I SA/Łd 1132/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędzia WSA Cezary Koziński Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A. M. i A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 13.117 (trzynaście tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie określenia A. i A. M. zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r., w wysokości 615.006 zł. W roku 2003 podatnicy osiągnęli dochód z działalności gospodarczej, której przedmiotem było świadczenie usług transportowych krajowych i zagranicznych. Organy podatkowe ustaliły, że podatnicy bezpodstawnie zaliczyli do kosztów uzyskania przychodów wydatki na nabycie oleju napędowego do samochodów ciężarowych, udokumentowane fakturami wystawionymi przez "A." Spółkę z o.o., "B." Spółkę z o.o., J. Sz. i M. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "C.". Organy podatkowe zakwestionowały rzetelność wystawionych faktur, stwierdzając, że nie dotyczą one rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wskazały, że Spółki A. i B. oraz J. Sz. nigdy nie byli właścicielami paliwa, które rzekomo sprzedali skarżącym. Wymienione podmioty użyczyły jedynie swoich danych, za wynagrodzeniem innym podmiotom, które były faktycznymi właścicielami paliwa. W konsekwencji uznano, że faktury VAT dotyczące zakupu oleju napędowego nie mogą stanowić podstawy do zapisu kosztów w nich wyszczególnionych w księdze podatkowej. Konsekwentnie organy podatkowe stwierdziły, że błędne zapisy dotyczące kosztów uzyskania przychodów przekroczyły 0,5% kosztów wykazanych w księdze za dany rok, co uzasadniało uznanie księgi za nierzetelną w części dotyczącej kosztów uzyskania przychodów za 2003 r. Równocześnie wskazano, że podatnicy nie udowodnili, ani nie uprawdopodobnili poniesienia wydatków na nabycie paliwa, zatem uzasadnione stało się wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych spornymi fakturami i określenie zobowiązania podatkowego w wysokości wyższej od zadeklarowanej. Organy podatkowe oceniły, że również faktury vat wystawione przez M. W. są fikcyjne i nie mają swojego potwierdzenia w faktycznych zdarzeniach gospodarczych, ponieważ podpisy odbiorców faktur nie są autentyczne. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, podatnicy zarzucili przede wszystkim naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego, tj.: - art. 210 § 1 pkt 6 w związku z art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. Zwanej dalej o.p) poprzez niewskazanie w treści decyzji przebiegu wydarzeń, tj. prawdy materialnej – faktów którym organ dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodom odmówił wiarygodności; - art. 122 o.p. poprzez zaniechanie podjęcia niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i odstąpienie od wszechstronnej oceny całego zgromadzonego materiału, a także art. 123 w związku z art. 188 o.p. poprzez pozbawienie podatników czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie podatnikom dowodzenia faktu poniesienia wydatków na nabycie paliwa w ilości wynikającej z zakwestionowanych faktur; - art. 191 o.p. poprzez przyjęcie wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, że podatnicy nie ponieśli wydatków na zakup paliwa; - art. 193 § 1 o.p. poprzez pominięcie księgi podatkowej jako dowodu, przy ustalaniu stanu faktycznego; - art. 193 § 6 o.p. poprzez niezawiadomienie podatnika o odmowie uznania księgi za dowód; - art. 130 § 3 o.p. poprzez zaniechanie wyłączenia urzędników od prowadzenia sprawy. Strona skarżąca zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przez uznanie że podatnicy bezpodstawnie zaliczyli do kosztów uzyskania przychodów szereg transakcji zakupu paliwa do samochodów ciężarowych Mając na uwadze podniesione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji podatkowych organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko, które przyjął w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym złożonym podczas rozprawy w dniu 8 grudnia 2010 r. skarżący zarzucili dodatkowo naruszenie art. 23 § 2 oraz art. 23 § 1 pkt 2 o.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów regulujących przedawnienie zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia oznacza, że pomimo niezaspokojenia wierzyciela stosunek zobowiązaniowy przestaje istnieć z mocy prawa. Stosownie do ar. 70 § 4 o.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Odnosząc treść cytowanych przepisów do stanu faktycznego sprawy należy stwierdzić, zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od osób fizycznych za rok 2003 r., którego termin płatności przypadał 2004 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r. Oceny tej nie mogą zmienić okoliczności, na które powołał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. W. w piśmie z dnia 3 marca 2010 r. (karta 2082, tom XIV), które w ocenie organu mają dowodzić, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. Organ podatkowy podał, że w dniu [...] r. dokonał zabezpieczenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego poprzez zajęcie ruchomości (ciągników samochodowych i naczep), tj. przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, co nastąpiło w dniu [...]r. Zajęcie zabezpieczające przekształciło się w zajęcie egzekucyjne w dniu [...]r. - z dniem wystawienia tytułu wykonawczego. Z powyższego wynika jednoznacznie, że doręczenie decyzji wymiarowej, wystawienie tytułu wykonawczego, a w konsekwencji przekształcenie się zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne doszło po upływie terminu przedawnienia, tj. po 31 grudnia 2010 r. Jest zatem nieskuteczne w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia. Dodać trzeba, iż zajęcie zabezpieczające polega wyłącznie na zabezpieczeniu majątku podatnika w celu późniejszego wykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji wymiarowej i dopóki nie zostanie wydana decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, to nie mogą być realizowane czynności egzekucyjne zmierzające do wykonania nieokreślonego zobowiązania podatkowego. W tym stanie faktycznym i prawnym uzasadniony jest pogląd, iż zaskarżona decyzja rozstrzygała o wysokości zobowiązania podatkowego, które wcześniej wygasło z mocy prawa. W tym stanie rzeczy dokonywanie oceny legalności decyzji przez pryzmat zarzutów zawartych w skardze, jest bezprzedmiotowe, bowiem niezależnie od ich oceny zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej podlegają uchyleniu z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy Sad orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zaś o kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Sz.Ch.