II OSK 1569/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędzia del. NSA Teresa Kobylecka Protokolant Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 985/10 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 i kubaturze [...] m3 na działce położonej w miejscowości Ż., nr ewid. działki [...], gmina B. Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, będącej właścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnienia organ wskazał, że planowana lokalizacja budynku spełnia wymagania przepisu § 13 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), który stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń – co uznaje się za spełnione, jeżeli: między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający, w odległości mniejszej niż: wysokość przesłaniania, dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m. W projekcie budowlanym znajduje się rysunek zatytułowany "Wyznaczenie kąta zaciemnienia i wysokości przesłaniania", opracowany przez osobę z właściwymi uprawnieniami budowlanymi, z którego wynika, że planowana lokalizacja budynku spełnia wymagania przepisu § 13 powołanego rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto w sytuacji gdy obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie reguluje kwestii zabudowy w granicy, sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną jest możliwe na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m (§ 12 ust. 3 pkt 1 tego rozporządzenia). Działka inwestorów ma szerokość 10 m, zatem możliwa jest zabudowa w granicy. Projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie i uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zaświadczenia potwierdzające stosowne uprawnienia budowlane osób opracowujących ten projekt, a także jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w B. z dnia [...] czerwca 2002 roku, Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę stwierdził, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. Organy zasadnie uznały, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza żadnego z przepisów prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym zlokalizowana jest w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem [...]. Na tym terenie dopuszczona została zabudowa mieszkaniowa 1-2 kondygnacji naziemnych plus użytkowe poddasze w nawiązaniu do zastanego stanu wysokości zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie działki, na której ma być realizowany budynek mieszkalny, z możliwością lokalizacji zabudowy mieszkaniowej niskiej typu wolnostojącego, bliźniaczego, małych domów mieszkalnych (§ 121 pkt 3 i 4 uchwały Rady Gminy w B. z dnia [...] czerwca 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B.). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie definiuje pojęcia zabudowy mieszkaniowej, zabudowy jednorodzinnej, czy zabudowy zagrodowej. Zgodnie z § 3 pkt 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. zabudowa jednorodzinna to jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi (pkt 2), zabudowa zagrodowa to w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych (pkt 3), przy czym budynek mieszkalny to budynek mieszkalny wielorodzinny, jak i budynek mieszkalny jednorodzinny. Budynek mieszkalny (zarówno jedno – jak i wielorodzinny) może występować zarówno w zabudowie jednorodzinnej, jak i zabudowie zagrodowej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie reguluje odległości budynku od granic działek. W świetle § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m. Działka inwestorów ma szerokość 10 m, co oznacza, że dopuszczalne jest zaplanowanie nowego budynku w granicy z działką sąsiednią. W wyniku wyznaczenia kąta zacienienia i wysokości przesłaniania stwierdzono, iż nie wystąpi zacienienie i przesłonienie budynku sąsiedniego przez projektowany obiekt. Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno – budowlanych, jak i prawa miejscowego (czyli zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów skarżącej, której nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Jakkolwiek załączone do projektu budowlanego zaświadczenia potwierdzające wpis w rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane nie były aktualne na dzień jego sporządzania, to naruszenie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż osoby opracowujące projekt budowlany legitymowały się stosownymi uprawnieniami i posiadały ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej. Organ odwoławczy dokonał sprawdzenia posiadania uprawnień przez te osoby na dzień opracowywania projektu budowlanego. Organ I instancji zawiadomił pełnomocnika strony skarżącej o możliwości zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie. Okoliczność, że organ odwoławczy nie powiadomił stron o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie ma istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Realizacją ogólnej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest stworzenie przez organ administracji możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów. Tymczasem organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, a orzekał jedynie na podstawie dokumentów już zgromadzonych w aktach. W skardze kasacyjnej od wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 8, 10, 77, 80 i 156 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP. Skarżąca podniosła, że w przypadku dostrzeżenia przez organ braku w dokumentacji sprawy, powinien on wezwać inwestora do uzupełnienia braków projektu budowlanego. W tej sprawie organy wydały decyzję na podstawie niepełnej dokumentacji i niekompletnego materiału dowodowego. Sąd pierwszej instancji nie dokonał oceny wszystkich popełnionych w sprawie uchybień łącznie. Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. Organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną decyzję w kilka dni po doręczeniu decyzji organu drugiej instancji skarżącej. Wojewoda dokonał jedynie kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a nie ponownego rozpoznania sprawy. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w sposób pełny do zarzutów skargi. Ponadto zdaniem skarżącej, wbrew rysunkom i planom, planowana inwestycja spowoduje zaciemnienie jej budynku. Stan faktyczny nie pokrywa się ze stanem sporządzonych w aktach sprawy rysunków. Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Pierwszy z podnoszonych przez skarżącą zarzutów dotyczy naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z tego powodu, że załączone do projektu budowlanego zaświadczenia o posiadaniu stosownych uprawnień przez osoby opracowujące projekt budowlany były nieaktualne, co w konsekwencji spowodowało, iż projekt budowlany był niekompletny. Zarzutu tego nie można podzielić. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że okoliczność ta nie miała wpływu na wynik sprawy, albowiem organ drugiej instancji, ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że osoby te legitymowały się stosownymi uprawnieniami budowlanymi oraz posiadały ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Ratio legis ustanowienia w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego obowiązku dołączenia do projektu budowlanego zaświadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, mających poświadczać uprawnienia budowlane osób opracowujących projekt budowlany należy upatrywać przede wszystkim w tym, że obowiązek ten ma prowadzić do zagwarantowania bezpieczeństwa procesu budowlanego poprzez zapewnienie sporządzania projektu budowlanego przez osoby legitymujące się uprawnieniami budowlanymi. Obowiązek ten ma również usprawnić postępowanie w zakresie udzielania pozwolenia na budowę poprzez wyeliminowanie konieczności prowadzenia przez organ administracyjny dodatkowych czynności w celu ustalenia, czy osoby opracowujące projekt budowlany legitymowały się stosownymi uprawnieniami. Skarżąca nie kwestionuje tego, że osoby sporządzające projekt budowlany posiadały stosowne uprawnienia budowlane, ani nie przedstawia żadnych dowodów mogących te ustalenia podważyć. Zarzuty opierają się jedynie na twierdzeniu, że zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego dołączone do projektu budowlanego były nieaktualne. Okoliczność ta nie podważa jednak prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy organ drugiej instancji poczynił dodatkowe ustalenia w tym zakresie, z których wynika, że osoby opracowujące projekt budowlany legitymowały się stosownymi uprawnieniami budowlanymi w dacie sporządzenia tego projektu (k. 25-26 akt administracyjnych). Organ drugiej instancji rozpoznając ponownie sprawę, zgodnie z art. 136 K.p.a. może uzupełniać materiał dowodowy. Zatem w sytuacji, gdy zostało ustalone przez organ drugiej instancji, że osoby opracowujące projekt budowlany inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego na działce położonej w miejscowości Ż., nr ewid. działki [...], gmina B., w dacie opracowania tego projektu legitymowały się stosownymi uprawnieniami budowlanymi i posiadały ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej, to okoliczność, że nie zostały dołączone do projektu budowlanego aktualne zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego nie stanowiła takiego uchybienia, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji także podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 8, 77 § 1, 80 oraz 138 K.p.a. związane z kwestią niekompletności projektu budowlanego są bezzasadne. Kolejny, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut dotyczy pozbawienia skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, co stanowiło uchybienie art. 10 K.p.a. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie powiadomił jej o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, należy podkreślić, że podstawą uwzględnienia skargi na decyzję i uchylenia decyzji jest naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie każde naruszenie przepisów postępowania. W ocenie Sądu nie można dopatrzyć się takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło by znacząco wpłynąć na wynik sprawy. Skarżącej zapewniono czynny udział w postępowaniu w tej sprawie. Organ pierwszej instancji zawiadomił pełnomocnika strony skarżącej o możliwości zapoznania się z dokumentami zgromadzonymi w sprawie. W treści zawiadomienia organ wyznaczył stronie 7 – dniowy termin na zapoznanie się z aktami sprawy. W toku trwającego postępowania skarżąca składała odwołania i brała czynny udział w postępowaniu. Okoliczność, że Wojewoda Łódzki nie poinformował skarżącej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, nie miała istotnego wpływu na wynik tej sprawy, zwłaszcza, że organ drugiej instancji nie prowadził postępowania dowodowego, za wyjątkiem weryfikacji, czy osoby opracowujące projekt budowlany posiadały stosowne uprawnienia budowlane. Skarżąca nie wskazała w jaki sposób to uchybienie mogło wpłynąć na wynik sprawy, w szczególności jakich okoliczności nie mogła przytoczyć, a które miały znaczenie w tej sprawie. Nie można również podzielić zarzutu skarżącej, że planowana inwestycja spowoduje zacienienie należącego do niej budynku. Zarzut ten w istocie opiera się jedynie na gołosłownych twierdzeniach, że stan faktyczny nie pokrywa się ze stanem sporządzonych w aktach sprawy rysunków. Argumenty skarżącej, nie poparte żadnymi dowodami, są niewystarczające do podważenia ustaleń organu opartych na znajdującym się w aktach sprawy opracowaniu (rysunku), sporządzonym przez uprawnioną osobę "Wyznaczenie kąta zacienienia i wysokości przesłaniania", z którego wynika, że nie wystąpi w stopniu niedopuszczalnym zacienienie i przesłonienie budynku sąsiedniego przez projektowany obiekt, albowiem nie znajduje się on w ramionach kąta 60˚ w odległości przesłaniania 6,30 i 8,45 m. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.