I OSK 588/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-18
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Leszek Leszczyński, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej wymaga zgody byłej żony, która była wpisana do decyzji jako członek rodziny, ale nie posiada samodzielnych uprawnień do lokalu?Ratio decidendi
Zmiana decyzji o przydziale kwatery stałej na podstawie art. 155 k.p.a. wymaga zgody stron posiadających interes prawny w sprawie. Wpisanie byłej żony jako członka rodziny w decyzji miało charakter jedynie rejestrowy i nie czyniło jej stroną postępowania, gdyż nie posiadała ona samodzielnych uprawnień do lokalu. Wobec tego jej zgoda na zmianę decyzji nie była wymagana.Stan faktyczny
W. P. wystąpił o zmianę decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej poprzez wykreślenie z niej byłej żony E. P., która była wpisana jako członek rodziny. Organ I instancji odmówił zmiany decyzji, wskazując na niejasności co do zamieszkiwania E. P. i jej uprawnień. Organ II instancji uchylił decyzję I instancji i zmienił decyzję o przydziale kwatery, wykreślając E. P. z decyzji. E. P. wniosła skargę do WSA, który ją oddalił. Następnie E. P. złożyła skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną, zasądził od E. P. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, oddalił wniosek W. P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.) Sędziowie NSA Leszek Leszczyński del. NSA Teresa Rutkowska Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 670/10 w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. P. na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3. oddala wniosek W. P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W. P. wystąpił do Komendanta Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej z prośbą o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] przy ulicy B. [...] w W., poprzez wykreślenie z treści tej decyzji jego byłej żony E. P. We wniosku wskazał, że zmiana ta jest mu potrzebna z uwagi na możliwość wykupu przedmiotowej kwatery.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 155 k.p.a., Komendant Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej odmówił zmiany decyzji nr [...] Dowódcy Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa Wojsk Ochrony Pogranicza z dnia 10 lipca 1990 r. o przydziale W. P. osobnej kwatery stałej w Warszawie, przy ulicy B. [...] m. [...], poprzez wykreślenie z treści decyzji E. P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie postępowania dowodowego ustalił, że w dniu 7 maja 1993 r. sygnatura akt III C 50/93, Sąd Wojewódzki w Warszawie, orzekł o rozwodzie małżeństwa W. i E. P., nie orzekając o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania. Organ podał też, że W. P. w trakcie postępowania administracyjnego zeznał, iż w mieszkaniu tym zamieszkuje od 20 lat, zaś E. P. nie zamieszkuje w nim od przeszło 19 lat. Ponadto W. P. wskazał, że jego była żona jest właścicielką dwóch nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi w miejscowości Olsztynek i Maróz. Organ wskazał ponadto, że E. P. w trakcie postępowania administracyjnego zeznała, iż na stałe zameldowana jest w lokalu nr [...] przy ulicy B. [...] w Warszawie. W miejscowości Olsztynek jest zameldowana czasowo, ponieważ na podstawie pełnomocnictwa Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy została oddelegowana do pracy w Szkolnym Ośrodku Wypoczynkowym w miejscowości Maróz. Jednocześnie podała, że jest inwestorem budynku w miejscowości Maróz, jednakże stan zaawansowania robót przy budowie budynku nie pozwala na dokonanie odbioru przez stosowne organy. Dodatkowo oświadczyła, iż przedmiotowy dom będzie miejscem rekreacyjnym, nie do zamieszkania na stałe. E. P. podała też, że do dnia 5 sierpnia 2009 r. ma być sporządzony akt notarialny potwierdzający sprzedaż domu, którego jest współwłaścicielem w Olsztynku. Organ dodał, że E. P., mimo iż zobowiązała się dostarczyć ten dokument nie uczyniła tego. Organ wskazał, że córka A. P. potwierdziła zeznania matki –E. P. i dodatkowo wskazała, iż w lokalu nr [...] przy ulicy B. [...] w Warszawie jej ojciec przebywa sporadycznie. Organ I instancji przesłuchał również w charakterze świadka dozorcę budynku przy ulicy B., który zeznał, iż nie kojarzy osoby E. P. Jednocześnie dozorca zeznał, iż W. P. i A. P. widuje kilka razy w tygodniu. Ponieważ zeznania w sprawie były rozbieżne organ zwrócił się do Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego w Warszawie oraz Burmistrza Urzędu Miasta Olsztynka o informację na temat wszczętego bądź prowadzonego przez właściwe organy postępowania wyjaśniającego na okoliczność zameldowania czasowego E. P. W związku z powyższym Urząd Miejski w Olsztynku wydał decyzję o wymeldowaniu E. P. z pobytu czasowego w Olsztynku, wskazując, iż w 2007 r. opuściła ona ten lokal, a jej centrum życiowe skupione jest na terenie ośrodka Maróz. Organ rozstrzygając w trybie art. 155 k.p.a. wskazał, że artykuł ten przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej za zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ podał, że decyzja nr [...], której zmiany domaga się W. P. jest decyzją ostateczną, jak również została wyrażona zgoda na jej zmianę, która wynika z treści pisma W. P. z dnia [...] maja 2009 r. Nie istnieje również żaden przepis szczególny, który sprzeciwiałby się jej zmianie w żądanym zakresie. Słusznym zaś interesem strony jest możliwość wykupu tego lokalu na własność przez W. P. Nie jest jednak, zdaniem organu, wyjaśnione w sposób jednoznaczny, czy E. P. posiadając uprawnienia najemcy tego lokalu zamieszkuje w nim, a to powoduje, że do czasu zmiany sytuacji nie można dokonać zmiany decyzji nr [...] o przydziale kwatery stałej.
W. P. odwołał się od tej decyzji do Komendanta Głównego Straży Granicznej, zarzucając jej naruszenie art. 7 i 107 § 3 k.p.a. i wskazując, że z żadnego przepisu prawa E. P. nie posiada statusu najemcy lokalu.
Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 155 k.p.a. Komendant Główny Straży Granicznej uchylił w całości decyzję organu I instancji i zmienił decyzję Dowódcy Oddziału Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa WOP z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] o przydziale W. P. osobnej kwatery stałej, w ten sposób, że wykreślił z treści decyzji E. P. W uzasadnieniu decyzji przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że analizując materiał dowodowy stwierdził, iż od czasu wydania zaskarżonej decyzji w stanie faktycznym sprawy zaszły istotne zmiany. Wojewoda Mazowiecki decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w części orzekającej o wymeldowaniu E. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy B. [...] w W. Zgodnie z zaświadczeniem wydanym przez Biuro Administracji Spraw Obywatelskich w Dzielnicy Mokotów, była żona W. P. – E. P. została wymeldowana z mieszkania nr [...] przy ulicy B. [...] w Warszawie. Organ uznał, że fakt ten ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i spowodował, iż zaskarżona decyzja została uchylona. Organ wskazał, że skoro przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji, a uwzględnienie wniosku funkcjonariusza leży w jego interesie, to organ postanowił wykreślić z decyzji Dowódcy Oddziału Zaopatrzenia i Obsługi Dowództwa WOP z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] o przydziale W. P. osobnej kwatery stałej w Warszawie przy ulicy B. [....] m. [...] E. P. jako członka rodziny uprawnionego do kwatery.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 670/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. A zatem dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą powinien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony, strony postępowania muszą wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. Z redakcji powyższego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem jej uchylenie lub zmiana pozostawiona jest uznaniu organu administracyjnemu. Wykładnia przepisu art. 155 k.p.a. wskazuje, że w przypadku udziału w postępowaniu więcej niż jednej strony, do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie powołanego przepisu niezbędna jest zgoda wszystkich stron postępowania. Należy także wskazać, że wymóg uzyskania zgody o jakim mowa w art. 155 k.p.a., dotyczy zgody wszystkich stron postępowania, które "nabyły prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Pojęcie zaś nabycia prawa z decyzji ostatecznej może być stosowne tylko w odniesieniu do prawa materialnego.
Przedmiotem postępowania zainicjowanego przez funkcjonariusza Straży Granicznej była zmiana decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. Decyzja ta wydana została na rzecz żołnierza Wojsk Ochrony Pogranicza – W. P., a przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej uwzględniono członków rodziny żołnierza, w tym jego ówczesną żonę E. P.. E. P. wnosząc skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej zarzuciła jej rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu przez organ decyzji w trybie art. 155 k.p.a., bez jej zgody. Uznała się tym samym, za stronę postępowania zainicjowanego decyzją z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] o przydziale W. P. odrębnej kwatery stałej.
Sąd wywodził, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W rozpoznawanej sprawie podmiotem decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. był W. P., nie zaś E. P., która wpisana została do treści decyzji przy ustalaniu powierzchni mieszkaniowej, jako członek rodziny żołnierza. Sąd podkreślił, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z określonego stosunku prawnego.
W rozpoznawanej sprawie podmiotem określonego stosunku prawnego pozostawał wyłącznie W. P., którego uprawnienia do kwatery przysługiwały w związku z faktem bycia żołnierzem WOP. Umieszczenie zatem skarżącej w treści decyzji o przydziale osobnej kwatery nie czyniło z niej strony postępowania. Skarżąca uwzględniona w niej była wyłącznie z uwagi na ustalanie powierzchni mieszkaniowej. Skarżąca nie posiadała samodzielnych uprawnień do zamieszkiwania w lokalu nr 44 przy ulicy B. [...] w Warszawie, posiadając jedynie uprawnienia pochodne. Nie łączył zatem skarżącą z wojskowym organem kwaterunkowym żaden stosunek administracyjnoprawny. Uprawnienia jej do korzystania z kwatery były następstwem pozostawania w stosunku rodzinnym z żołnierzem zawodowym. Oznacza to zatem brak możliwości uznania skarżącej za stronę postępowania w przedmiocie przyznania W. P. kwatery stałej. Konsekwencją braku samodzielnych uprawnień E. P. do zajmowania przedmiotowego lokalu powoduje, że nie było konieczne uzyskanie przez organ jej zgody na zmianę decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, szczególnie w sytuacji rozwiązania małżeństwa W. i E. P. i niezamieszkiwania przez skarżącą w tym lokalu od 19 lat.
Sąd wywodził, że decyzja z dnia [...] lipca 1990 r. o przydziale W. P. kwatery stałej, o której zmianę wnosił, wydana została pod rządami przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.). Wskazał również, że na podstawie art. 154 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej – w brzmieniu wprowadzonym przez art. 4 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 21 lipca 1995 r. o zmianie ustaw: o urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych, o Policji, o Urzędzie Ochrony Państwa, o Straży Granicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 104, poz. 515 ze zm.), która weszła w życie z dniem 12 października 1995 r. – przydzielona kwatera stała się, z mocy prawa, lokalem mieszkalnym, a uprawnienia nabyte na podstawie powyższej ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, przez żołnierzy zawodowych Wojsk Ochrony Pogranicza, którzy zostali przyjęci do służby w Straży Granicznej, stały się z mocy prawa uprawnieniami mieszkaniowymi funkcjonariuszy Straży Granicznej. Zastosowanie do niej miały przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych i przepisy wydane w ich wykonaniu.
Sąd wskazał, że do 31 grudnia 1995 r. obowiązywał przepis art. 18 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), który poprzez art. 154 ustawy o Straży Granicznej miał zastosowanie w stosunku do funkcjonariuszy, którzy poprzednio byli żołnierzami WOP i otrzymali osobne kwatery stałe, zgodnie z którym wojskowy organ kwaterunkowy na wniosek rozwiedzionych małżonków dokonywał zamiany zajmowanej przez nich kwatery na 2 odrębne lokale mieszkalne, w granicach powierzchni zbliżonej do dotychczas zajmowanej przez przydział żołnierzowi osobnej kwatery stałej, a byłemu małżonkowi zamiennego lokalu mieszkalnego. Przepis ten obowiązywał do 31 grudnia 1995 r. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Sprawy rozwiedzionych małżonków regulował wówczas przepis art. 28 tej ustawy, w myśl którego organy Agencji mogły dokonywać rozkwaterowania jedynie w przypadku zajmowania kwatery położonej na wojskowym terenie zamkniętym, kwatery przeznaczonej na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego agencji. Następnie weszły w życie przepisy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. (M.P. Nr 76, poz. 711) wydane na podstawie art. 101 ustawy o Straży Granicznej, które w § 12 przewidywały możliwość rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Przepis ten obowiązywał do czasu wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2002 r., w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), którego przepisy już takiej możliwości nie przewidują. Nie przewiduje tego również ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, jak też powołana ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Tak więc w chwili obecnej, z żadnego przepisu prawa nie wynikają uprawnienia E. P. jako strony postępowania w sprawie decyzji o przyznaniu W. P. kwatery stałej, szczególnie w sytuacji gdy małżeństwo W. i E. P. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Warszawie, w którym nie orzeczono o sposobie korzystania z mieszkania. Ponadto decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2010 r. w części dotyczącej wymeldowania E. P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy B. [...] w Warszawie, wskazując w jej uzasadnieniu, że E. P. trwale i dobrowolnie opuściła wskazany lokal. Ponadto zaskarżona decyzja w żaden sposób nie wpływa na stosunki majątkowe rozwiedzionych małżonków, nie dotyka bowiem ich praw majątkowych. Stroną umowy najmu był W. P., a przydział osobnej kwatery miał charakter administracyjnoprawny, nie zaś cywilnoprawny. Lokal taki nie mógł więc stanowić wspólnej masy majątkowej.
Nie można zatem podzielić poglądu skarżącej, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. dokonała de facto podziału majątku małżonków po ustaniu małżeństwa i wspólności majątkowej.
Reasumując Sąd wskazał, że wpisanie E. P. w decyzji o przydziale kwatery stałej, jako członka rodziny funkcjonariusza WOP, czy następnie jej wykreślenie z tej decyzji miało jedynie charakter rejestrowy i nie czyniło jej stroną tego postępowania.
W ocenie Sądu w sprawie wnosząca skargę nie wykazała się interesem prawnym, bowiem sprawa nie dotyczy przydziału jej kwatery stałej, lecz innej osoby, którą był W. P. Tym samym nie była wymagana jej zgoda na zmianę decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej. Skarżąca co najwyżej posiada interes faktyczny, jednakże nie jest on równoznaczny z interesem prawnym.
Jeśli zaś chodzi o stanowisko organu, który w trakcie rozprawy zmodyfikował swój pogląd i wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na brak przymiotu skarżącej do wniesienia skargi do Sądu w sprawie, Sąd tego poglądu nie podzielił. Odrzucenie bowiem skargi może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy skarga zostanie wniesiona przez podmiot, który z zasady nie może mieć legitymacji skargowej, np. organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, stąd stwierdzenie braku legitymacji skargowej przez sąd administracyjny powoduje oddalenie skargi.
Wobec powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, organ prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa, oraz dokonał ich właściwej wykładni.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
E. P. wniosła od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na zarzutach:
1) naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 9 ust. 2 ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uwzględnienie małżonka przy ustaleniu powierzchni mieszkalnej osobnej kwatery w decyzji o przydziale kwatery stałej miało jedynie charakter rejestracyjny i nie powodowało powstania uprawnień do przedmiotowego lokalu po jego stronie;
2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że E. P. nie jest stroną postępowania, bowiem podmiotem decyzji nr [...] z [...] lipca 1990 r. był W. P., zaś skarżąca wpisana została do treści decyzji przy ustaleniu powierzchni mieszkaniowej jako członek rodziny żołnierza, a przy tym uznaniu, że uprawnienia skarżącej do korzystania z kwatery było następstwem pozostawania w stosunkach rodzinnych z żołnierzem zawodowym, a zatem skoro skarżąca nie posiadała samodzielnych uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu nie można jej uznać za stronę,
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 155 k.p.a. oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że skoro skarżąca nie posiadała samodzielnych uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu, nie było konieczne uzyskanie jej zgody przez organ na zmianę decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, w sytuacji gdy w ocenie skarżącej brak jej zgody na zmianę decyzji powoduje jej nieważność.
Na tych podstawach wnosiła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. P. wnosił o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie. Zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (tekst jedn. Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) nie jest zasadny. Zarzut ten należy rozpoznawać w związku z art. 28 i art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego jako jedna z przesłanek zmiany decyzji w tym trybie wprowadza przesłankę – zgody strony. Według art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego "Stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Przyznanie jednostce statusu strony uzależnione jest od spełnienia warunku – jednostka w sprawie ma interes prawny. Interes prawny to interes chroniony przepisami materialnego prawa administracyjnego. Przepis prawa materialnego zatem musi dawać podstawę do jego wyprowadzenia. Interes prawny to interes konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. Ustalenie w sprawie czy skarżąca E. P. ma interes prawny aktualny, a zatem podlegający autorytatywnej konkretyzacji w zakresie uprawnienia ma podstawowe znaczenie dla spełnienia przesłanki dopuszczalności zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonując rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić aktualny interes prawny. Brak aktualnie obowiązującej regulacji w materialnym prawie administracyjnym interesu prawnego w danej sprawie powoduje, że jednostka ta nie jest stroną, której zgoda jest warunkiem zmiany decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym nie ma podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego z nieobowiązującej ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych, a zatem nie ma znaczenia charakter uprawnień wyprowadzonych z art. 9 ust. 2 tej ustawy.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 28, art. 155, art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Art. 28, art. 155, art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera regulację materialnoprawną, a zatem zastosowanie może mieć w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego nie zawiera samoistnej regulacji a musi być stosowany w związku z przepisami prawa materialnego, a z obowiązującej regulacji materialnoprawnej nie wyprowadzono interesu prawnego skarżącej. Tym samym nie ma podstaw do wyprowadzenia naruszenia art. 155 i art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów na rzecz Komendanta Głównego Straży Granicznej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek W. P. o zwrot kosztów postępowania ze względu na brak podstaw do zasądzenia na podstawie art. 203 i art. 204 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło