I SA/Rz 648/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Tomasz Smoleń Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 rok - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., decyzją z dnia [...] lipca 2010r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] lutego 2009r., nr [...], w przedmiocie określenia J. Sz. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009r., w wysokości 655 zł. Wójt Gminy K. wspomnianą wyżej decyzją określił J. Sz. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009r. na wskazaną kwotę, przyjmując za podstawę opodatkowania: grunty rolne o pow. 0,6744 ha fizycznych, opodatkowane według stawki 200zł za 1 ha oraz grunty pozostałe o pow. 200 m2, opodatkowane według stawki wynoszącej 0,24zł za m2, budynki mieszkalne o pow. 96 m2, opodatkowane według stawki 0,55zł za m2, budynki pozostałe o pow. 78 m2, opodatkowane według stawki 5,50zł. Wyliczony od wyżej wymienionej podstawy opodatkowania podatek rolny wyniósł 135zł, natomiast podatek od nieruchomości 530zł. Nakaz płatniczy został doręczony pełnomocnikowi podatnika – W. K. Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. od tej decyzji wniósł W. K. wskazując, iż działa jako pełnomocnik J. Sz. Zarzucił on, iż zaskarżona decyzja (nakaz płatniczy) została wydana bez należytego zbadania przez organ kwestii modernizacji ewidencji gruntów we wsi K. ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa P. z dnia [...] stycznia 2009r. Nr [...]. Ponadto w ocenie autora odwołania organ nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz nie umożliwił mu zapoznania się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami. Wskazał, iż decyzja nie zawiera żadnego uzasadnienia faktycznego, a uzasadnienie prawne nie odnosi się do stanu faktycznego sprawy. Odwołujący podkreślił również, iż Wójt Gminy K. nie wziął pod uwagę faktu, iż nie jest jeszcze prawomocnie rozstrzygnięta sprawa dotycząca łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. w której została wniesiona skarga do sądu administracyjnego (sygn. akt I SA/Rz 38/09). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. J. Sz. na decyzję tą złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Rz 850/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając, że została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem brak było pełnomocnictwa dla W. K., z którego wynikałoby umocowanie do reprezentowania strony. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wezwało organ I instancji do przedłożenia pełnomocnictwa. Organ I instancji przekazał uwierzytelniony za zgodność z oryginałem akt notarialny na mocy którego, J. Sz. udzielił pełnomocnictwa W. K. Zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej organ II instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z czego pełnomocnik strony skorzystał i złożył pismo z dnia 12 lipca 2010r. w którym zarzucił, że decyzja organu I instancji nie zawiera wymaganego uzasadnienia faktycznego a organ przed wydaniem decyzji nie zapewnił podatnikowi czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania i pisma z dnia 12 lipca 2010r. decyzją z dnia [...] lipca 2010r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu zaznaczono, iż zgodnie z art. 165 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60, ze zm., powoływanej dalej jako: Ordynacja podatkowa), przepisu o obowiązku wszczęcia postępowania nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Podobnie odstąpienie od obowiązku wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, znajduje uzasadnienie w przepisie art. 200 § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu odwoławczego uzasadnienie faktyczne organu I instancji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione. Podkreślił, że organ I instancji wskazał, iż wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego dokonał na podstawie ewidencji gruntów i złożonego przez podatnika zeznania działając na podstawie przepisów ustawy o podatku rolnym, podatku leśnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Rady Gminy K. w sprawie stawek określonych w aktualnych przepisach podatkowych. Ponadto w uzasadnieniu wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy, ustalone zostały na podstawie danych za 2003r., zawartych w ewidencji gruntów oraz budynków, nie budzą wątpliwości. Wiążący charakter tych danych (będących dokumentem urzędowym) na gruncie postępowania podatkowego wynika z brzmienia art. 21 oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r., Nr 240, poz. 2027, ze zm., zwanej dalej: prawo geodezyjne i kartograficzne). Decyzja organu II instancji została doręczona – W. K. jako pełnomocnikowi podatnika. Skargę na powyższą decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. złożył J.Sz., domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy K. Skarżący, wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W skardze zarzucono, iż decyzja organu I instancji nie zawiera żadnego uzasadnienia, zarówno faktycznego, jak i prawnego, ponieważ zawarte w decyzji "uzasadnienie" jest tylko ogólnym ujawnieniem przepisów, tym samym jest ono zbyt zdawkowe. Organ naruszył tym samym przepis art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Ponadto decyzja została wydana bez przeprowadzenia postępowania podatkowego z udziałem podatnika, co stanowi naruszenie art. 122, 123 § 1, Ordynacji podatkowej, w związku z art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, a organy podatkowe nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego czym uchybiły art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego powiązanych z przepisami prawa formalnego, poprzez nieuwzględnienie w toku odwoławczego postępowania podatkowego faktu toczącego się przed Starostą R. postępowania administracyjnego z zakresu ewidencji gruntów i budynków wsi K. Gmina K. w wyniku złożonych w dniu 10 lutego 2009r. przez skarżącego zarzutów do danych ewidencyjnych działek nr [...], i nr [...] oraz budynków na działce nr 1316/3. Sprawa ta nie jest zakończona decyzją ostateczną. Skarżący podniósł, że zgodnie z art. 24a ust. 11 w zw. z art. 21 i art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne dane ewidencyjne zamieszczone w modernizowanej ewidencji gruntów i budynków co do których złożono zarzuty nie są wiążące i nie obowiązują. Skarżący ponownie powołał się na fakt, iż nie została prawomocnie rozstrzygnięta sprawa I SA/Rz 38/09 dotycząca ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008r. W sprawie tej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2009r. została wniesiona skarga kasacyjna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., w odpowiedzi na skargę wniosło o jego oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a./ Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jak wynika z przytoczonego przepisu zobowiązany jest on do dokonania całościowej kontroli, w tym wypadku zaskarżonej decyzji, pod kątem legalności, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów. Dodatkowo, z mocy art. 135 P.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Tak więc przeprowadzana kontrola nie jest ograniczona do zaskarżonej decyzji, będącej ostatecznym rozstrzygnięciem w administracyjnym toku instancji. Ustosunkowując się do sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, iż skarżący w treści złożonej skargi koncentruje się głównie na zarzutach natury formalnej, dotyczących uchybienia przepisom postępowania podatkowego, którego to, w jej ocenie, miały się dopuścić organy podatkowe obu instancji, w trakcie przeprowadzonego postępowania. Kwestionuje również sposób ustalenia stanu faktycznego, będący konsekwencją wyżej wymienionych uchybień, jak również zastosowania dyspozycji art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Na gruncie przedmiotowej sprawy zarzuty tej jednak nie znajdują uzasadnienia. Jak słusznie zauważono w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., jedna z fundamentalnych zasad postępowania podatkowego - zasada czynnego udziału stron w tymże postępowaniu, wyartykułowana w art. 123 Ordynacji podatkowej, doznaje jednak pewnych ograniczeń w poszczególnych rodzajach postępowań, na podstawie konkretnych przepisów, o charakterze lex specialis. Takie ograniczenie przewidziane jest chociażby w art. 123 § 2 Ordynacji podatkowej czy też w art. 165 § 5 pkt 1 tej ustawy, który stanowi iż nie wydaje się postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w sprawach dotyczących ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż skarżący formułując w treści skargi przedmiotowe zarzuty odnosi je w głównej mierze do rozstrzygnięcia Wójta Gminy K., a jedynie pośrednio do decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., podnosząc iż nie wzięło pod uwagę tych uchybień w toku postępowania odwoławczego i wydanej w następstwie jego przeprowadzenia decyzji. Co prawda postępowanie odwoławcze nie nosi charakteru postępowania kasacyjnego, lecz jest ponownym rozpatrzeniem sprawy, to jednak nie sposób nie odnieść się do zarzutów, skierowanych przeciwko decyzji organu I instancji, która również, z mocy powołanego wyżej art. 135 P.p.s.a., objęta jest kognicją Sądu. W tej kwestii, mając na uwadze przepisy Ordynacji podatkowej należałoby powtórzyć za organem odwoławczym, iż na gruncie niniejszej sprawy znajdzie zastosowanie przytoczona wyżej regulacja art. 165 § 5 pkt 1, albowiem zarówno w podatku rolnym, jak również w podatku od nieruchomości obowiązek podatkowy powstaje z mocy prawa, a zobowiązania podatkowe poszczególnych podatników ustalane są corocznie (art. 6 a ust. 1 – ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969, ze zm. – zwanej dalej ustawą o podatku rolnym) oraz art. 6 ust 1 - ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W niniejszej sprawie, w której wysokość zobowiązania podatkowego ustalana jest corocznie, nie uległ również zmianie stan faktyczny, o czym świadczy chociażby to, że skarżąca nie składała stosownych deklaracji, o których mowa w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 6 a ust. 5 ustawy o podatku rolnym, które statuują obowiązek ich składania między innymi w sytuacji, w której stan faktyczny uległ zmianie, w sposób mający wpływ na powstanie i wysokość zobowiązania podatkowego. Podobne uwagi można odnieść do kwestii niewyznaczenia skarżącej przez organ I instancji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W tym wypadku, zgodnie z art. 200 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, obowiązku wyznaczenia takiego terminu nie stosuje się w przypadkach przewidzianych w art. 123 § 2 oraz w art. 165 § 5 Ordynacji podatkowej. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez który skarżąca kwestionuje prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego. Powołany wyżej przepis stanowi bowiem regulację o charakterze ogólnym, odnoszącą się generalnie do postępowań dowodowych we wszelkiego rodzaju postępowaniach podatkowych. W niniejszej sprawie natomiast przedmiotem postępowania, a zarazem przedmiotem ustaleń faktycznych czynionych w jego trakcie przez organy podatkowe było ustalenie przedmiotu opodatkowania w podatku rolnym oraz podatku od nieruchomości. Czynności te, prowadzone w kierunku określenia rodzaju i powierzchni nieruchomości (gruntów), na podstawie art. 21 prawa geodezyjnego i kartograficznego, dokonywane są w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co stanowi odstępstwo od ogólnego modelu postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym. Dane zamieszczone w tej ewidencji mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne. W tym zakresie postępowanie dowodowe doznaje więc istotnego ograniczenia, w związku z czym nie można w tym przypadku – w realiach sprawy- zarzucać skutecznie niedopełnienia przez organy podatkowe swoich obowiązków w tym zakresie. Skarżący w złożonej skardze podniósł również, że w dniu 10 lutego 2009r. złożył zarzuty do danych operatu opisowo-kartograficznego modernizowanej ewidencji gruntów wsi Krasne Gmina K. i sprawa ta nie jest zakończona decyzją ostateczną. Zdaniem skarżącego fakt złożenia zarzutów powoduje, że dane ewidencyjne zamieszczone w modernizowanej ewidencji gruntów, co do których złożono zarzuty, nie są wiążące i nie obowiązują, na podstawie art. 24a ust. 11 w związku z art. 21 i art. 20 ust. 1 i ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego. Zarzut ten również jest niezasadny, ponieważ, zgodnie z art. 6 a ust. 1 ustawy o podatku rolnym, jak również art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – zobowiązanie podatkowe skarżącej z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2009 r. powstało z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2009 r., jako że jest to pierwszy dzień pierwszego miesiąca roku podatkowego, a zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego nastąpiło w okresie wcześniejszym. Aktualna na ten czas ewidencja gruntów i budynków stanowiła więc podstawę ustalenia stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym, w których zostały wydane decyzje podatkowe, będące przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Ponadto na dzień wydania decyzji organu odwoławczego, tj. 19 lipiec 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie posiadało informacji o jakichkolwiek zmianach w ewidencji gruntów, które mogłyby mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego. Skarżący podnosząc fakt złożenia zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego modernizowanej ewidencji gruntów wsi Krasne nie wskazał w jaki sposób starosta rozstrzygnął jego zarzuty i nie sprecyzował treści tych zarzutów. Niezasadne jest twierdzenie skargi, że złożenie zarzutów do operatu opisowo-kartograficznego powoduje, że dotychczasowe dane z ewidencji gruntów nie wiążą i nie obowiązują na mocy art. 24a ust. 11 prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten stanowi jedynie, że do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie złożonych zarzutów dane, co do których złożono zarzuty ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. Nie znaczy to jednak, że nie wiąże organów podatkowych obowiązująca ewidencja gruntów i budynków. Należy podkreślić, że przebieg postępowania administracyjnego przed Starostą nie ma wpływu na postępowanie podatkowe za 2009r. a dla organów podatkowych wiążące są jedynie dane wynikające z obowiązującej ewidencji sporządzone po przeprowadzeniu tego postępowania. Podkreślić również należy, iż w aktach sprawy brak jest informacji o złożonych przez skarżącego deklaracjach, dotyczących zmian stanu faktycznego, mającego wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, których obowiązek złożenia wynika z w art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 6 a ust. 5 ustawy o podatku rolnym. Sąd zauważa, iż zmiana danych zamieszczonych w ewidencji gruntów i budynków, jak również zmiana decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego czy to w podatku rolnym, czy też podatku od nieruchomości następuje w ramach odrębnego postępowania, co w przypadku decyzji wymiarowych, wynika chociażby z art. 6 a ust. 7 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie można natomiast osiągnąć tego celu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego celem jest kontrola legalności decyzji, wydanej w określonym stanie prawnym i faktycznym. Na uwzględnienie nie zasługuje również kolejny zarzut skargi, odnośnie wadliwości uzasadnienia decyzji organu I instancji. O ile nie sposób nie zgodzić się z obszernym wywodem skarżącej odnośnie wymogów i roli uzasadnienia decyzji administracyjnej, o tyle brak jest podstaw do przyznania, iż uzasadnienie decyzji wymiarowej Wójta Gminy K. z dnia [...] luty 2009 r. jest tylko ogólnym ujawnieniem przepisów prawa podatkowego. Co prawda uzasadnienie to jest nieco lakoniczne i zawiera pewne niedociągnięcia, jeżeli chodzi o formę, to brak jest jednak podstaw do stwierdzenia, że nie odpowiada ono wymaganiom z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zawiera bowiem wskazanie faktów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, wraz z podaniem źródła tych informacji (powołany art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne) oraz wskazuje przepisy, stanowiące jego podstawę. Przepisy te, w zestawieniu ze stanem faktycznym nie wywołują wątpliwości interpretacyjnych, które wymagałyby ich szczegółowego wyjaśnienia. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę wydania zaskarżonych decyzji, jak również naruszenia innych przepisów prawa formalnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku.