I FSK 623/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu "E." Spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 893/10 odrzucające skargę Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu "E." Spółki z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 21 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień, październik 2007 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 893/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Przedsiębiorstwa Produkcji i Handlu "E." Spółki z o.o. w K. (dalej jako Spółka lub Skarżąca), na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 21 września 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług od sierpnia do października 2007 r. Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2010 r. (k.1) zobowiązano doradcę podatkowego P. R. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz do nadesłania odpisu Krajowego Rejestru Sądowego aktualnego na dzień wniesienia skargi. Ponadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 22 listopada 2010 r. (k.2) wezwano doradcę podatkowego P. R. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.526,00 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe doradca podatkowy P. R. uiścił w dniu 13 grudnia 2010 r. , tj. z zachowaniem zakreślonego terminu, należny w sprawie wpis od skargi w kwocie 4.526 zł (dowód wpłaty k. 39). Z kolei z nadesłanego aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego Spółki (k. 33 i n.) wynikało, że w Spółce ustanowiono reprezentację łączną (dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem, przy czym, jak wynika z w/w odpisu, w Spółce nie ustanowiono prokury), a dołączone do akt pełnomocnictwo w sprawie (k.37) udzielone zostało przez Spółkę reprezentowaną tylko przez jednego członka zarządu, t.j. T. S. Mając na uwadze powyższe, zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2010 r. zobowiązano Skarżącą Spółkę do przedłożenia pełnomocnictwa udzielonego doradcy podatkowemu przez dwóch członków zarządu albo do podpisania skargi przez dwóch członków zarządu, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe, Prezes Zarządu Spółki T. S. przesłał złożony do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców wraz z pocztowym potwierdzeniem nadania i poinformował, że w dacie udzielania pełnomocnictwa doradcy podatkowemu, właśnie on reprezentował skarżącą Spółkę jako zarząd jednoosobowy. Prezes Spółki oświadczył, że zapis w odpisie KRS w części dotyczącej zarządu jest nieaktualny, a Spółka po złożeniu stosownych wniosków nadal oczekuje na postanowienie Sądu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji, powołując się na art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. zNr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) oraz na art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że Spółka nie wykazała, że skarga została złożona (podpisana) przez osobę do tego upoważnioną ( umocowaną). Z przedłożonego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącego Spółki wynika wprost, że w Spółce ustanowiono reprezentację łączną (dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu łącznie z prokurentem). Spółka nie wykazała przy tym, że ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym reprezentacja tejże Spółki została w jakikolwiek sposób zmieniona. Żadne z przedłożonych w sprawie dokumentów (prywatnych, czy urzędowych) nie odnosi się do sposobu reprezentacji Spółki. Nawet ze złożonego do Krajowego Rejestru Sądowego wniosku o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców ( k. 45 i n.) nie wynika, iżby Spółka złożyła w załączeniu powyższego chociażby załącznik KRS-ZK "Zmiana – organy podmiotu/wspólnicy uprawnienie do reprezentowania Spółki". Dlatego, uznając za aktualny przedłożony przez Spółkę odpis KRS, zgodnie z którym Skarżąca może być skutecznie reprezentowana tylko przez działających łącznie dwóch członków jej zarządu, WSA uznał, że przedłożone wyżej opisane pełnomocnictwo w sprawie za bezskuteczne i odrzucił skargę, której braki formalne (brak podpisu uprawnionej osoby) nie zostały usunięte. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła: I. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako Ordynacja podatkowa), poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wadliwe wykonanie przez Sąd pierwszej instancji funkcji kontrolnej, z uwagi na błędne przyjęcie, że prawidłowo ustalono stan faktyczny, w oparciu o który Sąd wydał zaskarżone postanowienie; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię, i w konsekwencji naruszenie, a konkretnie niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w związku z przyjęciem przez Sąd, że niniejszy przepis powinien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki stwierdził, że WSA w Szczecinie w warunkach błędnej oceny stanu faktycznego i zakładając, że w każdym przypadku reprezentacja Spółki jest wieloosobowa, uznał, że są przesłanki do zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., w sytuacji, gdy do jego zastosowania nie było podstaw. Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach wymienionych enumeratywnie w § 2 tego przepisu. Zakres sprawy sądowoadministracyjnej przed sądem kasacyjnym określają zatem zarzuty podniesione przez stronę w ramach podstaw kasacyjnych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na obydwu podstawach kasacyjnych czyli na naruszeniu przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę Skarżącej Spółki, uznając że nieprawidłowy był sposób jej reprezentacji. W związku z tym w skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu postanowieniu m.in. naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. A treść art. 29 p.p.s.a. stanowi, że przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2007 r., II FSK 615/06, LEX nr 340187, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 29 p.p.s.a. nie precyzuje, jaki dokument powinien przedłożyć podmiot wymieniony w art. 28 p.p.s.a., by wykazać swoje umocowanie. Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem sądu jest badanie zgodności z prawem i autentyczności dokumentu. Dlatego też uzasadnienie znajduje praktyka określenia już w wezwaniu do usunięcia braków formalnych rodzaju dokumentu, którego autentyczność i zgodność z prawdą nie powinna budzić wątpliwości. Zgodnie z art. 39 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U, z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 ze zm., dalej jako ustawa o KRS) w dziale 2 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się dane dotyczące oznaczenia organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz osób wchodzących w jego skład, ze wskazaniem sposobu reprezentowania. Praktyką jest wezwanie, wnoszących skargi spółek kapitałowych, do przedłożenia aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, co nie wyklucza jednak wykazywania uprawnienia do reprezentacji przedkładając inne dokumenty urzędowe, których autentyczność i zgodność z prawdą ocenia Sąd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób błędny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz wadliwie przyjął, że prawidłowo ustalono stan faktyczny, w oparciu o który wydał zaskarżone postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa w tym miejscu, że wpis do KRS ma charakter jedynie deklaratoryjny, a nie konstytutywny, zatem należy przyjąć, że brak odpowiedniego wpisu nie zaprzecza istnieniu jednoosobowego zarządu w Skarżącej Spółce. Nieistotnym w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że wpis w KRS nie został uaktualniony, bowiem to nie na podstawie wpisu w KRS dana osoba ma prawo do reprezentowania osoby prawnej. Jej uprawnienia w tym zakresie, najczęściej powstają z chwilą podjęcia stosownych uchwał przez organy osoby prawnej, natomiast wpis jest kwestią następczą, stwierdzającą istniejący już stan rzeczy. Jednak okoliczności tej Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę wydając zaskarżone postanowienie, czym naruszył przepisy postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji odrzucenie skargi wniesionej w niniejszej sprawie wydaje się być co najmniej przedwczesne. WSA mając wątpliwości co do prawdziwości udzielonego pełnomocnictwa winien w okolicznościach niniejszej sprawy, wystąpić o przedstawienie stosownej uchwały, z której wynikałoby uprawnienie T. S. do reprezentowania Spółki, czego w jego postępowaniu zabrakło. Skoro zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zachodziła w rozpoznawanej sprawie podstawa do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzec jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Skarżącej o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że nie znajduje on uzasadnienia prawnego. Przepisy art. 203 i 204 p.p.s.a., które regulują kwestię zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek skargi kasacyjnej od postanowienia, co wprost wynika z ich treści. Sprawia to tym samym, że zgłoszony wniosek w przedstawionym zakresie jest bezzasadny. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, mimo uchylenia zaskarżonego postanowienia, nie orzekł o zwrocie kosztów sądowych na rzecz Spółki, która wniosła skargę kasacyjną.