IV SAB/Wr 50/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński,, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, (sprawozdawca), Protokolant Aleksandra Siwińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P.T. na bezczynność Rektora Akademii Medycznej we W. w przedmiocie dopuszczenia do postępowania rekrutacyjnego na stacjonarne studia doktoranckie w Akademii Medycznej we W. w Katedrze P. Wydziału Lekarskiego w roku 2010 - 2011 postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 2 kwietnia 2010 r. P. T. wniósł o przyjęcie go na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w Akademii Medycznej . we W. do Katedry P. Wydziału Lekarskiego w roku akademickim 2010/2011. We wniosku zawarł informację o tym , że oryginały załączników do wniosku znajdują się w dziekanacie, bowiem zostały złożone przy poprzedniej rekrutacji na rok akademicki 2009/2010. Pismem z dnia 13 maja 2010 r. nr ... Prodziekan ds. Studiów Doktoranckich poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek o przyjęcie na studia trzeciego stopnia w Katedrze P. pozostawiono bez rozpatrzenia na podstawie art. 196 ust. 1 w zw. z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym i uchwały nr 712 Senatu Akademii Medycznej we W. z dnia 30 marca 2009 r. w sprawie zatwierdzenia warunków i trybu rekrutacji na studia trzeciego stopnia w roku akademickim 2010/2011. Pismem z dnia 24 maja 2010 r. kierowanym do Rektora Akademii Medycznej we W. – data wpływu do organu 7 czerwca 2010 r. według oświadczenia pełnomocnika strony przeciwnej złożonego na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. - skarżący wniósł skargę na bezczynność organu pierwszej instancji, kierownika studium doktoranckiego Akademii Medycznej we W. w następującym zakresie: - niewyznaczenia terminów egzaminów wstępnych na stacjonarne studia doktoranckie Akademii Medycznej na rok akademicki 2010/2011, - niepoinformowanie go o terminach egzaminów, - niewystosowanie wezwania do uzupełnienia dokumentacji złożonej w związku z rekrutacją. W dniu 19 czerwca 2010 r. P. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność władz Akademii Medycznej we W., w tym Rektora Akademii Medycznej, w zakresie nie wydania decyzji dotyczącej dopuszczenia go do rekrutacji na dwa kierunki stacjonarnych studiów doktoranckich w roku 2010/2011. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej odrzucenie z tym uzasadnieniem , że ustawa o prawo o szkolnictwie wyższym nie przewiduje wydawania decyzji w sprawie dopuszczenia do procesu rekrutacji. Dodatkowo podniosła , że skarżący nie spełnił warunków rekrutacji określonych w uchwale Rady Wydziału Lekarskiego Kształcenia Podyplomowego Akademii Medycznej we W. z dnia 11 marca 2009 r. nr 60/III/2009 zatwierdzonej uchwałą Senatu Akademii Medycznej we W. z dnia 30 marca 2009 r. nr 712. Pismem procesowym z dnia 26 listopada 2010 r. skarżący uzupełnił skargę , wskazując, że wniesiona skarga dotyczy bezczynności organów I i II instancji. Z uwagi na treść pisma procesowego skarżącego z dnia 26 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił o wyłączeniu do odrębnego rozpoznania skargi na bezczynność organu I instancji , a mianowicie Komisji Rekrutacyjnej Akademii Medycznej w zakresie dopuszczenia P. T. do postępowania rekrutacyjnego na stacjonarne studia doktoranckie w Akademii Medycznej we W. w Katedrze P. Wydziału Lekarskiego w roku 2010 – 2011. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi zawsze poprzedza sprawdzenie jej wymagań formalnych, w tym dopuszczalności wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) (zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na: bezczynność organów administracji . Wskazać w tym miejscu należy, że bezczynność organu administracji zachodzi wówczas, gdy w wynikającym z przepisów prawa terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie (wskazanych w art. 3 § 1 p.p.s.a.) lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W badanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Rektora Akademii Medycznej w przedmiocie dopuszczenia P. T. do postępowania rekrutacyjnego na stacjonarne studia doktoranckie w Akademii Medycznej we W. w Katedrze P. Wydziału Lekarskiego w roku 2010 – 2011. Zatem dla jej rozstrzygnięcia konieczna jest analiza przepisów normujących postępowanie rekrutacyjne zawartych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.) (zwanej dalej ustawą prawo o szkolnictwie wyższym). Zgodnie z art. 196 ust. 1 ustawy tej ustawy do studiowania na studiach doktoranckich może być dopuszczona osoba, która posiada tytuł magistra lub równorzędny oraz spełnia warunki rekrutacji, ustalone przez uczelnię. Przepisy art. 169 ust. 2 i 7-10 oraz art. 170 stosuje się odpowiednio. Organizację i tok studiów doktoranckich w zakresie nieuregulowanym w ustawie oraz w odrębnych przepisach określa regulamin studiów doktoranckich. Przepisy art. 161 i 162 stosuje się odpowiednio (ust. 2 art. 169). Natomiast w myśl art. 169 ust. 7 i 8 w przypadku gdy wstęp na studia nie jest wolny, rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej lub inny organ wskazany w statucie. Komisje rekrutacyjne podejmują decyzje w sprawach przyjęcia na studia. Od decyzji komisji rekrutacyjnej służy odwołanie, w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, do uczelnianej komisji rekrutacyjnej, powołanej w trybie określonym przez statut. Podstawą odwołania może być jedynie wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji na studia, określonych zgodnie z ust. 2. Decyzję podejmuje rektor po rozpatrzeniu wniosku uczelnianej komisji rekrutacyjnej. Z kolei zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy – w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy – do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W kontekście powyższych przepisów należy dokonać oceny możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego bezczynności organów organu administracji publicznej, w tym organu uczelni – rektora Akademii Medycznej działającego niniejszej sprawie jako organ wyższego stopnia, co wynika wprost z przytoczonych przepisów . Bezczynność, jak zaznaczono na wstępie ma miejsce wówczas, gdy organ nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznana uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie, że organ administracji obowiązany był, na podstawie przepisów prawa, do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Natomiast warunkiem wniesienia skargi do Sądu na bezczynność organu administracji, przewidzianym w art. 52 § 1 p.p.s.a., jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przed wniesieniem skargi do sądu, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., który z uwagi na wskazany wyżej przepis art. 207 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym zgodnie z art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Niewątpliwie zażalenie to jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 p.p.s.a. Jak wynika z materiału aktowego sprawy skarżący pismem z dnia 24 maja 2010 r. – załączonym przez niego do akt sądowo-administracyjnych- złożył skargę do Rektora Akademii Medycznej na bezczynność organu pierwszej instancji w zakresie nie wyznaczenia terminów egzaminów wstępnych na stacjonarne studia doktoranckie Akademii Medycznej na rok akademicki 2010/2011, nie poinformowanie go o terminach egzaminów, nie wystosowanie wezwania do uzupełnienia dokumentacji złożonej w związku z rekrutacją. Wskazane pismo niewątpliwie posiada cechy zażalenia, o którym mowa w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym kontekście organ właściwy do rozpatrzenia takiego zażalenia – Rektor Akademii Medycznej – powinien wydać w celu jego załatwienia postanowienie o jakim mowa w art. 123 k.p.a, a więc uznając ewentualne zażalenie za uzasadnione wyznaczyć dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjąć środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (§ 2 art. 37 k.p.a.). Jednocześnie z powołanych przepisów wynika , że postępowanie prowadzone wskutek wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, a ewentualne wydane w jego efekcie postanowienie ma charakter postanowienia incydentalnego, nie rozstrzygającego o istocie sprawy administracyjnej, które z istoty rzeczy nie może być zaskarżone do sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt II SAB/Wa 66/07). W zakresie merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej – którego domaga się skarżący - rektor Akademii Medycznej przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji - Komisji Rekrutacyjnej Akademii Medycznej – nie działa jako organ odwoławczy, a jako organ wyższego stopnia, pełniący funkcje nadzorcze do momentu wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Przytoczone wyżej przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym, jak również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego wykluczają bowiem jakiekolwiek inne działanie Rektora Akademii Medycznej przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, poza wymienionym w art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim merytoryczne rozpoznanie sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jednoznacznie zatem stwierdzić należy, że skarżącemu w niniejszej sprawie przysługuje prawo do wniesienia skargi na bezczynność w określonym przez niego zakresie, jednakże tylko w odniesieniu do organu pierwszej instancji, a nie organu wyższego stopnia, jakim w niniejszej sprawie jest Rektor Akademii Medycznej. Zwrócić przy tym należy uwagę, że skarga na bezczynność organu pierwszej instancji dopuszczalna jest – po wyczerpaniu środków zaskarżenia w stadium administracyjnym - bez względu na formę reakcji, bądź jej brak organu wyższego stopnia. Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga na bezczynność Rektora Akademii Medycznej jest niedopuszczalna , a w konsekwencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.