I FSK 2103/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Artur Mudrecki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1768/10, w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialność członka zarządu) postanawia: odrzucić skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 13 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1768/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 10 maja 2010 r. Od powyższego wyroku wpłynęło do Naczelnego Sądu Administracyjnego pismo skarżącego zatytułowane odwołanie. Pismo to zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym. Wniesiono w nim o: - odwołanie wyroku; - ewentualnie przekazanie sprawy do powtórnego rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji; - obciążenie strony przeciwnej kosztami procesowymi, z uwzględnieniem pierwszej drugiej instancji; - rozpatrzenie sprawy również w przypadku nieobecności na rozprawie stron lub i ich pełnomocników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wyjaśnić należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.) nie przewiduje środka odwoławczego jakim jest odwołanie. W myśl art. 173 § 1 u.p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tym samym wniesione w sprawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo zatytułowane jako odwołanie należało potraktować jak skargę kasacyjną. Wymogi skargi kasacyjnej formułuje art. 176 u.p.p.s.a. W myśl tej regulacji skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Złożona w sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych we wskazanym wyżej art. 176 u.p.p.s.a. Nie zawiera bowiem ani zakresu zaskarżenia, ani wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Braki te są elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej i uniemożliwiają one rozpoznanie sprawy. O ile bowiem niespełnienie wymagań przepisanych dla pisma w postępowaniu sądowym stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 u.p.p.s.a. w zw. z art. 193 u.p.p.s.a., o tyle niespełnienie wymagań szczególnych skargi kasacyjnej, przewidzianych w art. 176 u.p.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji. Nie jest dopuszczalna wykładnia w zakresie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 u.p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a jedynie nieważność postępowania bierze pod uwagę z urzędu. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że NSA związany jest jej podstawami i wnioskami. Nie jest zatem dopuszczalne ani konkretyzowanie, uściślanie, korygowanie skargi kasacyjnej, ani wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków (por wyrok NSA z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1401/05). Za zredagowaniem skargi kasacyjnej w taki sposób aby nie budziła wątpliwości interpretacyjnych przemawia również fakt, że sporządzają ją profesjonaliści. Ustawodawca bowiem, mając na względzie ochronę strony przed ryzykiem niewłaściwego, nieprecyzyjnego sformułowania skargi kasacyjnej, uniemożliwiającego jej rozpoznanie, wprowadził, po za pewnymi wyjątkami, tzw. przymus adwokacko-radcowski. Wspomniany przymus adwokacko-radcowski, ma na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego. Od adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego czy też rzecznika patentowego można bowiem oczekiwać znajomości przepisów procedury obowiązującej w postępowaniu sądowym (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2004 r., GSK 750/04, LEX nr 183160). Przymus adwokacki związany jest z wysokimi wymaganiami formalnymi stawianymi skardze kasacyjnej, których niezachowanie grozi jej odrzuceniem bez merytorycznego rozpoznania. Fachowy pełnomocnik powinien uchronić stronę przed takim niebezpieczeństwem – tak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i literaturze przedmiotu (por. Komentarz do art. 176, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, B. Gruszczyński, Lex 2011r.). Należy przy tym pamiętać, że Trybunał Konstytucyjny również zwracał uwagę na szczególną rolę profesjonalnego pełnomocnika. W wyroku z dnia 12 września 2006r., sygn. akt SK 21/05, Trybunał Konstytucyjny zaznaczył, że adwokat i radca prawny, który otrzymał pełnomocnictwo do wniesienia skargi kasacyjnej ponosi odpowiedzialność za prawidłowe jej sporządzenie [...], tak aby sporządzona skarga nie została odrzucona. W sytuacji zatem, gdy w sprawie sporządzona przez radcę prawnego skarga kasacyjna jest obarczona brakami nie podlegającymi konwalidacji należało uznać ją za niedopuszczalną. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 u.p.p.s.a. w zw. z art. 178 u.p.p.s.a. postanowił o jej odrzuceniu. ----------------------- 1