I OZ 970/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno, po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. i E. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2230/10 o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w sprawie ze skargi T. i E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 2230/10, T. i E. K. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 3 647 złotych w sprawie ze skargi T. i E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość. W zarządzeniu powołano § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.), określono termin wykonania zarządzenia oraz konsekwencje braku uiszczenia wskazanej kwoty w tym terminie. W zażaleniu z 26 listopada 2010 r., skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucili niewłaściwe zastosowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 233 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) poprzez przyjęcie, że "wartość przedmiotu sporu" podana przez stronę w wysokości 364 635 zł jest identyczna z "wartością przedmiotu zaskarżenia", co ma ten skutek, że Przewodniczący błędnie przyjął, że w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania chodzi o "należność" a w konsekwencji "opłatę stosunkową". Zarzucono również niewłaściwe zastosowanie art. 233 p.p.s.a. przez to, że Przewodniczący błędnie przyjął, że sprawa ma charakter sporu o pieniądze – zobowiązanie należne Skarbowi Państwa, a nie o prawo, co ma ten skutek, że postawił skarżących "w roli dłużników" a nie "wierzycieli wobec Skarbu Państwa, którym odszkodowanie przysługuje z mocy ustawy". Zdaniem skarżących, niewłaściwie zostało ustalone, że w sprawie chodzi o "należność pieniężną", tj. spełnienie przez skarżących daniny, należnej Skarbowi Państwa w rozumieniu ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, posługującej się pojęciem "należności". Na koniec podniesiono naruszenie przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak uzasadnienia zarządzenia, przez co skarżący "nie wiedzą, dlaczego wartość przedmiotu sporu jest tożsama z wartością przedmiotu zaskarżenia". W uzasadnieniu podkreślono, że wywłaszczenie polega na zamianie jednak formy ich majątku (nieruchomości gruntowej) na inną formę majątku (odszkodowanie), bądź inną nieruchomość. Skarżący wnieśli o uchylenie całej decyzji a nie jej części. Nie domagali się wyższego odszkodowania. Przedmiotem sporu jest legalność całego postępowania, a nie jedynie sama wysokość odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją nr [...] z [...] lipca 2008 r. Wojewoda Mazowiecki stwierdził nabycie przez Gminę – Miasto Pruszków z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w Piastowie, wykazanego jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 999 m2, powołując art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.). Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2010 r. (k. 188 akt administracyjnych) Starosta Pruszkowski, po rozpatrzeniu wniosku T. i E. K. z 24 marca 2003 r. (k. 4 akt administracyjnych), ustalił odszkodowanie w wysokości 364 635 zł z tytułu nabycia przez Gminę Miasto Piastów z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną ul. [...] w Piastowie. Pismem z 14 lipca 2010 r. zaskarżono decyzję w całości, zarzucając naruszenie przez organ szereg zasad postępowania mających wpływ na wysokość odszkodowania. Decyzją nr [...] z [...] września 2010 r. Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze z 28 września 2010 r. T. i E. K. wskazywali na naruszenia postępowania skutkujące wadliwym ustaleniem wysokości odszkodowania. Skoro własność nieruchomości skarżących przeszła na Gminę – Miasto Pruszków z mocy prawa (decyzją nr [...]), to samo wywłaszczenie nie mogło być kwestionowane przez złożenie skargi na decyzję o odszkodowaniu. Przedmiotem postępowania zakończonego tą decyzją jest bowiem wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (por. rozstrzygnięcie decyzji starosty w tym przedmiocie), o którym mowa w rozdziale 5 działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej jako u.g.n.). Tym samym, przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i ona stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 p.p.s.a.). § 1 omawianego rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem. W tym przypadku chodzi więc o odszkodowanie należne T. i E. K. W zależności od wysokości należności, Wojewódzki Sąd Administracyjny określa wysokość wpisu biorąc pod uwagę punkty 1, 2, 3 lub 4 paragrafu 4 powołanego rozporządzenia. Ponieważ 364 635 zł mieści się w przedziale określonym w punkcie 4 § 1, który nakazuje od należności pieniężnej ponad 100 000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100.000 zł, Sąd pierwszej instancji dokonał obliczenia wysokości wpisu. 1 % od kwoty 364 635 zł wynosi 3 646,35 zł. Zgodnie z treścią art. 219 § 2 p.p.s.a., końcówki uiszczanych opłat sądowych (wpis jest opłatą sądową – art. 212 § 1 p.p.s.a.) zaokrągla się wzwyż do pełnych złotych. Stąd, w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału I wskazano na kwotę 3 647 zł. To wszystko powinno być wiadome profesjonalnemu pełnomocnikowi reprezentującemu w niniejszym postępowaniu skarżących. Podobnie jak okoliczność, że z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika obowiązek uzasadniania zarządzeń. Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. W związku z tym, że sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 zd. pierwsze wskazanej ustawy), Przewodniczący miał obowiązek wezwania skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a.). Uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo określił podstawę i wysokość wezwania skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od wniesionej skargi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.