II OSK 2917/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-01

Skład orzekający: sędzia NSA Zofia Flasińska, sędzia NSA Andrzej Gliniecki, sędzia del. WSA Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ administracji, a nie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji brane są pod uwagę jedynie okoliczności wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej po dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, nie uzasadnia automatycznie stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji, lecz może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z 2001 r. o pozwoleniu na użytkowanie kotłowni gazowej. A. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na niezgodność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i uciążliwość kotłowni. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organy kolejno odmawiały stwierdzenia nieważności, a WSA oddalił skargę A. K. na ostatnią decyzję GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant asystent Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1278/10 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1278/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wynika z akt sprawy, Starosta Oławski decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o., udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej, tj. wewnętrznej instalacji gazowej i montażu kotła gazowego o mocy 240 kW w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w J. A. K. wnioskiem z dnia 24 listopada 2003 r., wystąpiła do Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., z uwagi na fakt, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana, pomimo że zabraniają tego zapisy planu zagospodarowania przestrzennego, a samo funkcjonowanie kotłowni jest uciążliwe dla mieszkańców. Po rozpatrzeniu wniosku Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r., uznając, że wnioskodawczyni nie ma przymiotu strony. Decyzja ta została zaskarżona przez A. K. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że pismo Dolnośląskiego Inspektora z dnia [...] grudnia 2003 r. wywołało skutek w postaci wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...]. Z tego też względu organ I instancji powinien wydać jedną z decyzji wymienionych w art. 158 k.p.a. bądź w razie uznania, że nie było jednak podstaw do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, winien to postępowanie umorzyć. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. K., Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], na podstawie art. 157 oraz art. 158 § 1, w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. . W ocenie organu nadzorczego, weryfikowana decyzja Starosty Oławskiego [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej w budynku przy ul. [...] w J., nie zawiera wady powodującej jej nieważność w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana, gdy w obrocie prawnym funkcjonowała jeszcze decyzja Starosty Oławskiego z dnia [...] października 2000 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni. Dopiero ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...], która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] listopada 2005 r., o stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej kotłowni, decyzja nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego. Ze względu na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2006 r. o sygn. akt VII SA/Wa 908/06, oddający skargę [...] Sp. z o.o. we W., decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę kotłowni zyskała przymiot ostateczności i prawomocności w dniu 8 sierpnia 2006 r., zaś decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kotłowni wydana została w dniu [...] kwietnia 2001 r. Odwołanie od ww. decyzji z [...] grudnia 2007 r. złożyła A. K. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, uchylił w całości zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Po rozpoznaniu skargi A. K., na tą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 793/08 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Wyrok ten stał się prawomocny po oddaleniu skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 14/09. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 158 § 1 oraz art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestor zrealizował budowę kotłowni gazowej na podstawie decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] października 2000 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę. Po ukończeniu budowy złożył stosowny wniosek, do którego dołączył wymagane przepisami Prawa budowlanego dokumenty. W dniu 9 kwietnia 2001 r. dokonano wizji, podczas której stwierdzono zgodność wykonania obiektu z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...], Starosta Oławski udzielił [...] Sp. z o.o. pozwolenia na użytkowanie kotłowni gazowej. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na uwadze ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 793/08 z którego wynika, że A. K. przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym, zbadał kontrolowaną decyzję w świetle wszystkich przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem organu, decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, po protokolarnym stwierdzeniu zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę. Decyzja ta została wydana gdy w obrocie prawnym pozostawała decyzja Starosty Oławskiego z dnia [...] października 2000 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę. W ocenie organu kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2010 r. wniosła A. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż badana decyzja nie jest obarczona żadną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia któregokolwiek przepisu prawa. Podkreślił, że przedmiotowa inwestycja powstała na podstawie decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] października 2000 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę, w której nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wykonując ten obowiązek inwestor pismem z dnia 28 marca 2001 r., zawiadomił o zakończeniu robót załączając stosowne dokumenty. Zdaniem organu złożenie pisma o zakończeniu robót zamiast wymaganego wniosku o pozwoleniu na użytkowanie nie powoduje, że z tej przyczyny decyzja jest obarczona rażącym naruszeniem prawa. Skoro bowiem obowiązkiem inwestora było uzyskanie pozwolenia na użytkowanie – do czego zobowiązywała decyzja o pozwolenie na budowę, to złożone przez inwestora zawiadomienie wraz z wymaganymi dokumentami zostało prawidłowo zakwalifikowane jako wniosek o pozwolenie na użytkowanie. Organ odwoławczy podkreślił, iż w postępowaniu nieważnościowym organ dokonuje kontroli zgodności z prawem decyzji biorąc pod uwagę stan prawny i faktyczny obowiązujący w dacie wydania weryfikowanej decyzji. Okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie gdyż wyeliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło już po wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. wniosła A. K. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 1278/10, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę A. K. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest, stan prawny z dnia wydania tej decyzji. Weryfikowana decyzja została wydana w oparciu o art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, który na dzień wydania decyzji stanowił, iż "właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę, uporządkowania terenu budowy". Sąd podkreślił, że w dniu 9 kwietnia 2001 r. dokonano wizji w terenie i protokolarnie stwierdzono zgodność wykonania obiektu z warunkami określonymi w decyzji Starosty Oławskiego o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2000 r., nr [...]. Ponadto inwestor do wniosku z dnia 28 marca 2001 r. dołączył wymagane przepisem art. 57 ustawy – Prawo budowlane dokumenty. Dlatego też Sąd zgodził się z oceną organu nadzorczego, iż Starosta Oławski zobligowany był do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Prawidłowe jest ustalenie organu nadzorczego, iż w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie decyzja Starosty Oławskiego o pozwoleniu na budowę pozostawała w obrocie prawnym. Z akt sprawy wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wycofana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006 r., znak: [...], wobec której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r., sygn. akt. VII SA/Wa 908/06 oddalił skargę. Zdaniem Sądu, stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, w oparciu o którą została wydana kontrolowana decyzja nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Okoliczność ta daje jedynie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania stosownie do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Sąd podkreślił również, iż postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oławie wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu Główny Inspektor kontrolując decyzję pod kątem przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. prawidłowo ocenił, iż decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie została wydana przez właściwy organ oraz że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., która mogłaby spowodować stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: – art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego przejawiające się w jego błędnym zastosowaniu, przez niedostrzeżenie, że organ administracji państwowej niewłaściwie ocenił dokumenty przedstawione przez stronę dokonującą zgłoszenia o zakończeniu robót, gdyż poza formalnym ich zliczeniem i zakwalifikowaniem konieczne jest ich badanie pod względem merytorycznym-wnikliwe badanie ich treści; – "art. 59 1. 1. Prawa budowlanego Właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy: zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę" w przedmiotowej sytuacji wyrażające się tym, iż organy orzekające przez milczącą aprobatę dla dyskwalifikujących odstępstw od pozwolenia na budowę rażąco naruszyły przepisy; – art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego w przedmiotowej sytuacji rażące naruszenie prawa polegało na dopuszczeniu do użytkowania jednego z elementów – komina, który winien był, na gruncie obowiązujących w momencie orzekania przepisów, być przedmiotem odrębnego postępowania zezwalającego na jego budowę. W zaistniałej sytuacji jest on zlokalizowany poza budynkiem, którego dotyczyła przedmiotowa decyzja zezwalająca na budowę, a także wykracza poza poziom dachu tegoż budynku. Te przesłanki decydują, że w ramach odrębnego postępowania winna być uzyskana decyzja zezwalająca na jego budowę wraz z uwarunkowaniami zabudowy –jego wpływu i oddziaływania na zagospodarowanie terenu. W związku z brakiem podstawy do budowy tego komina zostało wydane zezwolenie na użytkowanie dla elementu ewidentnie pozostającego samowolą budowlaną już w momencie wydawania decyzji zezwalającej na użytkowanie; – art. 57 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego stanowiącego, ze inwestor jest obowiązany dołączyć: (...) inwentaryzację geodezyjną powykonawczą – w przedmiotowej sprawie nie mogła ona zostać prawidłowo zrealizowana, gdyż zgodnie z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania terenu dla obszaru, na którym realizowana była inwestycja, niedopuszczalne było budowanie kotłowni. Jest to rażące naruszenie prawa, gdyż ustawodawca, ze względu na wagę tego, przewidział na obu etapach (pozwolenia na budowę i uzyskania prawa do użytkowania) weryfikację zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a organ orzekający, mimo wielkiej wagi, potraktował ten obowiązek z lekceważeniem; – art. 10 § 1 k.p.a. który jest gwarantem czynnego udziału w postępowaniu, a którego strona skarżąca nie miała zagwarantowanego w ramach postępowania przed organem pierwszej instancji. Mieszkańcy budynku przy ul. [...] w J. pominięci zostali w swoich prawach, przez co decyzja zezwalająca na użytkowanie przedmiotowej kotłowni winna zostać uznana za nieważną z mocy prawa; – naruszenie Polskiej Normy "PN-B-02431-1:1999 Kotłownie wybudowane na paliwa gazowe o gęstości względnej mniejszej niż 1" zawartej w normach Prawa budowlanego przez dopuszczenie do użytkowania kotłowni usytuowanej w przyziemiu budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego w J. przy ul. [...] oraz na odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego, co było niedopuszczalne i co stanowi rażące naruszenie prawa; – art. 39 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. przez brak decyzji w przedmiocie zmiany zagospodarowania terenu. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Prokurator Rejonowy w Oławie w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 28 maja 2012 r.) wnosi o jej oddalenie, podnosząc między innymi, że Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. stwierdził, że decyzja Starosty Oławskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na ziszczenie się okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jednakże odmówił jej uchylenia ze względu na upływ okresu przedawnienia, tj. upływu pięciu lat od dnia doręczenia tej decyzji. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik A. K. złożył wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów. W dniu 7 kwietnia 2013 r. wpłynęło do NSA pismo procesowe pełnomocnika A. K., do którego załączono pismo Komendanta Głównego Straży Pożarnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej (z wyjątkiem art. 10 § 1 k.p.a.) dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ wydający pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie, czyli są to typowe zarzuty, jakie powinien rozpatrzyć organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym. Tymczasem skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Poza tym skarga rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji, dotyczyła decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym – o stwierdzenie nieważności decyzji, które z natury swej diametralnie różni się od postępowania odwoławczego (wyrok NSA z 28.05.1985 r. I SA 89/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 30, GAP 1987, nr 23, s. 44). W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji mogą być brane pod uwagę jedynie okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Nie każde więc naruszenie przepisów prawa może być okolicznością mającą znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności jeżeli chodzi o zarzut rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że sąd administracyjny jako organ kontrolujący orzeczenia organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, nie stosuje przepisów prawa materialnego, a jedynie kontroluje ich zastosowanie przez organy administracji publicznej, czego wyrazem może być wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ lub art. 151 p.p.s.a. Tymczasem żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie wskazuje na naruszenie ww. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi. Również art. 10 § 1 k.p.a. jest przepisem regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, a nie postępowanie przed sądami administracyjnymi. Wszystkie powyższe uwagi wskazują jednoznacznie, że tak sformułowana skarga kasacyjna odpowiada wymogom skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Niezależnie jednak od sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej i mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełnym składzie z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1) skargę rozpoznano merytorycznie, nie dostrzegając jednak, aby któryś z tam powołanych przepisów Prawa budowlanego został naruszony w stopniu rażącym, co wymagane jest w przypadku art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy też zauważyć, że zarzuty względem decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji, nie mogą być prawnie skuteczne w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Z samego też faktu stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2000 r. o pozwoleniu na budowę, nie wynika, że te same konsekwencje powinny nastąpić w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że może to stanowić przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. do wznowienia postępowania administracyjnego, było to stanowisko zgodne z poglądami doktryny i orzecznictwem sądowym obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego wyroku (wyrok SN z 5 lipca1996 r., III ARN 21/96, OSN APU 1997, nr 3, poz. 32). W sprawie tej nie można też odnosić wprost zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r. do uchwały NSA z dnia 13 listopada 2012 r., I OPS 2/12, tak jak to sugeruje się w piśmie procesowym A. K. z dnia 7 stycznia 2013 r. (data wpływu do NSA), chociażby z uwagi na datę podjęcia uchwały – prawie dwa lata po wydaniu zaskarżonego wyroku. Poza tym skarga kasacyjna z dnia 9 lutego 2011 r. nie zawiera takiego zarzutu, któryby pozwolił uwzględnić ww. uchwałę NSA, a sąd kasacyjny zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej, jeżeli nie zachodzą okoliczności enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Ponadto należy zauważyć, że w ww. uchwale NSA z 13 listopada 2012 r. mówi się, że stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu, o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (...), co nie wyklucza całkowicie poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku. Opierając się na argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej odwołującej się do tego, że komin kotłowni został zbudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, należy wskazać, że nie ma przeszkód aby w tym zakresie organy nadzoru budowlanego wszczęły z urzędu postępowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, niezależnie od rozstrzygnięć podejmowanych w postępowaniach nadzwyczajnych w sprawie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Poza tym, jako że od 2001 r. w obrocie prawnym pozostaje decyzja o pozwolenie na użytkowanie kotłowni, nie ma też żadnych przeszkód aby organy nadzoru budowlanego wszczęły z urzędu postępowanie administracyjne na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i wydały stosowne decyzje w oparciu o te przepisy, jeżeli jest tak jak to przedstawia się w skardze kasacyjnej, że obiekt ten stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego. Powyższe wskazania, jak się wydaje są zbieżne z treścią pisma Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 27 lutego 2012 r. skierowanego do A. K. a przesłanego do NSA wraz z pismem procesowym z dnia 7 stycznia 2013 r. (data wpływu do NSA). W piśmie tym wskazuje się także, że nie wszystkie przepisy dzisiaj obowiązujące w omawianym zakresie, obowiązywały w dacie wydania pozwolenia na budowę czy pozwolenia na użytkowanie. Natomiast w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania kwestionowanej decyzji, a nie stan prawny obowiązujący aktualnie kiedy toczy się postępowanie nieważnościowe, na co również zwraca uwagę Prokurator Rejonowy w Oławie w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Niezależnie od powyżej przedstawionej argumentacji należy zauważyć, że w sprawie legalności decyzji Starosty Oławskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. o pozwoleniu na użytkowanie (...) postanowieniem PINB w Oławie z dnia [...] grudnia 2008 r. wznowiono postępowanie zakończone ww. decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Postępowanie to zostało zawieszone w związku z toczącym się postępowaniem nieważnościowym w stosunku do tej samej decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Jednak postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. w związku z wydaniem w dniu [...] maja 2010 r. ostatecznej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oławie decyzją z dnia [...] marca 2012 r. stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. (w postępowaniu wznowieniowym), natomiast Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia odwołania A. K. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że decyzja Starosty Oławskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. została wydana z naruszeniem prawa. Powyższe rozstrzygnięcie (ostateczne) organów administracji publicznej w sprawie legalności decyzji Starosty Oławskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. o pozwoleniu na użytkowanie, podjęte po ostatecznej decyzji w sprawie nieważności tej decyzji, nie jest bez znaczenia w niniejszym postępowaniu, bowiem decyzją DWINB z dnia [...] maja 2012 r. kwestionowana decyzja Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. została uznana za decyzję wydaną z naruszeniem prawa, co rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości i załatwia sprawę (w postępowaniu nadzwyczajnym) w rozumieniu art. 104 k.p.a. Skoro więc decyzja nr [...] Starosty Oławskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. w postępowaniu wznowieniowym, została ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. uznana za wydaną z naruszeniem prawa, to stanowi to przeszkodę do kontynuowania dalszego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, gdyż prowadziłoby to do naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tym bardziej że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym przyczyny wznowienia postępowania nie mogą być jednocześnie przyczynami stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok SN z 17 grudnia 1993 r. III ARN 50/93, niepubl.). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, nie może być postępowaniem konkurencyjnym w stosunku do postępowania o wznowienie postępowania z uwagi na różne przesłanki stanowiące podstawę wszczęcia tych postępowań. Ta sama decyzja administracyjna nie może być wzruszona na podstawie przepisów art. 151 k.p.a. i przepisów art. 156 § 1 k.p.a. przez stwierdzenie jej nieważności, gdyż takie rozstrzygnięcie stanowiłoby przesłankę z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a w dalszej konsekwencji w przypadku wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, rodziłoby okoliczności, o których mowa w art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a. W przypadku zbiegu tych dwu postępowań nadzwyczajnych, powinno mieć pierwszeństwo postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jako rodzące dalej idące skutki prawne, niż postępowanie wznowieniowe. Powyższą zasadę w niniejszej sprawie, jak wynika z akt, organy nadzoru budowlanego w pełni respektowały, zawieszając postępowanie wznowieniowe do czasu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu nieważnościowym. Wydanie przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. stanowi dodatkowy argument przemawiający za oddaleniem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wniosek z dnia 5 czerwca 2012 r. pełnomocnika skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, nie może być uwzględniony w niniejszym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło