I OZ 771/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1518/10 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1518/10 w sprawie ze skargi J.M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w ustaleniu prawa do uposażenia prokuratora w stanie spoczynku postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1518/10 oddalił skargę J.M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie naliczenia odsetek z tytułu zwłoki w ustaleniu prawa do uposażenia prokuratora w stanie spoczynku. J.M. wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w dniu 1 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w dniu 3 stycznia 2011 r. skierował do Sądu pismo, w którym zawarł m.in. prośbę o nadesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku uznając wniosek za przedwczesny. Zdaniem skarżącego uznał on, że organ odwołała się i w dniu 20 stycznia 2011 r. nie nastąpi prawomocne zakończenie sprawy. Z tej przyczyny nadal czekał na rozpoznanie sprawy. Wskazał, że dopiero w dniu 29 lipca 2011 r. telefonicznie uzyskał informację, iż wyrok z dnia 20 stycznia 2011 r. uprawomocnił się. W ocenie skarżącego, w tej sytuacji Sąd był zobowiązany do przysłania mu sentencji wyroku wraz z pouczeniem o przysługujących mu prawach, w tym o prawie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1518/10 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu postanowienia odwołując się do treści art. 86 § 1 i 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) uznał, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia ww. wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się bowiem z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Podkreślił, że nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127). Sąd pierwszej instancji uznał, że przeświadczenie skarżącego o obowiązku doręczenia przez sąd administracyjny sentencji wyroku oddalającego skargę, nie może być uznane za wystarczające. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wskazał, że zgodnie z art. 6 P.p.s.a., skarżący został zawiadomiony o terminie rozprawy, pouczony, iż jego obecność nie jest obowiązkowa, a także, iż na rozprawie może zapaść wyrok, który nie będzie podlegał doręczeniu, a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia wyroku. Na zawiadomieniu umieszczono trzy numery telefonów do Sądu, a zatem skarżący, znając termin rozprawy mógł dowiedzieć się o treści orzeczenia kończącego sprawę i sposobie dalszego postępowania, np. telefonicznie. Z możliwości tej skorzystał jednak dopiero po upływie 6 miesięcy od ogłoszenia wyroku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.M. i wnosząc o jego uchylenie stwierdził, że uznanie, iż jego wniosek z dnia 3 stycznia 2011 r. nie miał w tej sprawie znaczenia, narusza jego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 §1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wyjaśnić należy, ze brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem, charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). Okoliczności uprawdopodobniającej brak winy w dochowaniu terminu nie stanowi nieznajomość prawa (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 153/97, publ. LEX nr 37127). Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo zawiadomiony o rozprawie, której termin wyznaczono na dzień 20 stycznia 2010 r. i pouczony o przysługujących mu prawach. W zawiadomieniu poinformowano go o treści art. 141 § 1 i 2 P.p.s.a., a także pouczono, iż sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, z wyjątkiem stron działających bez adwokata lub radcy prawnego, która była nieobecna na rozprawie z powodu pozbawiania wolności. Wskazano również, że z urzędu doręczane jest tylko uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę (karta na 40 – akt sądowych). W związku z powyższym skoro skarżący został prawidłowo pouczony, że pisemne uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone i doręczone na jego wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia jego ogłoszenia, lecz z prawa tego nie skorzystał, to Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, iż nie można w tej sytuacji uznać, że uchybienie przez niego terminu do złożenia ww. wniosku nastąpiło bez jego winy. Wyjaśnić należy, że wprawdzie w dniu 3 stycznia 2011 r. skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], jednakże postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2011 r. wniosek ten jako przedwczesny został rozpoznany odmownie. Wyrok w tej sprawie zapadł dopiero w dniu 20 stycznia 2011 r. Z tych względów, złożenie przez skarżącego przedwczesnego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie nakładało na Sąd obowiązku doręczenia mu sentencji wyroku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.