II SA/Wa 1495/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia pieniężnego przez rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania R. S., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] o odmowie wypłaty mu świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej z zawodowej służby wojskowej, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Organ w przedmiotowej sprawie ustalił następujący stan faktyczny. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2009 r. nr 1812, na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a, art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zwolnił [...] R. S. z zawodowej służby wojskowej i z dniem 31 maja 2010 r. przeniósł do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza. W dniu 1 czerwca 2010 r. wyżej wymieniony wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z wnioskiem o wypłatę z góry jednorazowego świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od dnia 1 czerwca 2010 r. do dnia 31 maja 2011 r., w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 94 ust. 5 w związku z art. 96 ust. 4 i art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), odmówił R. S. wypłaty świadczenia pieniężnego należnego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, podając, iż nie spełnił on przesłanek określonych w art. 96 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, tj. pełnienia nieprzerwanie zawodowej służby przez okres, co najmniej 15 lat lub krótszego okresu wskazanego w art. 96 ust. 2 pkt 1-4. W dniu 12 lipca 2010 r. R. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie mu prawa do świadczenia w wysokości uposażenia należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez 12 miesięcy od dnia zwolnienia, ewentualnie o uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie norm prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 oraz niezastosowanie art. 94 ust. 3 w kwestii ustalenia znaczeniowego pojęcia zawodowej służby wojskowej na użytek wypłaty spornego świadczenia. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania R. S., decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 95 pkt 1 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane, co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Stosownie zaś do art. 72 ust. 2 tej ustawy, z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jedno uposażenie. Natomiast prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia pełnienia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej (art. 76 ust. 1). Przepis ten wprowadza zasadę, że żołnierzowi przysługuje prawo do jednego uposażenia z tytułu pełnienia służby. Z kolei z przepisów art. 95 pkt 1 i art. 96 ust. 6 ustawy, jednoznacznie wynika, że z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, żołnierz zawodowy może otrzymać tylko raz świadczenie pieniężne. Przepis art. 96 ust. 1 ustawy (zdanie pierwsze) stanowi, iż świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. W zdaniu zaś drugim ustawodawca wskazał, iż art. 94 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Przepis ten odnosi się do zaliczenia okresów pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej na użytek ustalania i wypłaty odpraw należnych żołnierzowi z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej po roku - 100%, po pięciu - 200%, po dziesięciu - 300% oraz powyżej 10 lat - w wysokości nie wyższej niż do 600%. W ocenie organu odwoławczego zarzut naruszenia norm prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 94 ust. 3 przez organ l instancji przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowej służby wojskowej na użytek wypłaty spornego świadczenia należy uznać za nieuzasadniony. Wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje: do służby stałej - na czas nieokreślony, a do służby kontraktowej - na czas określony w kontrakcie. W myśl zaś art. 9 ust. 3 tej ustawy, powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje: do służby stałej - w korpusach oficerów zawodowych i podoficerów zawodowych, a do służby kontraktowej - w korpusach oficerów zawodowych, podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych. Stosunek służbowy żołnierza służby kontraktowej powstaje w drodze powołania na podstawie kontraktu zawartego między osobą, która dobrowolnie zgłosiła się do tej służby, a właściwym organem (art. 9 ust. 5 ustawy). Terminem rozpoczęcia pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz stanowisko służbowe, na jakim będzie pełniona służba, określa rozkaz personalny (art. 9 ust. 6 ustawy). Bezspornym jest, iż okres pełnienia przez R. S. służby wojskowej w dacie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ([...] maja 2010 r.) wynosił 15 lat 4 miesiące i 6 dni. Do pełnienia zawodowej służby wojskowej wymieniony został powołany rozkazem dowódcy Marynarki Wojennej nr [...] i od dnia [...] czerwca 2000 r. pełnił zawodową służbę wojskową. Natomiast, rozkazem Dowódcy [...] Bazy Lotniczej z dnia [...] stycznia 2009 r. od dnia [...] lutego 2009 r. został wyznaczony na stanowisko służbowe na okres kadencji do dnia 31 grudnia 2011 r. Wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez stronę, został zwolniony w dniu [...] maja 2010 r. ze służby wojskowej. Zawodową służbę wojskową pełnił zatem 9 lat 11 miesięcy i 21 dni. Zdaniem organu wskazany wyżej żołnierz nie jest uprawniony do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz umorzenie postępowania. Zaskarżonej decyzji zrzucił naruszenie norm prawa materialnego, tj.: art. 96 ust. 4 w związku z art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w sytuacji, gdy pełnił on zawodową służbę wojskową w rozumieniu art. 94 ust. 3 tej ustawy, czyli przez okres ponad 10 lat; art. 94 ust. 3 cytowanej ustawy, przy ustalaniu zakresu znaczeniowego pojęcia zawodowa służba wojskowa na użytek wypłaty spornego świadczenia; art. 124 ust. 1 w związku z art. 94 ust. 3 i ust. 5 powołanej ustawy, polegającego na przyjęciu, iż służba kandydacka nie jest zawodową służbą wojskową na użytek wypłaty świadczenia w wysokości uposażenia należnego za i przez okres 12 miesięcy od dnia zwolnienia ze służby wojskowej. Wnoszący skargę wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że pełnił on służbę przez okres ponad 15 lat, nigdy nie był karany sądownie, ani dyscyplinarnie, nie stosowano wobec niego sankcji dyscyplinarnych, ani środków zapobiegawczych w postępowaniu karnym. W jego ocenie sprzeczność zawarta w przepisach art. 94 ust. 3 i art. 94 ust. 5 z uwagi na wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego nie można interpretować na niekorzyść świadczeniobiorcy, bowiem oznaczałoby iż ustawodawca jest nieracjonalny i co istotne, obciąża swoimi błędami osoby uprawnione. W tej sytuacji należy stosować art. 94 ust. 3 ustawy wprost i na jego podstawie przyjąć, że legitymuje się on ponad 15 letnim okresem zawodowej służby wojskowej na potrzeby wypłaty 12 miesięcznego uposażenia. Ponadto podkreślił, że kandydat na żołnierza zawodowego, w rozumieniu art. 124 ust. 1 tej ustawy, pełni także zawodową służbę wojskową. Nie nazwa ma tutaj znaczenie, lecz jej charakter – odpłatność i podległość służbowa, fakt powoływania do zawodowej służby wojskowej przed rozpoczęciem nauki, czy wpisywanie nazwy stanowiska "słuchacz" w książeczce wojskowej. Fakt zatem otrzymywania uposażenia za tę służbę przemawia za jej profesjonalnym, zarobkowym charakterem, a więc zawodowym. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 888/08 podał, że okres służby kandydackiej należy doliczyć mu do stażu zawodowej służby wojskowej, skoro żaden przepis tego nie wyklucza. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 30 września 2010 r. skarżący podtrzymał w całości zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ani też przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 95 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy przysługuje m.in. przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim roku pełnienia służby. Warunki przyznania żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej tego świadczenia zostały określone w przepisie art. 96 ust. 1 powołanej ustawy. Świadczenie to przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie służbę zawodową przez okres co najmniej 15 lat. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca polecił w tym zakresie stosować odpowiednio przepis art. 94 ust. 3 ustawy, przewidując zaliczenie do okresu zawodowej służby wojskowej okresów pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej. Jednocześnie w przepisie art. 96 ust. 1 ustawodawca obwarował przyznanie tego świadczenia dodatkowymi zastrzeżeniami, które zawarł w ust. 2-4 powołanego artykułu. Przepis art. 96 ust. 2 przewiduje natomiast sytuacje, w których żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, mimo braku spełnienia warunków z ust. 1, świadczenie to będzie przysługiwało. Przepis art. 96 ust. 4 stanowi, że świadczenie przedmiotowe nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 5 i 6. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy służba wojskowa pełniona przez skarżącego jako zasadnicza służba wojskowa oraz nadterminowa zasadnicza służba wojskowa w okresie od dnia 25 stycznia 1995 r. do dnia 9 czerwca 2000 r. może zostać zaliczona do okresu zawodowej służby wojskowej na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 95 pkt 1 powołanej ustawy. Zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, którą pełnią jako służbę stałą lub służbą kontraktową (ust. 1a). Z kolei jej przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 zawiera definicję pojęcia "żołnierze zawodowi", którymi są żołnierze pełniący stałą albo kontaktową zawodową służbę wojskową. Dokonując wykładni powyższych przepisów należy przyjąć, iż zawodowa służba wojskowa pełniona jest wyłącznie jako czynna służba stała lub czynna służba kontraktowa. Ustawodawca nie zdecydował tym samym, by zakresem znaczeniowym pojęcia "zawodowa służba wojskowa" objąć czynną służbę wojskową pełnioną jako zasadnicza służba wojskowa lub nadterminowa zasadnicza służba wojskowa. W przekonaniu takim utwierdza treść art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 omawianej ustawy, w myśl którego powołanie do zawodowej służby wojskowej następuje jedynie do służby stałej (na czas nieokreślony) lub do służby kontraktowej (na czas określony w kontrakcie). Stąd też nietrafny jest zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 powołanej ustawy, który dotyczy kandydatów na żołnierzy zawodowych, ponieważ bycie kandydatem na żołnierza zawodowego oznacza pełnienie służby kandydackiej, która nie może być utożsamiana z zawodową służbą wojskową, gdyż tę pełnić mogą wyłącznie żołnierze zawodowi, a nie kandydaci na żołnierzy zawodowych. Tym samym nie można również zgodzić się ze skarżącym, że wobec braku definicji zawodowej służby wojskowej w katalogu zawartym w art. 6 wojskowej ustawy pragmatycznej, należy oprzeć się na definicji wymienionej w przepisie art. 94 ust. 3 tej ustawy. Zasadnie zatem uznały organy wojskowe, że art. 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprost stanowi od kiedy powstaje stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, co w przypadku R. S. pozwala na przyjęcie, iż bez wątpienia jego stosunek służbowy powstał z dniem [...] czerwca 2000 r., natomiast zakończył się z dniem [...] maja 2010 r. po upływie wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza. W tej sytuacji skarżący zawodową służbę wojskową pełnił jedynie przez okres 9 lat 11 miesięcy i 21 dni, a okoliczność ta eliminuje go z kręgu uprawnionych do świadczenia przewidzianego w przepisie art. 95 pkt 1 wojskowej ustawy pragmatycznej wobec treści jej art. 96 ust. 1. Ponadto sposób zakończenia służby wojskowej (upływ terminu wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego) pozbawił skarżącego możliwości uzyskania prawa do świadczenia z art. 95 pkt 1 (przy krótszym niż piętnastoletni okresie pełnienia zawodowej służby wojskowej), na podstawie art. 96 ust. 2 omawianej ustawy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.