II SA/Po 570/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia (...) nr (...) II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę (...) zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kwiecińska /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia (...) marca 2010 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki (budynek - wiata), nr ewid. (...) położonej w B., gm. P. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w dniu (...) lutego 2010 r. przeprowadzona została kontrola zabudowy działki nr (...) położonej w B., gm. P. w zakresie wiaty zbliżonej do sąsiedniej działki. Jak wynika ze sporządzonego protokołu kontroli, przedmiotowa wiata zlokalizowana została pomiędzy ścianą budynku gospodarczego, na którym jednym końcem oparty na zawiasach jest dach wiaty, a drugi koniec dachu podparty jest na trzech drewnianych słupkach w odległości 0,9 m od granicy sąsiedniej działki. Sposób podparcia na ścianie budynku gospodarczego i słupkach umożliwia składanie dachu w kierunku budynku gospodarczego. W dalszej kolejności wskazano, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że inwestor, w dniu (...) marca 2009 r., zgłosił do Starostwa Powiatowego w P., zamiar budowy opłotowanego kojca dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,00 x 6,00 m, w miejscu, na którym stoi opisywana wiata i jak wynika z wyjaśnień inwestora w piśmie z dnia (...) marca 2010 r., stanowi ona zadaszenie wchodzące w skład kojca dla psa. Ponadto ustalono, że w odpowiedzi na powyższe zgłoszenie, Starosta, pismem z dnia (...) marca 2009 r., uznał, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga zgłoszenia. Tym samym, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, sprawę uznać należało za bezprzedmiotową w zakresie zgodności z prawem realizacji przedmiotowego kojca. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła w dniu (...) kwietnia 2010 r. M. J. wskazując, że już od września 2007 r. informowała organ o budowie na działce nr (...) wiaty dochodzącej do granicy z jej działką. Pomimo kolejnych wniosków skarżącej organy administracji nie podjęły jednakże stosownych działań, gdyż podczas przeprowadzanych kontroli inwestor opuszczał dach, tworząc z wiaty budę dla psa. Skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom Powiatowego Inspektora Budowlanego obiekt budowlany pobudowany na działce nr (...) nie stanowi kojca dla psa, lecz wiatę będąca od kilku lat zadaszeniem dla składowiska rupieci i śmieci. Podkreślono, że wymiary przedmiotowego obiektu wskazują, że nie może on stanowić kojca, jak utrzymuje organ I instancji. Decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2010 r. Organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że wobec dokonanego w dniu (...) marca 2009 r. zgłoszenia zamiaru budowy opłotowanego kojca dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,0 x 6,0 m oraz pisma Starosty P. z dnia (...) marca 2009 r., uznającego, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga zgłoszenia, postępowanie jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. J., podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko oraz wskazując, że działania organów administracji publicznej umożliwiają tolerowanie samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia (...) czerwca 2010 r., utrzymującego w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2010 r., którym umorzono postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki (budynek – wiata), nr ewid. (...) położonej w B., gm. P. W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozstrzygając przedmiotową sprawę organy administracji nie są konsekwentne w swoich ocenach. Z jednej strony organy wskazują, że przedmiotowy obiekt stanowi opłotowany kojec dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,0 x 6,0 m, co wynika z treści, dokonanego w dniu (...) marca 2009 r. do Starosty P., zgłoszenia zamiaru budowy, z drugiej natomiast strony nazywają przedmiotowy obiekt "budynkiem - wiatą", jak ma to miejsce w treści rozstrzygnięcia organu I instancji. Jednocześnie, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z uwagi na fakt, że zasadniczym elementem przedmiotowego obiektu jest dach, który jest związany trwale z budynkiem za pośrednictwem zawiasów, umożliwiających jego opuszczenie na ścianę budynku, niemożliwe jest zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu jako wiaty, lecz jako ruchomego elementu budynku (pismo z dnia 21 kwietnia 2010 r. - k. 42 akt administracyjnych). Powyższe, sprzeczne ze sobą twierdzenia, powodują, że w pierwszej kolejności niezbędne staje się prawidłowe zdefiniowanie charakteru obiektu budowlanego, objętego przedmiotowym postępowaniem. Przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nie zawierają definicji legalnej wiaty. Definicja powyższa jest natomiast zawarta w Załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. z 1999 r., Nr 112, poz. 1316). Zgodnie z tą definicją wiatą jest szczególny rodzaj budynku, stanowiący pomieszczenie naziemne nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Stąd zasadniczym kryterium zakwalifikowania danego obiektu jako wiaty jest stwierdzenie, że obiekt nie jest zamknięty, a więc nie jest obudowany ze wszystkich stron. Powyższe ustalenia powodują, że obiekt budowlany będący przedmiotem umorzonego, w dniu (...) marca 2010 r., postępowania, scharakteryzować należy jako wiatę. Jak bowiem ustalono podczas przeprowadzonej w dniu (...) lutego 2010 r. kontroli przedmiotowej nieruchomości, zlokalizowana na działce nr (...) konstrukcja składa się z dachu opartego z jednej strony na zawiasach znajdujących się na ścianie budynku gospodarczego, z drugiej strony podpartego na na trzech drewnianych słupkach w odległości 0,9 m od granicy sąsiedniej działki. Tym samym obiekt powyższy spełnia warunek braku obudowy. Bez znaczenia przy tym pozostaje umieszczenie dachu na zawiasach umożliwiających jego opuszczenie na ścianę budynku. Przyjęte rozwiązanie techniczne nie może bowiem przesądzać o charakterze pobudowanego obiektu. Również podany przez inwestora w zgłoszeniu z dnia (...) marca 2009 r. opis planowanej inwestycji, mającej stanowić opłotowany kojec dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,0 x 6,0 m, nie może przesądzić, że obiekt wybudowany na działce nr (...) nie stanowi wiaty. Równocześnie podkreślenia wymaga, iż w myśl przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2. Tym samym, w zakresie konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, decydujące znaczenie ma kryterium powierzchni zabudowy, nie zaś nazwy jednostkowej, jaką operuje się w stosunku do danego obiektu budowlanego. Jak wynika z ustaleń organów administracji publicznej prowadzących przedmiotowe postępowanie, powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu budowlanego przekracza 25 m2. Okoliczność powyższa powoduje, że niezbędne staje się rozważenia przez organy nadzoru budowlanego, czy realizacja przedmiotowej inwestycji wymagała uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wbrew twierdzeniom organów, dokonanie przez inwestora zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie opłotowanego kojca dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,0 x 6,0 m, a w konsekwencji, wydanie przez Starostę P. pisma z dnia (...) marca 2009 r., uznającego, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga zgłoszenia, nie powoduje aby przedmiotowy obiekt został wybudowany zgodnie z prawem. Jak bowiem wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych, dla dokonania których niezbędne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, powoduje, że inwestor dopuszcza się samowoli budowlanej (por. wyrok NSA z 21 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1375/05, LEX 321523). Dopuszczenie możliwości zrealizowania, na podstawie dokonanego zgłoszenia, inwestycji, dla realizacji, której konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której inwestor mógłby obejść prawo. Stąd w sytuacji, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu, właściwe organy nadzoru budowlanego winny rozważyć zasadność prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Rozstrzygając przedmiotową sprawę dodatkowo mieć należy na względzie, że, jak konsekwentnie utrzymuje skarżąca, przedmiotowa inwestycja została zrealizowana już w 2007 r. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie wynika jednakże, kiedy obiekt powyższy został wybudowany. Tym samym uznanie, przez organy, że przedmiotowy obiekt budowlany został pobudowany na podstawie dokonanego w 2009 r. zgłoszenia, bez jednoczesnego wyjaśnienia, czy inwestycja została zrealizowana wcześniej, powoduje, że niemożliwe staje się dokonanie jednoznacznej oceny wykonanych prac budowlanych. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. jak i Powiatowy Inspektora Nadzoru Budowlanego wadliwie uznały, że wobec dokonanego przez inwestora w dniu (...) marca 2009 r., zgłoszenia prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie opłotowanego kojca dla psa wraz z daszkiem i budą o wymiarach 5,0 x 6,0 m, postępowanie w przedmiocie zabudowy działki nr (...), stało się bezprzedmiotowe. Tym samym organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, a więc dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) marca 2010 r. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny w pierwszej kolejności ustalić, czy zrealizowana na działce nr (...) inwestycja, stanowiła realizację zamierzenia budowlanego, dla którego niezbędne było uprzednie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również prawidłowo ustalić, kiedy przedmiotowy obiekt został wybudowany. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy. /-/ M.Kwiecińska /-/ T.Świstak /-/ A.Łaskarzewska MK