszło do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż postępowanie w l instancji winno zostać zawieszone, bo toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie pod sygn. l C 1124/07 z powództwa A.C. , B.N. , A.C. i K.D. przeciwko Gminie Miejskiej K. o stwierdzenie nieważności umowy z dn. [....].09.1997 r. Rep. [....] , którą Gmina dokonała wkładu niepieniężnego do spółki "[....] " S.A. w formie działki [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] , stanowić ma orzeczenie wstępne niezbędne do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W w/w sprawie cywilnej o sygn. l C 1124/07 wydany został w dniu 24.04.2008 r. wyrok Sądu Okręgowego oddalający powództwo. W dniu [....] .06.2008 r. do Sądu Okręgowego w Krakowie wpłynęła apelacja A.C. , B.N. i A.C. (apelacja w aktach.......). Oznacza to, iż wyrok l instancji nie uprawomocni się, zaś Sąd Apelacyjny w Krakowie po raz kolejny badać będzie kwestię ważności umowy z dnia [....] .09.1997 r. 1 Zażalenie na w/w postanowienie złożył T.S. , który podniósł m.in., iż organ l instancji nie udowodnił, iż zachodzi zależność pomiędzy toczącym się przed sądem cywilnym postępowaniem, a prowadzonym postępowaniem o zwrot nieruchomości. Wskazał również, iż nie został ustalony zakres przedmiotowego powództwa i czy ewentualne uwzględnienie powództwa i stwierdzenie nieważności w/w umowy będzie miało wpływ na sprawę zwrotu nieruchomości o którą wnioskował. Postanowieniem z dnia 24 października 2008r. znak: [....] Wojewoda [....], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 2004 roku, nr 261, póz. 2603) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia i argumentację prawną organu ł instancji, a ponadto podał, że od wyniku toczącego się przed sądem cywilnym postępowania, dotyczącego kwestii prawidłowości zadysponowania przez Skarb Państwa wywłaszczonymi nieruchomościami, co prowadzić będzie do ustalenia stanu prawnego przedmiotu postępowania o zwrot nieruchomości, zależało będzie rozstrzygnięcie organów administracji w tym postępowaniu. W ocenie organu niezależnie od tego, czy poprzedni właściciel nieruchomości, będącej przedmiotem kwestionowanej przed sądem umowy, żądający zwrotu tej nieruchomości, przystąpił do toczącego się procesu, postępowanie przed organami administracji w sprawie jej zwrotu winno być zawieszone na tej samej podstawie. Również orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazuje na konieczność zawieszania postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości ze względu na prowadzone postępowanie dotyczące badania prawidłowości umowy przenoszącej własność tejże nieruchomości na osoby trzecie, które nie były uprawnione do wystąpienia z roszczeniem o zwrot (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/KR 836/07). W wyroku z 29 sierpnia 2006 r. l OSK 879/05 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że najważniejszą kwestią podlegająca wyjaśnieniu w postępowaniu o zwrot nieruchomości jest ustalenie, czy wywłaszczona nieruchomość jest zbędną na cel wywłaszczenia. Sąd ten potwierdził jednak, że okoliczność braku władania przez Skarb Państwa wywłaszczoną nieruchomością ma tylko takie znaczenie, że do chwili jej przejęcia przez ten podmiot organ nie może wydać decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że do czasu odzyskania władania nieruchomością przez Skarb Państwa postępowanie w sprawie ich zwrotu na rzecz byłych właścicieli lub ich następców winno być zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a." Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wniósł T.S. zarzucając, że naruszony został art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podniósł, że w sprawie stwierdzenia ważności umowy z dnia [....].09.1997 r. zapadły już dwa prawomocne wyroki Sądu Apelacyjnego w Krakowie: z dnia 7 maja 2003 roku sygn. akt l ACa 316/03 i z dnia 29 marca 2007 roku sygn. akt l ACa 227/07. Wyroki te zmieniały zaskarżone przez Gminę Miejską K. i [....] Ltd sp. z o.o. z/s w K. wyroki Sądu Okręgowego w Krakowie stwierdzające nieważność umowy z dnia [....] .09.1997 r., w taki sposób, że oddalały powództwa o stwierdzenie nieważności umowy. Wyroki Sądu Apelacyjnego mają walor ostateczności, pomimo możliwości złożenia skargi kasacyjnej. Kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 maja 2003 r. sygn. akt l ACa 316/03, postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2004 roku sygn. akt III CK 562/03 została odrzucona z powodu nie przedstawienia okoliczności mających uzasadniać jej rozpoznanie. Tym samym kwestia ważności umowy została przez sąd powszechny rozstrzygnięta, a Wojewoda [....] nie odniósł się do tego pomimo, że znał wszystkie okoliczności związane z postępowaniem toczącym się przed sądami. Ponadto skarżący wskazał, że Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 października 2008 roku, sygn. akt ł Ca 827/08, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, oddalił apelacje pozwanych, Gminy Miejskiej K. i [....] Ltd sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt l C 1392/05 stwierdzającego nieważność umowy z dnia [....] 09.1997 r., Rep. [....] . W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134§ 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie Wojewody [....] z dnia 24 października 2008r, jak i utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 20 sierpnia 2008 r. nie naruszają prawa. Sprawa administracyjna, będąca przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu dotyczy zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [....] o pow. 96070 m2 obr. [....] jedn. ewid. [....] w granicach działki nr [....] obr. [....] . Powodem zawieszenia niniejszego postępowania był0 w ocenie organów administracyjnych uprzednie rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia [....] .09.1997r. Rep. [....], mocą której Gmina K. przeniosła własność przedmiotowej nieruchomości tytułem wkładu na rzecz [....] Giełdy [....] "[....] " S.A. z siedzibą w K. Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę rozstrzygnięcie sądu cywilnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności umowy z dnia [....] .09.1997r. jest niezbędne dla ustalenia stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości, której zwrotu domagają się wnioskodawcy: H.S. , T.S. i G.S. . Wynik postępowania sądowego, które dotyczy prawidłowości zadysponowania przez Skarb Państwa wywłaszczonymi nieruchomościami będzie miał wpływ na ustalenie stanu prawnego przedmiotu postępowania o zwrot nieruchomości. Zatem organy prawidłowo uznały to zagadnienie za wstępne i warunkujące wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Ponadto art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a. wymaga, aby rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez "inny organ lub sąd" posiadało walor trwałości, co należy ustalać na podstawie przepisów regulujących tryb jego podejmowania czy określających inne szczególne wymogi. W przypadku rozstrzygnięć sądowych walorem trwałości cechują się jedynie orzeczenia prawomocne. Skoro w sprawie cywilnej o stwierdzenie nieważności przedmiotowej umowy Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 24.04.2008 r. oddalił powództwo A.C. , A.C. oraz B.N. (sygn. l C 1124/07), a następnie złożona została od tegoż wyroku apelacja, to orzeczenie powyższe nie miało waloru prawomocności, a zatem organy administracyjne prawidłowo uznały, że postępowanie administracyjne należało zawiesić. Powyższe było zresztą realizacją wytycznych zawartych w decyzji Wojewody [....] z dnia 21.01.2008 r., znak [....] mocą której została uchylona decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 14.09.2007 r., którą orzeczono o odmowie zwrotu części przedmiotowej działki. Zarzuty skarżącego podnoszone w skardze są w ocenie Sądu bezzasadne, ponieważ skarżący wskazuje w nich m.in. na postępowanie cywilne w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy z dnia [....] .09.1997r. prowadzone przez Sąd Okręgowy w Krakowie z powództwa J.M. (sygn. akt l C 1392/05), a także inne postępowania cywilne, które stanowią inną (odrębną) sprawę, niż sprawa faktycznie będąca powodem zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm.).