II FZ 623/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia NSA Teresa Porczyńska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2347/10 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2347/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 marca 2008 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 15 czerwca 2011 r., Skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 grudnia 2010 r. oddającego skargę H. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 marca 2008 r. Wskazany środek zaskarżenia został następnie odrzucony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ze względu na przekroczenie terminu do jego wniesienia. Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że niezachowanie terminu było spowodowane faktem, iż małżonka Skarżącego, która odebrała przesyłkę zawierającą odpis wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r. mylnie wskazała Skarżącemu datę jej odbioru jako 17 maja 2011 r. podczas gdy rzeczywiście nastąpiło to 16 maja 2011 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki (k. 161 akt sądowych). Pełnomocnik wyjaśnił także, że Skarżący zastrzegł sobie prawo do wniesienia uwag do projektu skargi kasacyjnej. Tymczasem wniesienie uwag okazało się niemożliwe gdyż w dniach od 12 czerwca 2011 r. do dnia 15 czerwca 2011 r. przebywał on na leczeniu w K. Pełnomocnik stwierdził, że był gotowy wnieść skargę kasacyjną jeszcze na kilka dni przed upływającym terminem jednakże oczekując bezskutecznie na wniesienie ewentualnych uwag, nie wiedząc iż Skarżący przebywa w szpitalu wstrzymał wysyłkę skargi kasacyjnej do dnia 16 czerwca 2011 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Sąd wskazał również na przesłanki wymienione w art. 87 p.p.s.a w zakresie przywrócenia terminu. W ocenie Sądu pierwszej instancji argumentacja skarżącego, że małżonka przekazała mu przesyłkę z opóźnieniem bez podania prawidłowej daty odbioru nie zasługuje na uwzględnienie, a przedstawione okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. W myśl art. 72 § 1 p.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest bowiem uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. W zażaleniu na wskazane rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji H. N. wniósł o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że zrównanie winy leżącej po stronie innych niż skarżący osób z winą samego skarżącego jest nieuprawnione i nie można go wywodzić z art. 72 § 1 p.p.s.a. Wskazany przepis odnosi się bowiem do treści związanych z doręczeniami, a celem jego wprowadzenia i funkcjonowania w ramach procedury jest usprawnienie doręczeń tak, aby nieobecność adresata w miejscu zamieszkania nie niosła za sobą automatycznej konieczności zwrotu przesyłki do placówki pocztowej przez doręczyciela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W rozpoznawanej sprawie skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej podał przekazanie przesyłki małżonkę będącą dorosłym domownikiem z opóźnieniem, bez podania prawidłowej daty odbioru. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do doręczenia zastępczego określonego w art. 72 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, oparte jest na domniemaniu, że pismo dotarło do rąk adresata i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej. Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że doręczenie zastępcze było wadliwe (niezgodne z treścią przepisu art. 72 p.p.s.a.), albo też pismo w ogóle nie dotarło do rąk adresata (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydanie 4, Warszawa 2010 r.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd pierwszej instancji przyjął, że fakt, iż dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie, nie podając rzeczywistej daty odbioru, nie wyłączy winy skarżącego. Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 72 § 1 p.p.s.a odebranie przesyłki przez dorosłego domownika jest uważane za skuteczne doręczenie przesyłki samemu adresatowi. Warunkiem doręczenia przesyłki osobie nie będącej adresatem jest to, że odbierający pismo zobowiąże się do jej przekazania odbiorcy. Strona będzie ponosić konsekwencje jakie wynikają z doręczenia pisma nawet wówczas, gdy pismo jest doręczane podczas jej nieobecności w miejscu zamieszkania. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 174/09, LEX nr 564244 i z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 60/11, https://cbois.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.