II OSK 678/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-06
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Jerzy Stelmasiak, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a.) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania, jeśli członkowie składu orzekającego brali udział w wydaniu decyzji w innym trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a.) nie zachodzi w przypadku, gdy członkowie składu orzekającego brali udział w wydaniu decyzji w trybie stwierdzenia nieważności, a następnie w trybie wznowienia postępowania, ponieważ są to dwa odrębne postępowania nadzwyczajne. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że błędnie zastosował on przepisy o wyłączeniu, a także wadliwie ocenił podstawę prawną decyzji SKO.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje SKO dotyczące wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. WSA uznał, że doszło do naruszenia przepisów o wyłączeniu członków składu orzekającego, którzy brali udział w wydaniu wcześniejszych decyzji w tej samej sprawie, choć w innym trybie. SKO zarzuciło WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne zastosowanie przepisów o wyłączeniu i wadliwą ocenę podstawy prawnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA del. Roman Ciąglewicz Protokolant: asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 898/10 w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od B.P. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 898/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (zwanego dalej także SKO w L.) z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] (pkt 1), zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się wyroku (pkt 3).
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją własną z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], zapadłą w wyniku wznowienia postępowania i stwierdzającą, że ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], stwierdzająca, że ostateczna decyzja Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki z dnia [...] października 1998 r., nr [...], ustalająca na wniosek E. i A.P. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, a polegającej na budowie budynku mieszkalnego szeregowego, składającego się z 15 mieszkań, szamb oraz przyłączy wodociągowego i gazowego w K., gmina A., działki nr [...],[...], i [...],, w części dotyczącej skierowania jej do E.P., została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w tej części decyzja nie została skierowana do strony, jednakże z uwagi na upływ okresu 10 lat od jej wydania stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne, została wydana z naruszeniem prawa i odmówiono jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej tegoż SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], utrzymało w mocy powyższą własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Po podjęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki z dnia [...] października 1998 r. SKO w L. wydało decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., w której stwierdziło, że ww. decyzja Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki w części dotyczącej skierowania do E.P. została wydana z naruszeniem prawa, albowiem w tej części decyzja ta nie została skierowana do strony, jednakże z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej wydania stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne.
Na skutek wniosku B.P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. organ ten decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. stwierdził, że jego własna decyzja z dnia [...] lipca 2009 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednakże odmówił stwierdzenia jej nieważności, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej, tj. decyzji tut. Kolegium z dnia [...] lipca 2009 r.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną wyżej decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. złożyła B.P., zarzucają organowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie sprawy w wyniku wznowienia postępowania w składzie, w którym uczestniczyły osoby biorące udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, jak również z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10 w zw. z art. 28, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nadto B.P. stwierdziła, iż organ błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej decyzja Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki z dnia [...] października 1998 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 40 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), albowiem obie te normy należy interpretować łącznie, gdyż przez niewłaściwy opis rodzaju inwestycji w efekcie orzeczono sprzecznie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor wzniósł budynek wielorodzinny, a nie jednorodzinny w zabudowie szeregowej.
Na skutek tego wniosku decyzją z dnia [...] maja 2010 r. SKO w L. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że należy zgodzić się z poglądem B.P., iż norma zawarta w art. 24 w zw. z art. 27 k.p.a. ma na celu zagwarantowanie stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez poddanie jej instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie kontroli sądowej. Zdaniem organu norma zawarta w art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. ma brzmienie jasne i dotyczy wyłącznie i jedynie sytuacji związanej z tokiem instancji, co również odnosi się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji wydanej przez samorządowe kolegium odwoławcze w I instancji. Jednak, w ocenie organu, w tym przypadku taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2009 r. zapadła w toku postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2010 r. zapadła w toku postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...].
Nadto, zdaniem SKO w L., postępowanie o stwierdzenie nieważności i postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną to dwa odrębne, samodzielne postępowania administracyjne, na co wskazuje chociażby brzmienie norm zawartych w art. 156 i art. 145 k.p.a.
Dalej organ podniósł, iż decyzja SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. nie zapadła w toku instancji w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez SKO w L. w dniu [...] stycznia 2010 r., bowiem jedna dotyczy stwierdzenia nieważności, a druga dotyczy wznowienia postępowania. W ocenie organu możliwe byłoby podzielenie poglądu strony, gdyby ten sam skład orzekający (bądź też podobny) wydał decyzje ostateczne w tym samym postępowaniu, jednak taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
W rezultacie organ uznał, mając na uwadze brzmienie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 7 k.p.a., iż wydanie decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie uzasadnia wyłączenia członków samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu o wznowienie postępowania, bowiem oczywistym jest, że nie ma miejsca wydanie decyzji przez tych członków w niższej instancji, gdyż wydano decyzję w dwóch odrębnych, samodzielnych postępowaniach, których przesłanki są zupełnie odrębne.
W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że wydając własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. w pełni zrealizowano dyspozycję zawartą w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., bowiem był on właściwy do wznowienia postępowania, gdyż dotyczyło ono decyzji wydanej przez SKO w L. dnia [...] lipca 2009 r. oraz zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jako że B.P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym przez SKO w L. Nadto organ uznał, iż skoro zaistniała przesłanka wznowieniowa to należało również ustalić, czy nie zachodzą przeszkody uniemożliwiające uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2009 r., a określone w art. 146 k.p.a. Zdaniem organu, skoro taka przesłanka wystąpiła, to należało orzec o stwierdzeniu, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa, lecz pozostawić ją w obrocie prawnym, bowiem nie jest możliwe wydanie decyzji innej niż decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zdaniem organu treść decyzji ostatecznej Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z normą zawartą w art. 42 ust. 1 tej ustawy, niezależnie czy normy te będą przedmiotem interpretacji samodzielnie, czy też łącznie. Dalej organ uzasadnił, że brak precyzyjnego określenia przedmiotu inwestycji w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co niewątpliwie miało miejsce w przypadku ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki, jak również lakoniczność uzasadnienia, nie jest wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Następnie SKO w L. uznało, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 146 § 2 k.p.a., bowiem gdyby organ w wyniku wznowienia postępowania uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., to po przeprowadzeniu postępowania wydałby analogiczną decyzję jak ta, która została uprzednio wydana.
Zarzuty w zakresie naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 26, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. SKO w L. uznało za niezrozumiałe zwłaszcza, że nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Organ wyjaśnił, iż strona brała udział w postępowaniu nadzwyczajnym - w postępowaniu wznowieniowym, zapewniono jej udział w tym postępowaniu (jak i innym stronom), a zatem - zdaniem organu - nie naruszono art. 28 i 10 k.p.a. Dalej organ wskazał, że uzasadnienie zawarte w decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. spełnia wymogi określone art. 107 § 3, art. 12, art. 7 i art. 11 k.p.a. Nadto SKO w L. całkowicie zgodziło się z poglądem B.P., iż prawo budowlane w brzmieniu z roku 1998 nie znało pojęcia "budynku mieszkalnego szeregowego", zaś definicja ustawowa "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" została wprowadzona przez ustawodawcę dopiero od dnia 11 lipca 2003 r. do tej ustawy. Jednocześnie jednak organ podniósł, że definicja "zabudowy jednorodzinnej" w dniu wydania decyzji ostatecznej istniała i obejmowała "układ szeregowy". Zatem - w ocenie Kolegium - samo użycie w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pojęcia "budynek mieszkalny szeregowy składający się z 15 mieszkań", aczkolwiek nieprecyzyjne, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B.P., zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności,
1/ naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP - przez błędne przyjęcie, iż prawidłowe jest rozstrzyganie w tej samej sprawie w tym samym składzie orzekającym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, a następnie rozstrzyganie w tej samej sprawie w trybie wznowienia postępowania;
2/ naruszenie art. 156 § pkt 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie na skutek błędnego ustalenia, iż decyzja ostateczna Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia [...] października 1998 r. nie jest obarczona wadą kwalifikowaną, czyli rażącym naruszeniem prawa, a to jest art. 40 ust. 1 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu z daty wydania decyzji.
W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy Aleksandrów Łódzki z dnia [...] października 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga jest uzasadniona i uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] stycznia 2010 r., albowiem wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co obligowało Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. jest zasadny, albowiem z akt sprawy wynika, że dwóch członków składu orzekającego Kolegium, tj. M.W. i D.S. brali udział zarówno w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia [...] października 1998 r. zakończonej decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., jak i w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2009 r. Sąd I instancji wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07, podniósł, że jest możliwe wznowienie postępowania, w którym brał udział członek samorządowego kolegium odwoławczego orzekający już poprzednio w tej samej sprawie, choć w innym trybie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości fakt, że przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. i powinna zostać ponownie rozpoznana zgodnie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi, z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego poprzez niepowoływanie do składu orzekającego osób, które wcześniej orzekały już w tej sprawie, dając tym samym możliwość pełnego, obiektywnego rozpatrzenia sprawy.
Dodatkowo Sąd wskazał, że kwestionowaną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., gdyż uznało, że decyzja SKO w L. z dnia [...] lipca 2009r. została wydana z naruszeniem prawa i odmówiono jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, tj. decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości podstawa wznowienia postępowania nieważnościowego, tj. przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż skarżąca B.P. nie brała w nim udziału. Jednakże pozostałe przywołane w sprawie przepisy nie zostały zastosowane prawidłowo.
W ocenie Sądu podstawa prawna decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. - art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 157 k.p.a. i art. 158 § 1 k.p.a. została skonstruowana w sposób wzajemnie sprzeczny i wadliwy, co winno być przez Kolegium dostrzeżone i wyeliminowane w ramach postępowania wznowieniowego. Nadto przywołując przepis art. 156 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. Sąd wskazał, że ustawodawca wyłączył z regulacji zawartej w § 2 tego przepisu przypadek wymieniony w § 1 pkt 2, co a contrario wskazuje, że ograniczenia dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. nie obejmują przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Kolejnym przepisem przywołanym przez organ we wskazanej podstawie prawnej jest art. 158 § 1 k.p.a. Przepis ten z kolei stanowi, że rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Tym samym więc powołane przez organ przepisy w omawianej podstawie prawnej wskazują zarówno na zasadność stwierdzenia nieważności jak i wykluczenie takiej możliwości.
Zdaniem Sądu tak skonstruowana podstawa prawna, jak uczyniło to SKO w L. w rozstrzygnięciu z dnia [...] lipca 2009 r., stanowi o wadliwości tegoż rozstrzygnięcia, a tym samym prowadzi do skutecznego zakwestionowania decyzji zaskarżonej (z dnia [...] maja 2010 r.) jak i ją poprzedzającej (z dnia [...] stycznia 2010r.), jako że za nieuprawnione w tych okolicznościach uznać należy zastosowanie przepisów art. 146 § 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a., a tym samym stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, skoro ta dotychczasowa decyzja jest, zdaniem Sądu, wadliwa.
Nadto Sąd wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, organ zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sąd ocenę prawną oraz poczynione w uzasadnieniu uwagi, wydając po przeprowadzeniu stosownego postępowania decyzję w oparciu o przepis art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zważając na precyzyjne wskazanie podstawy prawnej i wyjaśnienie motywów zastosowanych przepisów, stosownie do okoliczności sprawy, tak by strona nie miała żadnych wątpliwości co do przesłanek, które zadecydowały o wydaniu takiej, a nie innej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania sądowego. Jednocześnie zakwestionowanemu wyrokowi zarzucono:
I. naruszenie prawa materialnego, tj.
a/ art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej, która to nie przystaje do stanu sprawy i zebranego materiału dowodowego, a nadto dokonano oceny niepełnej,
II. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 i § 2, art. 157, art. 158 § 1, art. 146 § 2, art. 151 § 2, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej,
b/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm postępowania i brak wykazania, że uchybienia miały wpływ na wynik sprawy,
c/ art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej i lakonicznej, która to nie przystaje do znanego orzecznictwa i poglądów doktryny, brak oceny zebranego materiału dowodowego, brak jasnych wskazań co do dalszego postępowania,
d/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3, art. 24 § 1 pkt 5 i art. 27 § 1, art. 127 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem w tym stanie faktycznym i prawnym nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, gdyż przesłanka ta ma miejsce w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a nie w dwóch odrębnych samodzielnych postępowaniach nadzwyczajnych, czy też wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organ administracji,
e/ art. 135 p.p.s.a. przez niezastosowanie, bowiem skoro, zdaniem Sądu, wystąpiła przesłanka wznowieniowa, to niedopuszczalnym jest, aby postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wydał skład orzekający, którego członek podlegał wyłączeniu,
f/ art. 152 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej zapadłej w wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie podlega w żaden sposób wykonaniu, zatem orzekanie w tym zakresie jest bezzasadne.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ obszernie uzasadnił przytoczone wyżej podstawy prawne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B.P. wniosła o jej oddalenie w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem sprawa podlega rozpoznaniu w granicach zakreślonych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Natomiast rozpoznawana w tych granicach skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji powołał dwie podstawy uchylenia zaskarżonych do niego decyzji, a to przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wiążąc to z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. oraz przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uznając, że zaskarżone decyzje wydano także z obrazą art. 146 § 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnione pozostają, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., art. 27 § 1 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, bowiem w tym stanie faktycznym i prawnym nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa.
Przystępując do wyjaśnienia przesłanek podjętego rozstrzygnięcia zauważyć należy, że rozdział 5, zamieszczony w dziale I Kodeksu postępowania administracyjnego pod tytułem "Przepisy ogólne", dotyczy kwestii wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu oraz wyłączenia organu od załatwienia sprawy. Jak trafnie wskazuje się w piśmiennictwie, instytucja wyłączenia pracownika służy przede wszystkim realizacji dwóch zasad ogólnych - zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, o której mowa w art. 8 k.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że "bezstronność organu administracji oraz jego pracowników jest jednym z warunków realizacji sprawiedliwości proceduralnej w ramach postępowania administracyjnego. Od organów administracji wymaga się prowadzenia postępowania w sposób uczciwy, zapewniający poszanowanie interesów stron".
Istnieją dwie grupy przyczyn wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu: grupa przypadków bliskości wobec stron oraz grupa przypadków bliskości wobec sprawy. Przyczyną mieszczącą się w grupie przypadków bliskości wobec sprawy jest sytuacja wskazana w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Na mocy tej normy pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której w niższej instancji brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Z kolei przepis ten ma zastosowanie do członka organu kolegialnego stosownie do treści art. 27 § 1 k.p.a. Natomiast przepis art. 127 § 3 k.p.a. stanowi o wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który służy również od decyzji wydawanej w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze.
W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06 (publ. ONSAiWSA z 2007 r., nr 3, poz. 61) przyjęto, iż art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a.
W motywach tej uchwały w szczególności zaznaczono, iż skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie z zasadą exceptiones non sum extentendae wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika. Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 k.p.a.), trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.
Powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało w pełni podzielone przez Trybunał Konstytucyjny, który na rozprawie w dniu 15 grudnia 2008r. rozpoznawał pytanie prawne Naczelnego Sądu Administracyjnego, czy art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim ogranicza wyłączenie członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do członka kolegium, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest zgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej. W wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt P 57/07 (Dz. U. z 2008 r. Nr 229, poz. 1539) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, jak zasadnie zaznaczono w kasacji, jednoznacznie odwołuje się do normy zawartej w art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. co wprost wynika z sentencji tego orzeczenia. Zatem zaistnienie wystąpienia takiej przesłanki o jakiej stanowią przywołane wyżej uregulowania k.p.a. dotyczy takiego postępowania prowadzonego przed samorządowym kolegium odwoławczym, w którym wydano decyzję i od której następnie złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i w wydawaniu decyzji ostatecznej na skutek tegoż wniosku w składzie orzekającym Kolegium ponownie bierze udział członek (lub członkowie) tego Kolegium, orzekający wcześniej w kontrolowanym rozstrzygnięciu. Za takim rozumowaniem przemawia dodana na skutek powołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego regulacja art. 27 § 1a k.p.a. (wprowadzona ustawą z dnia 24 września 2009 r., Dz. U. Nr 195, poz. 1501, która weszła w życie 8 grudnia 2009 r.), statuująca zasadę, iż członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.
Wbrew stanowisku wyrażonemu przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, albowiem brak jest decyzji ostatecznej zapadłej w wyniku złożenia takiego wniosku (art. 127 § 3 k.p.a.), przy wydawaniu której brał udział członek Kolegium podlegający wyłączeniu. Niespornym pozostaje w niniejszej sprawie, iż zaskarżone decyzje wydane zostały w ramach trybu nadzwyczajnego wznowienia postępowania o jakim mowa w rozdziale 12 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast decyzję zaskarżoną jak i decyzję ją poprzedzającą, wydało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., przy czym skład orzekający tego organu administracji w obu tych rozstrzygnięciach był różny. Tym samym nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że tym decyzjom będącym przedmiotem oceny legalności przez Sąd I instancji, nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a.
Przywołana przez Sąd I instancji argumentacja na poparcie naruszenia w/w przepisów nie może być podzielona przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zdaniem Sądu I instancji, dwóch członków składu orzekającego Kolegium, tj. M.W. i D.S. brali udział zarówno w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia [...] października 1998 r. zakończonej decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., jak i w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2009 r., a więc - jak zaznaczono - orzekający już poprzednio w tej samej sprawie, choć w innym trybie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu I Instancji, przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. Jednocześnie Sąd I instancji na poparcie swojego stanowiska powołał fragment uzasadnienia cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008r. (pkt 3.2 tegoż uzasadnienia), w którym Trybunał stwierdził "członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, zawisłej przed organem administracji publicznej, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy, w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych. Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu <>".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przywołany fragment z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczy ogólnych rozważań, gdy członek Kolegium podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a., a więc Trybunał odnosi się generalnie do różnych wskazanych tam przesłanek wyłączenia. Natomiast w tej sprawie należało rozważyć czy wyłączeniu podlegał członek Kolegium, który brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji, czy też brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. prowadziło dwa postępowania w trybie nadzwyczajnym. Pierwsze z urzędu w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Aleksandrowa Łódzkiego z dnia [...] października 1998r. o ustaleniu dla E. i A.P. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, które zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], stwierdzającej, że w/w decyzja w części dotyczącej skierowania jej do E.P. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w tej części decyzja nie została skierowana do strony, jednakże z uwagi na upływ okresu 10 lat od dnia jej wydania stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne. Wprawdzie w składzie orzekającym Kolegium wydającym tę decyzję niewątpliwie byli M.W. oraz D.S., lecz decyzja ta nie została wydana w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Te same osoby brały udział i orzekały w składzie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. w ramach postępowania wznowionego, która była oceniana w ramach przedmiotowej kontroli legalności. Na skutek wniosku B.P. (pismo z dnia 12 sierpnia 2009 r.), postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie w ramach tego postępowania wydano wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], w składzie z w/w osobami i kolejną z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w ramach wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymującą w mocy w/w decyzję, przy czym w składzie organu kolegialnego wydającym tę decyzję ostateczną nie było osób, które wydawały decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W tych okolicznościach sprawy należy wskazać, że pomiędzy ostateczną decyzją SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], jak i ostateczną decyzją SKO w L. z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], nie było wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a był wniosek o wznowienie postępowania. Tym samym, jak trafnie wskazano to w skardze kasacyjnej, trudno jest wywodzić, że decyzje zapadłe we wznowionym postępowaniu zapadły z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. zwłaszcza, że składy orzekające przy tych decyzjach były inne.
Niewątpliwie przepisów wyżej wskazanych nie można interpretować rozszerzająco, a takiej ich wykładni w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonał Sąd I instancji przyjmując niemożność brania udziału członka samorządowego kolegium odwoławczego orzekającego już poprzednio w tej samej sprawie, choć w innym trybie, bowiem brak jest tożsamości przedmiotowej i podmiotowej pomiędzy tymi sprawami rozstrzyganymi w dwóch różnych trybach.
To, że obie wyżej wymienione osoby orzekały w składzie organu kolegialnego w dwóch decyzjach wydanych w różnych trybach nie pozwala na przyjęcie takiego poglądu jak wyrażony w zaskarżonym wyroku. Przewidziane w kodeksie i przepisach szczególnych nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, polegającą na tym, że ich rolą jest usuwanie wyłącznie określonych wad decyzji i tryby te nie mogą być stosowane zamiennie. Tym samym orzekanie przez członka składu organu kolegialnego w ramach trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji ostatecznej - stwierdzenia nieważności, nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w sprawie prowadzonej w ramach wznowionego postępowania, nawet w przypadku gdy wznowienie postępowania dotyczy decyzji wydanej w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności, gdyż - jak zasadnie wskazano w kasacji - przesłanka wyłączenia z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. ma miejsce w sprawie zakończonej decyzję ostateczną, a nie w dwóch odrębnych samodzielnych postępowaniach nadzwyczajnych, czy też wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organ administracji (podobnie wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1064/10, publikowany w internetowym zbiorze orzeczeń sądów administracyjnych).
Dlatego też nie można, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, mówić o zaistnieniu przesłanki wznowieniowej o jakiej stanowi art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a., a więc wydania decyzji przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.
Skoro nie wystąpiła ww. przesłanka wznowieniowa, to kolejny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 135 p.p.s.a. w związku z wydaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. o wznowieniu postępowania podjętego przez skład orzekający, którego członek podlegał wyłączeniu (dot. M.W.) poprzez jego niezastosowanie nie może być w tych okolicznościach sprawy uwzględniony. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż wyłączeniu podlega członek organu kolegialnego, który brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie ten, który brał udział w wydaniu postanowienia. Z treści art. 126 k.p.a. nie wynika, że do postanowień stosuje się odpowiednio przepis art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. Tym samym nie było jakichkolwiek podstaw do objęcia rozstrzygnięciem Sądu I instancji, w trybie art. 135 p.p.s.a., postanowienia SKO w L. z dnia [...] listopada 2009 r. o wznowieniu postępowania w tej sprawie.
Ponadto nieprawidłowo Sąd I instancji uznał wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bowiem na zaakceptowanie takiego stanowiska nie pozwala przedstawione w tym zakresie uzasadnienie. Zdaniem Sądu I instancji nie było podstaw do zastosowania w tej sprawie przez organ administracji przepisów art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. (stwierdzenia, iż oceniana w ramach wznowionego postępowania decyzja SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], została wydana z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), lecz odmówiono jej uchylenia bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści w/w decyzji dotychczasowej - przypomnienie Sądu), gdyż wskazana w decyzji SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. podstawa prawna tj. art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 157 k.p.a. i art. 158 k.p.a. jest wzajemnie sprzeczna i wadliwa. Cytując treść w/w norm Sąd I instancji uznał, cytat: "że ustawodawca wyłączył z regulacji zawartej w art. 156 § 2 k.p.a. przypadek wymieniony w § 1 pkt 2, co a contrario wskazuje na ograniczenia dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 2 k.p.a. nie obejmują przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." - koniec cytatu. Wskazując także na treść art. 158 § 1 k.p.a. dotyczącą załatwienia sprawy nieważności decyzją w konsekwencji w zaskarżonym wyroku przyjęto, że powołane przez organ przepisy w omawianej podstawie wskazują zarówno na zasadność stwierdzenia nieważności, jak i wykluczenia tej możliwości.
Przede wszystkim trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej mając na uwadze takie stanowisko Sądu I instancji, że błędne jest ocenianie legalności decyzji jedynie przez schematyczne przytoczenie norm zawartych w jej podstawie prawnej bez odniesienia się do samego rozstrzygnięcia i uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Ponadto samo powołanie w podstawie prawnej decyzji wydanej w wyniku przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w żadnej sposób nie uprawnia do wywodzenia, że ma miejsce zasadność stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż to wyłącznie z rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji w ramach nieważnościowego postępowania wynika zaistnienie tej przesłanki nieważności. Brak jakichkolwiek rozważań Sądu I instancji w tym zakresie nie pozwala na przyjęcie tezy, iż podstawa decyzji SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. jest wzajemnie sprzeczna i wadliwa w szczególności, że z sentencji ww. rozstrzygnięcia wynika, iż wady określone w art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., jak i pozostałe (poza pkt 4), w decyzji ostatecznej nie wystąpiły. Wystąpiła jedynie wada określona w pkt 4, lecz z uwagi na upływ czasu (10 lat) od doręczenia decyzji ostatecznej nie było podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Nie można też podzielić stanowiska Sądu I instancji, że ustawodawca generalnie wyłączył z regulacji zawartej w art. 156 § 2 k.p.a. przypadek wymieniony w § 1 pkt 2, a więc, że ograniczenia z art. 156 § 2 k.p.a. nie obejmują przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Artykuł 156 § 2 k.p.a. wskazuje na dwie przesłanki negatywne stwierdzania nieważności decyzji. Przesłankami tymi są upływ czasu i nieodwracalne skutki prawne. Upływ czasu, tj. 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, nie występuje przy wszystkich przesłankach. Wobec decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub rażąco naruszającej prawo, niewykonalnej i takiej, która może wywołać czyn zagrożony karą, może nastąpić stwierdzenie nieważności nawet po upływie tego okresu.
Nieco inne znaczenie ma przesłanka nieodwracalnych skutków prawnych. Dotyczy ona w szczególności wszystkich przyczyn nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosi się przy tym do skutków prawnych, a nie faktów (por. uchwałę SN w składzie siedmiu sędziów z dnia 28 maja 1992 r., sygn. akt III AZP 4/92, publ. OSNC z 1992 r., nr 12, poz. 211). Tym samym generalne stwierdzenie Sądu, że ograniczenia zawarte w art. 156 § 2 k.p.a. nie obejmują przyczyny z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie jest w pełni prawidłowe, tym bardziej, że uzasadnienie Sądu I instancji mimo kategorycznych twierdzeń w opisanym zakresie nie zawiera niezbędnych rozważań, które pozwoliłyby na ich właściwą ocenę.
Dlatego też, mając powyższe na uwadze, za usprawiedliwione w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznano zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepełne przedstawienie stanu faktycznego i prawnego, ale przede wszystkim brak oceny zabranego materiału dowodowego, w szczególności niedokonania pełnej analizy sentencji decyzji SKO w L. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] i jej uzasadnienia. Usprawiedliwione są również i zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 i § 2, art. 157, art. 158 § 1, art. 146 § 2, art. 151 § 2, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że normy te zostały naruszone w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji zaskarżonej i decyzji ją poprzedzającej, a w konsekwencji doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie. Dlatego też przyjąć należało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji nie przeprowadził właściwej kontroli legalności zaskarżonych decyzji o jakiej mowa w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Ponownie rozpoznając wniesioną skargę, Sąd I instancji mając na uwadze poczynione wyżej uwagi, dokona pełnej oceny zaskarżonych decyzji w ich całokształcie.
Dlatego też w tych okolicznościach rozpatrywanej sprawy przyjęto, że skarga kasacyjna w opisanym wyżej zakresie zawiera usprawiedliwione podstawy, a tym samym należało ją uwzględnić.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło