I SA/Po 817/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Jaśniewicz Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska WSA Katarzyna Wolna-Kubicka/spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi A Spółka Jawna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę /-/K.Wolna-Kubicka /-/M.Jaśniewicz /-/M.Skwierzyńska Decyzją z (...) 2010 r. nr (...) Naczelnik Urzędu Skarbowego P. określił podatnikowi – A. Spółka jawna z siedzibą w Poznaniu - nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za miesiące od (...) 2007r. do (...) 2008r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy i do zwrotu na rachunek bankowy za miesiąc (...) 2008r. Powyższa decyzja została doręczona Stronie (...) 2010 r. w siedzibie firmy w P. ul. (...). W dniu (...) 2010 r. Spółka złożyła wniosek do Dyrektora Izby Skarbowej w P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podniosła, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego otrzymała dopiero (...) 2010 r., bo uznana została ona za korespondencję mniejszej wagi przez pracownika Spółki, który odebrał ją w siedzibie firmy. Ponadto podkreśla, że pismem z dnia (...) 2006r. wskazała, jako właściwy do doręczeń, adres filii Spółki, znajdującej się w L., przy ul. (...), a mimo to organ podatkowy wysłał decyzję na adres siedziby Spółki na ul. (...) w P. Strona uważa, że przedmiotowa decyzja nie została doręczona w sposób przewidziany przepisami prawa, co stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Skarbowej w P. uznał, że Strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy i postanowieniem z dnia (...) 2010r. nr (...) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W treści uzasadnienia wskazał, iż stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p.), osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, z uwagi na użycie przez ustawodawcę w ww. przepisie łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wskazane miejsca należy uznać za równorzędne co do stosowania i skuteczności doręczeń. Z uwagi na przewidziane na gruncie ustawy Ordynacja podatkowa zasady oficjalności i gwarancyjności doręczeń, strona postępowania nie może wykreować innego niż określony w przepisach prawa podatkowego adresu do doręczeń, a zatem w oparciu o art. 151 ww. ustawy, innego niż lokal jej siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Z protokołu kontroli, sporządzonego (...) 2008r. wynika, że Spółka jako jedno z miejsc wykonywania działalności gospodarczej wskazuje swoją filię w L., przy ul. (...). Wprawdzie adres tej filii zgłoszono pismem z dnia (...) 2006r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego P. jako adres właściwy do wszelkiej korespondencji adresowanej do Spółki, jednak w trakcie prowadzonego postępowania, wszczętego w 2008r. (a więc parę lat po złożeniu wspomnianego pisma z (...) 2006r.) Spółka ani razu nie podniosła, że pismo to jest nadal aktualne i że prosi o przekazywanie korespondencji na wskazany w piśmie z 2006r. adres. Zwrócił ponadto uwagę, że w trakcie prowadzonego postępowania wszelka korespondencja do Spółki była kierowana na adres jej siedziby, przy czym Strona nigdy nie kwestionowała prawidłowości doręczenia. Zarówno postanowienie z dnia (...) 2008r. nr (...) o wszczęciu postępowania w podatku od towarów i usług za (...) 2008r., jak i postanowienie z dnia (...) 2009r, nr (...) o wszczęciu postępowania podatkowego za miesiące od (...) 2007r. do (...) 2008r. zostały odebrane przez Spółkę pod adresem jej siedziby, tj. w P. ul. (...). Również w złożonym piśmie z dnia (...) 2009r., zawierającym wyjaśnienia do protokołu, jak i w piśmie z dnia (...) 2009r., wyjaśniającym złożenie korekt deklaracji VAT-7 Strona posługuje się adresem siedziby, nie wskazując innego adresu do korespondencji. Okoliczności te świadczą o tym, że wszystkie pisma procesowe Spółka otrzymała. Strona nie zaprzecza również, że otrzymała przedmiotową decyzję z dnia (...) 2010r. nr (...). Organy podatkowe nie mogą ponosić skutków prawnych nieprawidłowości w działaniu wewnętrznej organizacji Spółki i braku zainteresowania toczącym się postępowaniem. Mało prawdopodobny wydaje się ponadto fakt, by osoba, która w trakcie postępowania kontrolnego jak i później odbierała korespondencję z Urzędu Skarbowego - skutecznie doręczaną, bowiem Spółka się do niej odnosiła (co wskazano wyżej) - tym razem zbagatelizowała pismo od Naczelnika Urzędu Skarbowego, uznając, że jest to cyt.: "dokument nie mający większej wagi" i przekazała je do biura rachunkowego cyt.: "wraz z inną dokumentacją księgową Oddziału Spółki w P. do zaksięgowania" dopiero po upływie półtora miesiąca. Jeśli fakty takie miały miejsce w rzeczywistości, to świadczą o ewidentnej winie Podatnika w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, poprzez brak nadzoru nad prawidłowym obiegiem korespondencji w Spółce. Reasumując, zdaniem organu drugiej instancji decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia (...) 2010 r. nr (...) została prawidłowo doręczona (...) 2010 r. Skargą z dnia (...) 2010r. Strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia (...) 2010r w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisu art. 162 § 1 i 2 O. p. poprzez przyjęcie, że Spółka nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Stwierdziła ponadto, że oświadczenie z dnia (...) 2006 r., dotyczące przesyłania korespondencji na adres: L., uI. (...) było jednoznaczne ze stwierdzeniem, iż w P. nie ma osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Nieuprawniony jest zarzut naruszenia przez organ podatkowy art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez przyjęcie, że podatnik nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z powołanymi przepisami w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W ocenie Sądu podatnik nie wykazał ani nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okolicznością taką nie jest z pewnością wskazany przez niego fakt, iż pracownik Spółki, który odebrał decyzję organu pierwszej instancji w siedzibie Spółki uznał ją za korespondencję mniejszej wagi i przekazał z opóźnieniem - w związku z czym, w ocenie skarżącej, decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego doręczono dopiero (...) 2010r. Zdaniem Sądu podatnik nie może się ekskulpować takim twierdzeniem albowiem to na nim - jako przedsiębiorcy - spoczywa obowiązek takiego zorganizowania procesu przyjmowania i wydawania korespondencji aby do opisanej sytuacji nie dochodziło. W jego interesie leży także właściwe pouczenie i przeszkolenie personelu w omawianej kwestii. Obowiązkiem jednostki organizacyjnej (osoby prawnej) jest także zagwarantowanie, aby odbioru pisma dokonywała osoba upoważniona. Jeżeli skarżąca tego nie zrobiła jest to równoznaczne z niedochowaniem nawet podstawowej staranności i nie zasługuje na akceptację ani ochronę. Według Sądu uchybienie pracownika Spółki w prawidłowym poinformowaniu o dacie wpływu decyzji nie zwalnia Strony od obowiązku zachowania terminu do wniesienia odwołania. Wymaga przy tym podkreślenia, że niezachowanie przez pracownika należytej staranności pociąga również konsekwencję dla Spółki, w której jest zatrudniony. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania swoich pracowników. Powyższa teza znalazła odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (tak: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1571/95, wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1345/95, postanowienie NSA z dnia 17 maja 2006r. I FSK 1208/05). Nie sposób zgodzić się także z argumentem podatnika, iż decyzja nie została doręczona w sposób należyty albowiem Spółka wskazała inny adres do doręczeń – adres swojej filii. Stosownie do treści art. 151 O.p. osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wskazane miejsca należy uznać za równorzędne co do stosowania i skuteczności doręczeń. Nie są to przykładowo określone sposoby do doręczeń, lecz jedyne możliwe w postępowaniu podatkowym, których zachowanie gwarantuje skuteczność doręczania pism (tak m.in.: wyrok WSA w Opolu z 11 listopada 2009r. sygn. akt I SA/Op 275/08 LEX nr 477918). Według Sądu doręczenie przedmiotowej decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło skutecznie i do rąk osoby upoważnionej. Przesadzające w tej kwestii jest odbiór pisma, podpisanie dowodu doręczenia przez osobę czynną w siedzibie spółki, posługującą się pieczęcią podatnika. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 września 2007 r. sygn. akt I FSK 1152/06, (LEX nr 440659), iż osobę, która w siedzibie osoby prawnej - adresata przesyłki dysponując pieczęcią firmową tego podmiotu dokonuje faktycznego odbioru przesyłki od doręczyciela i fakt ten potwierdza swoim podpisem oraz odbiciem pieczęci firmowej adresata nie sposób traktować jako osobę nieuprawnioną do odbioru korespondencji adresowanej do tej osoby prawnej. Sąd wskazuje także, że z akt podatkowych sprawy wynika, iż korespondencja z urzędu skarbowego do Spółki w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego była zawsze doręczana w siedzibie Spółki, gdzie osoba uprawniona kwitowała i potwierdzała odbiór pieczęcią firmową. Ponadto w korespondencji podatnika kierowanej do organu pierwszej instancji także wskazywano wyłącznie adres siedziby Spółki, a nie filii. Bezspornym w niniejszej sprawie było też, iż skarżąca odwołanie odebrała. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. /-/ M. Skwierzyńska /-/ M. Jaśniewicz /-/ K. Wolna-Kubicka