II SA/Bd 1208/10

16 grudnia 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010r. sprawy ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta C., działając na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), zwanej dalej "Prawem o ruchu drogowym", orzekł o zatrzymaniu W. S. prawa jazdy kat. ABT, nr [...], seria [...], wydanego przez Starostę C., do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu 15 lutego 2010 r., wpłynął do Starosty C. wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierującego pojazdem W. S., w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Na podstawie tego wniosku w dniu [...] wydano postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zatrzymania W. S. prawa jazdy kat. ABT, nr [...], seria [...], wydanego przez Starostę C. Ponadto wskazano, iż w związku z odwołaniem się przez W. S. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...], nr [...], w sprawie skierowania na badanie psychologiczne, Starosta C. zawiesił wszczęte postępowanie administracyjne dotyczące zatrzymania prawa jazdy do czasu rozpoznania wniesionego odwołania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. Ponieważ decyzją z dnia [...], nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C., w dniu 5 maja 2010 r. Starosta C. podjął zawieszone postępowanie w sprawie zatrzymania W. S. prawa jazdy. W związku z ostatecznym rozstrzygnięciem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. kwestii liczby punktów karnych uzyskanych przez W. S., wobec wniosku skierowanego przez ten organ do Starosty C., uzasadnione w świetle obowiązujących przepisów stało się wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W. S. odwołał się od decyzji Starosty C. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. Odwołujący się podkreślił, iż skarżona decyzja została wydana w oparciu o nieprawomocną decyzję Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...], w drodze której skierowano go na badanie psychologiczne. Wskazał, że od decyzji tej wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., kwestionując fakt przekroczenia dopuszczalnej liczby punktów karnych w ciągu jednego roku, zaś decyzja wydana w II instancji została objęta skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W związku z tym zdaniem W. S. skarżona decyzja została wydana przez Starostę C. przedwcześnie, bez oczekiwania na upływ terminu wyznaczonego do wniesienia skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, i tym samym bez uwzględnienia faktu wszczęcia przez niego postępowania sądowoadministracyjnego. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania W. S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty C. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącego zawartego we wniesionym odwołaniu, iż zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji o skierowaniu na badanie psychologiczne stanowi przeszkodę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie wniesionej skargi. Kolegium zwróciło uwagę na przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wobec tego powoływanie się przez skarżącego na okoliczność wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] nie może mieć znaczenia dla oceny poprawności zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podkreślił również, iż w pełni podziela stanowisko wyrażone w decyzjach wydanych przez organy policji. Zdaniem Kolegium bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, iż W. S. przekroczył w ciągu jednego roku liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, naruszając w okresie od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 4 kwietnia 2009 r. wielokrotnie przepisy ruchu drogowego i otrzymując łącznie 26 punktów, co jednoznacznie wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie do zaaprobowania jest natomiast wskazywany przez stronę zarówno w odwołaniu od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. z dnia [...], jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, sposób liczenia punktów karnych, gdyż nie znajduje on potwierdzenia w obowiązujących przepisach. Kolegium zauważyło, że jeżeli w ciągu jednego roku kierowca przekroczy liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wówczas starosta jest zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, stosownie do przepisu art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Na decyzję wydaną w II instancji W. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podniósł, iż skarżona decyzja została wydana po ponad dwóch latach od chwili popełnienia przez niego pierwszego wykroczenia branego pod uwagę przy obliczaniu liczby punktów karnych, a tym samym po upływie terminu przedawnienia karalności wykroczenia, o którym mowa w przepisie art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi W. S., podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę zatrzymania skarżącemu prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem wymaganych kwalifikacji stanowi art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d i g, wydaje starosta. Oznacza to, że na starostę ustawodawca nałożył obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy następuje z powodu upływu terminu jego ważności (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. d), jak również z uwagi na fakt przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g). W rozpoznawanej sprawie Komendant Powiatowy Policji w C. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym skierował skarżącego na badanie psychologiczne uzasadniając swoje stanowisko tym, że od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 4 kwietnia 2009 r. skarżący dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego i przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Odwołanie od tego orzeczenia nie zostało uwzględnione. Decyzją z dnia [...], nr [...], Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji, ponieważ z ustaleń wynikało, że skarżący w okresie od 1 lipca 2008 r. do 4 kwietnia 2009 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego (w dniu 1 lipca 2008 r., Ł. – T., przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h, za co otrzymał 8 punktów; w dniu 10 listopada 2008 r., S.-G., przekroczył prędkość od 41 do 50 km/h, za co otrzymał 8 punktów; w dniu 9 lutego 2009 r., B. – F., przekroczył prędkość od 31 do 40 km/h, za co otrzymał 6 punktów; w dniu 4 kwietnia 2009 r., W. –T., przekroczył prędkość od 21 do 30 km/h, za co otrzymał 4 punkty). Naruszenie przepisów ruchu drogowego spowodowało zatem przekroczenie 24 punktów. Orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. w tym zakresie było ostateczne. Jest to o tyle istotne, że decyzja wydana przez Komendanta Powiatowego Policji w C. podlegała wykonaniu na podstawie art. 130 § 1 k.p.a., który stanowi: "Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu". Z przepisu tego wynika zatem, że to organ administracji publicznej nie może przed upływem terminu do wniesienia odwołania skutecznie żądać od strony wykonania decyzji ani też przystąpić do przymusowego jej wykonania. W świetle powyższego decyzja wydana przez Starostę C. z dnia [...] była następstwem działań Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., który to na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym złożył wniosek do Starosty o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. Przepisy Prawa o ruchu drogowym w sytuacji przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów narzucają odpowiedni tryb postępowania, który jest wiążący zarówno dla organów policji, jak i dla właściwych organów administracji, w tym tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie Starosty C. Na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g w związku z art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym umocowano starostę do zatrzymania prawo jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ w tej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. W przepisach zawarte zostały normy nakazujące dla organów. Przekroczenie punktów skutkuje nakazem zatrzymania prawo jazdy, zaś starosta obciążony jest nakazem wydania decyzji o zatrzymaniu. Organ ten ma też obowiązek wynikający z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym skierować w drodze decyzji osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Starosta nie bada i nie weryfikuje stanowiska organów policji, o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowanych na wniosek komendanta wojewódzkiego policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie prowadzonej przez policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji (art. 131 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Zgodnie z § 26 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2005, Nr 217, poz. 1834 ze zm.) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji przeprowadzane jest w formie egzaminu państwowego na warunkach i w trybie określonym w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Egzamin państwowy, składający się z egzaminu teoretycznego i praktycznego, przeprowadzany jest w stosunku do osoby podlegającej sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, z zastrzeżeniem § 25 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. W ocenie Sądu z uwagi na bezpieczeństwo ruchu drogowego orzeczenie w tym zakresie odpowiada przepisom prawa. Sąd podziela również stanowisko organu administracji, że dokumenty sporządzone przez policję (decyzja o skierowaniu na badanie psychologiczne oraz wniosek o sprawdzenie kwalifikacji) są dokumentami obarczonymi domniemaniem prawdziwości w świetle art. 76 § 1 k.p.a. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z § 3 tego przepisu istnieje możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby skarżący próbował sprawę przekroczonych punktów wyjaśnić z organami policji. Brak jest na tym etapie postępowania dowodów, aby można było przyjąć, że nie doszło w trakcie kierowania pojazdami mechanicznymi przez skarżącego do przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga to, że wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 561/10, Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę skarżącego na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne. W tym stanie rzeczy ustalenie w przedmiocie przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu jednego roku jest wykazane również w stanowisku sądu administracyjnego. Zastosowanie zatem znajduje art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, z którego to przepisu wynika obowiązek dla starosty wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W ocenie Sądu całkowicie nieuzasadniony jest zarzut skarżącego dotyczący przedawnienia karalności wykroczenia w związku art. 45 §1 Kodeksu wykroczeń, który to przepis stanowi, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok; jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od popełnienia czynu. Podstawą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy było przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu jednego roku, nie zaś wykroczenie w ruchy drogowym popełnione w dniu 1 lipca 2008 r. w miejscowości Ł., ul. [...], gdzie skarżący przekroczył prędkość od 41 do 50 km/h, za co otrzymał 8 punktów. Nawet jeżeli w dniu orzekania przez organ II instancji znajdował zastosowanie przepis art. 45 § 1 Kodeksu wykroczeń, to nie ma to wpływu na ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], ponieważ nie doszło do zmiany stanu faktycznego w zakresie przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu jednego roku. Przepisy o przedawnieniu zawarte w Kodeksie wykroczeń nie mają zastosowania do postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, prowadzonego w oparciu o przepisy Prawa o ruchu drogowym. Ustawa ta nie określa terminu, po upływie którego nie można wydać decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacz to, że ustawodawca nie ustanowił instytucji przedawnienia w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zatrzymania prawa jazdy. Tak jak w postępowaniu dotyczącym skierowania na badanie psychologiczne wskutek wystąpienia zdarzeń wskazanych w art. 124 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, gdzie adresatem normy prawnej jest organ kontroli ruchu drogowego, również w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy w związku z decyzją o skierowaniu na badanie psychologiczne z powodu przekroczenia przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu roku, adresatem normy wyrażonej w art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jest starosta. Nie ma zatem w rozpoznawanej sprawie znaczenia, czy wykroczenie popełnione przez skarżącego uległo przedawnieniu w świetle przepisów Kodeksu wykroczeń. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. prawidłowo orzekło o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu I instancji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, ponieważ nie nastąpiło usunięcie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne, na podstawie którego to orzeczenia starosta zobowiązany został do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 130 ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów. Przedawnienie wykroczenia popełnionego przez skarżącego w dniu 1 lipcu 2008 r. musiałoby nastąpić przed wydaniem prawomocnego orzeczenia o przypisaniu mu przekroczonych 24 punktów tj. przed wydaniem prawomocnego orzeczenia o skierowaniu na badanie psychologiczne. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.