II FZ 400/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Gd 823/10 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 10 czerwca 2010r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 r. oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń i maj 2006 r. oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 823/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2011r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2005 oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za styczeń i maj 2006 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, iż zarządzeniem z dnia 25 października 2011 r. na podstawie art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późno zm.) - dalej jako "P.p.s.a." skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 19 sierpnia 2011 r. w kwocie 100 zł. Skarżący został pouczony, że wymienioną kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Odpis wymienionego wyżej zarządzenia doręczono skarżącemu 16 listopada 2011 r. w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Jak wynika z akt postępowania w okresie od 19 sierpnia 2011 r. do 1 grudnia 2011 r. skarżący nie uiścili wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. zażalenie odrzucił. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł T. G. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zastosowanie w sprawie art. 195 § 2 P.p.s.a. jako że zażalenie w jego ocenie jest oczywiście uzasadnione oraz wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że w czasie gdy doręczono mu wezwanie o uiszczenie wpisu był w trakcie przenoszenia siedziby spółki na adres pod którym doręczana jest korespondencja. Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane przez jednego z pracowników i zagubione. O istnieniu wezwania skarżący dowiedział się dopiero w chwili odebrania skarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego zaginięcie zarządzenia i brak wiedzy o jego istnieniu uniemożliwił mu wykonanie zobowiązania. Sytuacja powyższa została spowodowana przeprowadzką i zagubieniem zarządzenia przez pracownika. W ocenie skarżącego do uchybienia terminu doszło na skutek okoliczności na które nie miał wpływu. T. G. wskazał także i na to, że spełnił dwie pozostałe przesłanki przywrócenia terminu albowiem pismo wniósł w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia jak również uiścił wymaganą opłatę. Mając na uwadze powyższe w jego ocenie zażalenie jest oczywiście uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie Skarżącego nie zawiera uzasadnionych podstaw, stąd podlega oddaleniu. Skarżący nie sformułował w nim uzasadnienia, który bezpośrednio dotyczyłby zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oraz nie przedstawił w uzasadnieniu adekwatnych argumentów dotyczących przedmiotu tego postanowienia. Odnosząc się w pierwszej kolejności do cech formalnych zażalenia zauważyć należy, iż zażalenie jest jednym z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, co wynika z treści art. 194 P.p.s.a. Jego istotą jest kontrola legalności wymienionych w przepisach P.p.s.a. postanowień i zarządzeń wydanych w toku postępowania. Tym samym prawidłowe jego skonstruowanie, polegające na nienaruszeniu istoty tego środka prawnego, sprowadza się do próby podważenia oceny dokonanej przez podmiot, który wydał dane postanowienie lub zarządzenie. Podniesienie zarzutu naruszenia prawa i argumentacja przemawiająca za oceną wnoszącego zażalenie, że owo naruszenie miało miejsce w jego sprawie, powinno zatem dotyczyć samego rozstrzygnięcia, na które wnosi się środek odwoławczy. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Tymczasem w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu zażalenia Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów przypomnieć należy, iż w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów przyjmuje się, że wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz środek odwoławczy od orzeczenia Sądu o odrzuceniu pisma procesowego ( z powodu uchybienia terminu) wyłączają się wzajemnie. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Jeżeli natomiast strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a Sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść środek odwoławczy. Powyższe stanowisko zostało wprawdzie wykształcone na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, lecz z uwagi na zbliżoną treść przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu w k.p.c. oraz w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostało zaakceptowane i znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 1957 r., sygn. akt II CZ 123/57, opubl. NP. 1958/3, z dnia 2 października 1984 r., sygn. akt IV CZ 163/84, opubl. Lex nr 8625; z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 874/98, opubl. Lex nr 78415; z dnia 4 października 2001 r., sygn. akt I CZ 116/01, opubl. Lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I CZ 198/01, opubl Lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 r., sygn. akt I CZ 120/02, opubl. Lex nr 74409; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 61/04, niepubl.; H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 338). Procedura zmierzająca do przywrócenia terminu, któremu strona uchybiła, może być wdrożona dopiero po stwierdzeniu, że czynność procesowa podjęta przez stronę jest - właśnie na skutek upływu terminu - bezskuteczna. Stwierdzenie takie wynika najczęściej z postanowienia sądu o odrzuceniu pisma procesowego. Wyłączenie możliwości jednoczesnego uwzględnienia powołanego środka zaskarżenia i wniosku o przywrócenie terminu wynika nie tylko z konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Zażalenie - środek odwoławczy przysługujący na postanowienie o odrzuceniu zażalenia- oparty jest na twierdzeniu, że termin został zachowany, a wniosek o przywrócenie terminu na przeciwnym, że do uchybienia terminu doszło. W niniejszej sprawie, strona skarżąca zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2011 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej uzasadniła brakiem zawinienia w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia natomiast nie wskazała dlaczego jej zdaniem postanowienie o odrzuceniu winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że takie uzasadnienie nie odpowiada w pełni wymogom prawa. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a., zażalenie powinno czynić bowiem zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wniesione przez Skarżącego zażalenie - jak już wyżej wskazano - nie zostało uzasadnione adekwatnie do wniesionego środka zaskarżenia. Jednak jeżeli z treści zażalenia możliwe jest wywiedzenie, jakimi intencjami i racjami kierował się wnoszący zażalenie, to nie ma przeszkód do nadania sprawie dalszego biegu i rozpoznania merytorycznego sprawy przez sąd drugiej instancji (por. postanowienia NSA: z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II FZ 553/09, z dnia 15 Wobec tego, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odpowiada prawu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.