II OZ 760/11

II OZ 760 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 13 września 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1790/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1790/10 w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek S. O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. II OZ 760 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej S. O. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 17 grudnia 2010r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 17 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 3 lutego 2011 r. W związku ze złożonym przez nią wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie z dnia 9 lutego 2011 r. dla skarżącej ustanowiono adwokata z urzędu. Na mocy powyższego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika w osobie adwokat A. R.- G., o czym poinformowano tegoż adwokata, a także Sąd pismem z dnia 30 marca 2011 r. Pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej został poinformowany o stanie sprawy, a pismo to doręczono mu w dniu 14 kwietnia 2011 r. Następnie, w dniu 27 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącej wniosła skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, stwierdzając, że skarżąca "nie podejmowała żadnych działań (...) nieświadoma konsekwencji prawnych". Dalej pełnomocnik wskazała, że skarżąca nie z własnej winy, a na skutek informacji, które uzyskała w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie- "Ma Pani czekać" podpisała pełnomocnictwo do złożenia skargi kasacyjnej dopiero w dniu 24 maja 2011 r. Na koniec pełnomocnik wskazała, że złożyła przedmiotową skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia niezwłocznie po podpisaniu pełnomocnictwa, tj. w dniu 27 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazał na warunki formalne takiego wniosku (art. 86 § 1 i art. 87 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oraz podkreślił, że w niniejszej sprawie niespornym jest, że pełnomocnik skarżącej nie zachowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozpoznawany wniosek został złożony w dniu 27 maja 2011 r., a mając na uwadze, iż pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu dowiedział się najpóźniej w dniu 14 kwietnia 2011 r., tj. w dniu, w którym odebrał pismo Sądu informujące go o stanie sprawy należało uznać, że wniosek ten został złożony po terminie. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W przedmiotowej sprawie, jak to wyżej wskazano pełnomocnik uchybiła temu terminowi, dlatego też Sąd nie mógł przedmiotowego wniosku rozpoznać merytorycznie. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła S. O., wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazała, iż okoliczności przytoczone we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, w szczególności złożenie przez skarżącą oświadczenia woli w formie pełnomocnictwa, a także przekazanie pełnomocnikowi kwoty opłaty od skargi kasacyjnej spowodowały, że złożenie tejże skargi było możliwe dopiero po tym terminie. Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie jest jednoznaczne ze skorzystaniem z wniesienia skargi kasacyjnej tym bardziej, że czynność ta wiąże się z uiszczeniem opłaty przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. (zmienionego art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 36, poz. 196), ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Uwzględniając powyższą zmianę w przepisach prawnych, trzeba przyjąć, iż ustanie przeszkody do spełnienie terminowej czynności należało liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skarżącej dowiedziała się, iż została ona wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem z urzędu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r. sygn. akt II OZ 843/10, LEX nr 743932). Określenie to pozwala na ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności, a więc również określenia, czy strona składając wniosek o przywrócenie terminu, zachowała wymagany art. 87 § 1 p.p.s.a. termin. W przedmiotowej sprawie brak jest w aktach sprawy dowodu doręczenia pisma z dnia 30 marca 2011 r., w którym adwokat A. R.- G. otrzymał postanowienie Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. Pełnomocnik nie złożyła również żadnego w tej kwestii wyjaśnienia. Mimo tego zwrócić należało uwagę na to, iż ww. adwokat została poinformowana w dniu 14 kwietnia 2011 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o stanie sprawy jako pełnomocnik wyznaczony z urzędu. Uwzględniając, zatem czynności dokonane we wskazanych wyżej terminach, a czego strona skarżąca nie kwestionowała, Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że pełnomocnik strony uchybiła terminowi, w jakim należało wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu, dlatego też nie było możliwym merytoryczne rozpoznanie tegoż wniosku. Stwierdzić jednak trzeba, iż powyższa, trafna konkluzja, co do faktu uchybienia terminu, w jakim należało złożyć przedmiotowy wniosek powinna prowadzić do odrzucenia wniosku skarżącej, a nie do odmowy przywrócenia terminu. Odnośnie stanowiska zaprezentowanego w skarżonym zażaleniu, stwierdzić trzeba, iż pozostaje bezzasadne odwoływanie się strony do podpisania pełnomocnictwa reprezentującemu ją adwokatowi dopiero w dniu 24 maja 2011 r. wobec treści art. 244 § 2 p.p.s.a. oraz faktu, że skarżąca S. O. została poinformowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 4 marca 2011 r. (odebranym w dniu 14 marca 2011 r.) o treści tego przepisu, że "ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa". Z przedstawionych wyżej okoliczności wynika, iż niezakwestionowany przez skarżącą stan faktyczny wskazywał na to, iż rozpoznawany w sprawie wniosek winien na mocy art. 88 p.p.s.a., jako spóźniony zostać odrzucony z uwagi na złożenie go po terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wobec tego, że oddalenie przedmiotowego wniosku przez Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym postanowieniu winien on być odrzucony jest naruszeniem przepisów innym niż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 88, art. 193 i art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.