II OSK 768/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-19
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Marzenna Linska – Wawrzon, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego odmawiające uchylenia postanowienia w przedmiocie uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji gdy skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a.)?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd ten naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom ustawowym. Sąd Wojewódzki nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów o wznowieniu postępowania, w szczególności art. 106 k.p.a. i art. 10 k.p.a., a także błędnie ocenił znaczenie decyzji o warunkach zabudowy jako nowego dowodu w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki [...] Sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Organ ten utrzymał w mocy postanowienie odmawiające uchylenia wcześniejszego postanowienia uzgadniającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy węzła drogowego. Spółka zarzucała naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania, w tym brak zawiadomienia jej o zwróceniu się organu o zajęcie stanowiska oraz nieuwzględnienie decyzji o warunkach zabudowy jako nowego dowodu.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon /spr./ sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1423/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1423/10, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia.
Wyrok ten zapadał w następujących okolicznościach sprawy:
Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, 145 i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) w związku z zażaleniem [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej zwana również skarżącą) utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2007 r., którym to postanowieniem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym uchylił w części postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 3 października 2007 r., uzgadniające na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "Łopuszańska – Kleszczowa" zadanie III – droga krajowa nr 8 w Warszawie, przy ul. Łopuszańskiej, ul. Kleszczowej, ul. Krańcowej, Al. Jerozolimskich w dzielnicy Włochy m.st. Warszawy.
Na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny: Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone postanowieniem ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., którym to postanowieniem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym uchylił w części postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 3 października 2007 r., uzgadniające na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "Łopuszańska – Kleszczowa" zadanie III – droga krajowa nr 8 w Warszawie, przy ul. Łopuszańskiej, ul. Kleszczowej, ul. Krańcowej, Al. Jerozolimskich w dzielnicy Włochy m.st. Warszawy i orzekł nowe brzmienie.
Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. odmówił uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., znak: [...].
Na ww. postanowienie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r.
W uzasadnieniu ww. postanowienia Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż w postępowaniu prowadzonym w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła "Łopuszańska – Kleszczowa" zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 k.p.a. Stosownie do tego przepisu ww. przesłanka znajduje zastosowanie, jeżeli postanowi tak przepis szczególny. W rozpatrywanym przypadku przepisem szczególnym był art. 46a ust. 5 ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2007 r., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się art. 49 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 57 ustawy Prawo ochrony środowiska postępowanie prowadzone przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie było postępowaniem wpadkowym, którego zadaniem było ustalenie warunków higienicznych i zdrowotnych przed wydaniem przez organ prowadzący postępowanie główne – Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy – decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W tej sytuacji słusznie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Warszawie wystosował prośbę do Prezydenta m.st. Warszawy (organu prowadzącego postępowanie główne) o powiadomienie stron postępowania zgodnie z art. 49 k.p.a. o wydaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r. Ponadto organ stwierdził, iż postanowienia zarówno Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m. st. Warszawie jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie po wydaniu były umieszczone na tablicy informacyjnej w siedzibie organów (postanowienie znak: [...] w terminie od 4 października 2007 r. do 22 października 2007 r., postanowienie znak: [...] od dnia 3 grudnia 2007 r. do 21 grudnia 2007 r.). Wobec tego ww. postanowienia zostały doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. –nieuwzględnienia jako nowego dowodu decyzji o warunkach zabudowy z dnia 22 września 1998 r., Główny Inspektor Sanitarny podniósł, iż decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu, można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zatem, na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
[...] Sp. z o.o. w skardze na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., art. 106 k.p.a. oraz art. 10 i 81 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją podstawy wznowienia postępowania określone w ww. przepisach.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że nie wiedziała, iż zostały zamieszczone jakiekolwiek ogłoszenia na tablicy ogłoszeń organów, które mogą jej dotyczyć. Zaznaczyła, iż zarówno zawiadomienie o wydaniu postanowienia znak: [...] jak i zawiadomienie o wydaniu postanowienia znak: [...] zostały wywieszone jedynie na 19 dni w siedzibach organów. Dodała także, iż nie zostały dokonane wszystkie prawem wymagane zawiadomienia stron, tj. zawiadomienia w trybie art. 106 § 2 k.p.a., który to przepis przewiduje, iż organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Wskazała, że o ile należy przyznać organowi słuszność, iż obowiązek zawiadomienia stron o zwróceniu się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego spoczywał na Prezydencie m.st. Warszawy, o tyle nie jest prawidłowa ocena organu, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 106 § 2 k.p.a. Niezawiadomienie stron w tym trybie jest naruszeniem powyższego przepisu, a choć dopuścił się go Prezydent m.st. Warszawy ma ono wpływ na zaistnienie podstawy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Brak takiego zawiadomienia powoduje, że strona bez swej winy nie brała udziału w powyższym postępowaniu uzgodnieniowym, wobec czego spełniła się przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto skarżąca podniosła, iż zawiadomienia dokonywane zarówno w postępowaniu uzgodnieniowym jak i głównym dotyczyły wyłącznie postanowień organu I i II instancji, natomiast strony nie były powiadamiane stosownie do treści art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem powyższych postanowień. Skarżąca Spółka stwierdziła, iż Prezydent m.st. Warszawy winien zawiadomić stronę o zwróceniu się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska, a ten był obowiązany powiadomić stronę o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o tym, w jakim czasie i miejscu strona może się z zebranymi dowodami zapoznać, jak też wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów. Ww. okoliczności wskazują, zdaniem skarżącej, iż spełniona została przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skarżąca wskazała także, iż w jej ocenie, błędne jest stanowisko organu w przedmiocie przesłanki wynikającej z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym organ wznawia postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podniosła, że organ pierwszej instancji potwierdził, iż rozpoznając sprawę uzgodnieniową nie wiedział o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy nr [...] wydanej przez Burmistrza Gminy Warszawa – Włochy z dnia 22 września 1998 r., co stanowi dla organu nowy, nieznany mu wcześniej dowód, istniejący w dniu wydania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w 2007 r. Podniosła, iż bez znaczenia, dla powyższej kwestii jest okoliczność podnoszona przez organ odwoławczy, że decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Dodała, iż wprawdzie decyzja taka rzeczywiście nie rodzi prawa do terenu, ale w przedmiotowym przypadku skarżącej spółce przysługuje prawo własności do gruntu. Zatem jako właściciel posiadający decyzję o warunkach zabudowy jest ona uprawniona do zagospodarowania działki w sposób wynikający z tej decyzji, a sposób tego zagospodarowania ma istotne znaczenie dla ustaleń postanowienia uzgadniającego przedsięwzięcie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, iż brak było podstaw do uchylenia postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r., albowiem spółka jako strona prowadzonego wówczas postępowania uzgodnieniowego zawiadamiana była o wszystkich podejmowanych czynnościach oraz wydanych rozstrzygnięciach. Z uwagi na to, że liczba stron prowadzonego postępowania przekraczała liczbę 20, organ dokonując zawiadomień skorzystał z możliwości zawiadamiania stron o podjętych czynnościach w trybie z art. 49 k.p.a. Postanowienia zarówno Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie po wydaniu były umieszczone na tablicy informacyjnej w siedzibie organów w terminie od 4 października 2007 r. do 22 października 2007 r., i w terminie od dnia 3 grudnia 2007 r. do 21 grudnia 2007 r. Wobec tego, w ocenie Sądu, ww. postanowienia zostały doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa.
Za niezasadny uznał Sąd Wojewódzki zarzut niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. na skutek nieuwzględnienia, jako nowego dowodu, decyzji o warunkach zabudowy z dnia 22 września 1998 r. Główny Inspektor Sanitarny zasadnie wskazał, że decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu, można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja ta nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
Sąd podkreślił, że strona skarżąca zarzuciła, że organ błędnie utożsamia chwilę dowiedzenia się przez stronę o postanowieniu uzgadniającym z momentem, w którym zrealizowała się fikcja doręczenia tego postanowienia na podstawie art. 49 k.p.a. Sąd Wojewódzki doszedł jednak do przekonania, iż nie było możliwe w przedmiotowej sprawie rozdzielenie tych dwóch zdarzeń, tj. momentu doręczenia stronie postanowienia oraz dowiedzenia się przez stronę o jego wydaniu. Skoro skarżąca Spółka, jako właściciel nieruchomości sąsiedniej została prawidłowo zawiadomiona o wydaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Warszawie postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r., poprzez obwieszczenie, to Sąd uznał, iż data doręczenia stronie postanowienia jest datą dowiedzenia się przez stronę o jego wydaniu. W ocenie Sądu Wojewódzkiego z punktu widzenia prawnych skutków doręczenia postanowienia bez znaczenia są twierdzenia strony skarżącej, iż w rzeczywistości z treścią wydanego postanowienia zapoznała się kilka miesięcy później. Zdaniem Sądu brak należytej staranności nie może uzasadniać wniosku o wznowienie postępowania, albowiem przyczyną wznowienia postępowania jest brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy. Przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych.
Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak było również podstaw do uwzględnienia drugiej przesłanki powoływanej przez skarżącą stronę z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Skoro decyzja Prezydenta m.st. Warszawy nr [...], była znana stronie w dacie wydawania postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r, a strona brała udział w tym postępowaniu, mogła dowód ten przedstawić w ramach prowadzonego postępowania. Ponadto jak słusznie zauważył Główny Inspektor Sanitarny decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu, można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zatem, na etapie wydawania decyzji środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
W tej sytuacji Sąd Wojewódzki skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
– art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak uzasadnienia w zakresie, w jakim Sąd uznał poszczególne zarzuty skarżącej za niezasadne oraz wyjaśnienia, dlaczego uznał stanowisko organu odwoławczego za prawidłowe i poprzestanie na przytoczeniu argumentów tego organu, przez brak wewnętrznej spójności uzasadnienia a także w części brak związku z treścią zaskarżonej decyzji i skargi;
– art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 134 § 1, art. 151 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., oraz art. 106 k.p.a. a także art. 10 i 81 k.p.a., art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 49 k.p.a. w związku z art. 46a ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia 3 października 2007 r., przez brak należytego skontrolowania zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem i błędne nieuwzględnienie zarzutów skarżącej spółki w zakresie naruszeń powyższych przepisów postępowania administracyjnego i uznanie, że nie istnieją w niniejszej sprawie podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 k.p.a., mimo że Prezydent m.st. Warszawy zaniechał obowiązku zawiadomienia skarżącej o zwróceniu się o zajęcie stanowiska do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a organy orzekające w postępowaniu uzgodnieniowym nie powiadomiły o zebraniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem postanowień końcowych, wskutek czego strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz pomimo, że decyzja Burmistrza Gminy Warszawa – Włochy o warunkach zabudowy z 22 września 1998 r. wydana na rzecz skarżącej stanowi istotny dowód w postępowaniu uzgodnieniowym, nieznany wcześniej organom dokonującym uzgodnienia uwarunkowań środowiskowych inwestycji, błędne utożsamienie chwili dowiedzenia się przez stronę o wydaniu Postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 grudnia 2007 r. z datą doręczenia stronie przez publiczne obwieszczenie oraz wadliwe przyjęcie w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – że strona ponosi winę w braku swego udziału w postępowaniu, a w odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - że sam fakt doręczenia decyzji poprzez publiczne ogłoszenie powoduje, iż strona brała udział w postępowaniu, którego wznowienia domaga się i mogła dowód w postaci decyzji Prezydenta m.st. Warszawy przedstawić w ramach tego postępowania, a w konsekwencji wadliwe nieuchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i oddalenie skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy dotyczącej naruszenia przepisów postępowania.
Jako uzasadniony uznać należało zarzut podstawowy odnoszący się do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom ustawowym.
Przedmiotem kontroli sądowej były wydane w postępowaniu wznowieniowym postanowienia dotyczące odmowy uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 3 grudnia 2007 r. w przedmiocie uzgodnień w ramach sprawy środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oznaczonej inwestycji drogowej.
W prowadzonym wskutek wniosku strony skarżącej postępowaniu nadzwyczajnym właściwe organy badały zaistnienie podstaw wznowieniowych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Sąd Wojewódzki zaakceptował stanowisko organów obu instancji, według którego w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przyczyna wznowienia związana z tym, że: "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu". W uzasadnieniu wyroku przytoczona została argumentacja organów, które uznały, że skarżąca Spółka jako strona postępowania uzgodnieniowego zawiadomiona była o wszystkich podejmowanych czynnościach oraz wydanych rozstrzygnięciach.
Jak słusznie podniósł autor skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki ograniczył się do skrótowego powtórzenia argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej, w ich istotnej treści.
W szczególności pominął zarzut o niepowiadomieniu jej w trybie art. 106 k.p.a. o zwróceniu się przez Prezydenta m.st. Warszawy do Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska w sprawie i o niezawiadomieniu jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przedmiotowych postanowień, zgodnie z art. 10 k.p.a.
Sąd Wojewódzki nie zweryfikował ustaleń organów administracji w świetle materiału zgromadzonego w aktach sprawy, jak też w kontekście przepisów, mających znaczenie dla analizowanego zagadnienia. Zawarte natomiast zostały w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzenia niezgodne ze stanem sprawy. Mianowicie na s. 7 Sąd podał, iż: "Strona skarżąca w złożonej skardze podkreślała, iż organ błędnie utożsamia chwilę dowiedzenia się przez stronę o postanowieniu uzgadniającym z momentem, w którym zrealizowała się fikcja doręczenia tego postanowienia na podstawie art. 49 k.p.a." Następnie tej kwestii Sąd poświęca szeroki wywód, podczas gdy organy w swych decyzjach na ten temat nie wypowiedziały się, a strona również takiego problemu w skardze nie podniosła.
W rezultacie z uzasadnienia nie wynika, jakimi względami kierował się Sąd Wojewódzki oceniając stanowisko organów obu instancji zajęte co do podstawy wznowienia, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym niemożliwa stała się w tym zakresie kontrola kasacyjna, a zwłaszcza merytoryczne odniesienie się do twierdzeń skargi kasacyjnej podniesionych w tym przedmiocie.
Trafnie zakwestionowano również w skardze kasacyjnej ocenę Sądu Wojewódzkiego dotyczącą drugiej podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowiącym, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Jako mylne należało uznać wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że: "Skoro decyzja Prezydenta m.st. Warszawy była znana stronie w dacie wydania postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r., a strona brała udział w postępowaniu, to mogła dowód ten przedstawić w ramach prowadzonego postępowania". Nietrafnie też stwierdził, że na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu uzgadniającym, skoro wymieniona decyzja, tak ja plan miejscowy stanowi istotną informację o przeznaczeniu terenu w zakresie zabudowy i jego zagospodarowania.
Ponadto zaznaczyć należy, że w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; 2) nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przyjmuje się jednocześnie, że nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję (por. Kodeks postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego, A. Wiktorowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 824-826).
W przedmiotowych postanowieniach wydanych wskutek wznowienia postępowania organy obu instancji wskazały, że sprawa rozpatrywana była przez organ Inspekcji Sanitarnej na podstawie przedłożonej – przez organ prowadzący postępowanie główne w sprawie środowiskowych uwarunkowań – dokumentacji, w tym raportu o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko, a w raporcie tym nie przedstawiono informacji odnośnie planowanej budowy 8 budynków biurowo-usługowych na działkach sąsiednich, będących własnością strony skarżącej.
Z kolei strona skarżąca w toku całego postępowania konsekwentnie wykazywała, że wydana na jej rzecz decyzja o warunkach zabudowy miała istotne znaczenie dla ustaleń postanowienia uzgadniającego przedmiotowe przedsięwzięcie, zwłaszcza w zakresie określenia norm hałasu i konieczności posadowienia ekranów dźwiękochłonnych. Skarżąca podnosiła, że wobec braku planu miejscowego, to właśnie decyzja o warunkach zabudowy określiła sposób zagospodarowania terenu. Nieuwzględnienie tej decyzji przez organ Inspekcji Sanitarnej rzutowało według skarżącej na postanowienie uzgadniające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, które oparte zostały na założeniu, że inwestycja oddziaływać będzie bezpośrednio na budynki mieszkalne i w związku z tym przyjęto normy hałasu dla takiego rodzaju zabudowy i zobowiązano inwestora do zastosowania ekranów akustycznych, podczas gdy w przypadku budynków usługowo-biurowych dopuszczalne normy hałasu są inne i nie stosuje się ekranów akustycznych.
Wobec takich twierdzeń organów Inspekcji Sanitarnej oraz strony rzeczą Sądu Wojewódzkiego była merytoryczna ocena co do znaczenia wskazanego przez stronę nowego dowodu w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak "istotność" decyzji o warunkach zabudowy dla rozpatrywanej sprawy należało zweryfikować w pierwszej kolejności na podstawie materiału dowodowego stanowiącego podstawę postanowienia uzgadniającego, a zwłaszcza raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko.
Zaznaczyć przy tym należy, że z treści raportu wynika, iż ustalenia w nim zawarte wynikały m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie, czy dla określonego obszaru obowiązuje plan miejscowy i czy w konsekwencji nie doszło do wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Rozważenie tej okoliczności musi być dokonane w pierwszej kolejności, gdyż determinować będzie w sposób zasadniczy ocenę co do istnienia podstawy wznowieniowej.
Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy były natomiast wskazane przez organy obu instancji, a następnie Sąd Wojewódzki okoliczności, iż decyzję o warunkach zabudowy dla tego samego terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, oraz że decyzja ta nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Z uzasadnienia wyroku nie wynika, jakimi względami prawnymi kierował się Sąd Wojewódzki, wypowiadając powyższy pogląd.
W konsekwencji należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 185 § 1 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło