I OZ 71/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska, , , po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 22/10 oddalające wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Hanny Raszkowskiej, Bogusława Jażdżyka i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 22/10, oddalił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów WSA w Olsztynie: Hanny Raszkowskiej, Bogusława Jażdżyka i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. za nieprzekazanie w terminie wniesionej za jego pośrednictwem skargi na decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania nagrody świątecznej w 2006 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wyłączenie całego składu sędziowskiego wyznaczonego do rozpoznania jego skargi skarżący uzasadnił "małą obiektywnością". W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że rozpoznanie sprawy wyznaczono na dzień 2 grudnia 2010 r., a zawiadomienie o terminie posiedzenia otrzymał 29 listopada 2010 r., przez co miał mało czasu na przygotowanie się do sprawy, zostając pozbawiony realnej możliwości zapoznania się z jej aktami i przygotowania się do sprawy. Wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie WSA w Olsztynie złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a żadną ze stron tego postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznawanej sprawie. Rozpoznając zatem wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołał się na art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) i wskazał, że zasadność takiego wniosku zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Mając na uwadze oświadczenia złożone przez wskazanych we wniosku sędziów o braku podstaw do wyłączenia z orzekania w przedmiotowej sprawie oraz stwierdzając, że skarżący nie wskazał żadnych przesłanek mogących podważyć prawdziwość złożonych oświadczeń, Sąd uznał, iż wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie istnieją w rozpoznawanej sprawie przyczyny obligatoryjnego wyłączenia wskazanych sędziów, wymienione w art. 18 P.p.s.a. Brak jest też okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 19 P.p.s.a. Jak wskazał Sąd, użycie w tym przepisie pojęcia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. Zatem okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego o braku obiektywizmu składu orzekającego rozpoznającego jego skargę, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania co do bezstronności sędziów. Sąd podkreślił również, że zgłoszony przez skarżącego we wniosku zarzut braku obiektywizmu nie został poparty jakimikolwiek dowodami. Przekonanie skarżącego, że nie zdążył się przygotować do sprawy nie spełnia dyspozycji art. 18 i art. 19 P.p.s.a.. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł następujące zarzuty: 1. art. 19 P.p.s.a. przez wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż norma ta może być rozumiana inaczej niż to, że jeśli w sprawie zachodzi albo istnieją okoliczności co do wątpliwości lub mogące wywoływać wątpliwość co do bezstronności sędziego przez jego jednoznaczne lub pokrewne działania lub zachowania, albo też inne poczynione skutki jego zachowań odnoszące się do sprawy lub jej przedmiotu a mające wpływ na sprawę lub mogące oddziaływać na sprawę lub w toku jej dalszej instancyjnej kontroli, to nie zachodzą jakiekolwiek przesłanki wynikające z normy art. 19 P.p.s.a., 2. art. 22 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 19 P.p.s.a. poprzez subiektywne przyjęcie, że działanie polegające na naruszeniu przez skład orzekający przepisów prawa art. 91 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. na skutek art. 113 § 2 P.p.s.a. o terminach obowiązujących sąd oraz podjęte w sprawie decyzje nie mogłyby wywołać uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziów w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 22/10, 3. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. na skutek art. 135 w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie oraz wadliwe ustalenie faktów sprawy, iż brak było jakichkolwiek przesłanek co do przyczyn wyłączenia składu sędziowskiego. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I P.p.s.a. Przepis art. 18 § 1 ustawy zawiera zamknięty katalog ustawowych przesłanek wyłączenia sędziego. Wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest natomiast w art. 19 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sposób właściwy ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Hanny Raszkowskiej, Bogusława Jażdżyka i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie z wniosku A. Z. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej w O. w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie, których wniosek w niniejszej sprawie dotyczył złożyli wymagane oświadczenia w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie wskazując, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do ich bezstronności. Wobec stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), a skarżący nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jego wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje bowiem ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarówno we wniosku o wyłączenie sędziów Hanny Raszkowskiej, Bogusława Jażdżyka i Tadeusza Lipińskiego, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziów, nie wskazał żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnej racjonalnej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności wskazanych sędziów. Również analiza akt sprawy nie daje podstaw do stwierdzenia, że wobec tych sędziów zaistniała którakolwiek z przesłanek wyłączenia określona w art. 18 § 1 pkt 1 - 7 P.p.s.a bądź art. 19 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.