II GSK 15/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.S. "M." w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1161/09 w sprawie ze skarg S.S. "M." w W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], [...] kwietnia 2009 r. nr [...] , [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1161/09, oddalił skargi na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa; nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz nr [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18 % alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za bezzasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Prezydent W. decyzjami z dnia [...] marca 2009 r., nr [...]; [...] i [...], cofnął Spółdzielni "M. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca) rzeczone zezwolenia. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, iż skarżąca w dniu 6 maja 2008 r. dokonała w jednej ze swoich placówek handlowych sprzedaży alkoholu osobie nieletniej, nie żądając przy tym okazania dokumentu potwierdzającego wiek klienta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (w skrócie: SKO) rozpoznając odwołania podniosło, iż dyspozycja art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (j.t z 2007 r. Dz.U. Nr 70, poz. 473 ze zm. – dalej: ustawa o wychowaniu w trzeźwości) jest jednoznaczna i w sytuacji, gdy nastąpiła sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, organ musi w tym zakresie wszcząć postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Organ podniósł również, iż nieuwzględnienie umorzenia przez Prokuraturę postępowania o czyn z art. 208 k.k. wynika z faktu, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem odrębnym i niezależnym od postępowania karnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. rozpoznając skargi uznał, iż nie zasługują one na uwzględnienie Sąd powołując się na art. 15 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, a także na art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości wskazał, iż złamanie zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej obliguje organ do cofnięcia zezwolenia na jego sprzedaż. Sąd nie podzielił też przekonania skarżącej, że w wyniku wydania zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego. Sąd wskazał, iż z protokołu przesłuchania w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji i Straży Miejskiej, którzy zatrzymali nieletniego M.P., wynika, że w dniu 6 maja 2008 r. posiadał on przy sobie dwie butelki piwa marki "Carlsberg", które zakupił w sklepie prowadzonym przez skarżącą. Fakt ten potwierdził również dwukrotnie sam nieletni. Powyższa okoliczność została także potwierdzona wydrukiem z kasy fiskalnej, przedłożonym przez skarżącą w toku postępowania wyjaśniającego. Dlatego też, w ocenie Sądu, bez znaczenia dla wyniku sprawy pozostaje zeznanie sprzedawczyni, z którego wynika, że nie pamięta ona sprzedaży piwa nieletniemu. Za niemający istotnego wpływu na wynik sprawy Sąd uznał również brak odniesienia się przez SKO do zawartego w odwołaniu zarzutu, dotyczącego niewyjaśnienia rozbieżności czasowych dotyczących dokładnej godziny sprzedaży piwa, ponieważ zebrany w sprawie materiał pozwalał na ustalenie, że w dniu 6 maja 2008 r. w sklepie skarżącej doszło do tej sprzedaży, natomiast ujawniona rozbieżność czasowa co do dokładnej godziny sprzedaży mieści się w granicach dopuszczalnego i usprawiedliwionego błędu spowodowanego upływem czasu między sprzedażą alkoholu a datą przesłuchania nieletniego. Za niemający istotnego wpływu na wynik sprawy Sąd uznał też fakt umorzenia postępowania karnego w sprawie sprzedaży piwa osobie nieletniej w dniu 6 maja 2008 r., albowiem w postępowaniu administracyjnym decydujące jest ustalenie, czy miał miejsce obiektywny fakt sprzedaży napojów alkoholowych osobie nieletniej, niezależnie od udowodnienia winy konkretnej osobie w postępowaniu karnym. Natomiast podzielając pogląd organu Sąd wskazał, iż wystarczy jednorazowa sprzedaż alkoholu nieletniemu dla cofnięcia posiadanych zezwoleń. Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości jest jedyną hipotezą normy prawnej wynikającej z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy i tylko jej wystąpienie waży o obowiązku zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Przeciwdziałanie patologicznym zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm jest celem nadrzędnym ustawy, który nie podlega jakiejkolwiek relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotów gospodarczych zajmujących się handlem napojami alkoholowymi. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uznanie za przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jedynie wielokrotnych aktów naruszeń zakazu sprzedaży tych napojów osobom nieletnim, to wprowadziłby w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) powołanej ustawy regulację analogiczną do regulacji zawartej w pkt 3 tego przepisu, który wyraźnie stanowi, że zezwolenie cofa się w przypadku powtarzającego się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy w miejscu sprzedaży lub w najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego, w związku ze sprzedażą alkoholu przez dany punkt sprzedaży. W skardze kasacyjnej z dnia 24 listopada 2009 r. skarżąca zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. oraz wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi: I. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik spraw, to jest: 1. art. 113 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wyrażające się w uznaniu sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, pomimo wystąpienia wielu sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym oraz braku istnienia dowodu jednoznacznie rozstrzygającego o zaistnieniu zdarzeń stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku; 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., wyrażające się w szczególności w: braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz uwzględnienia włącznie interesu (miasta), braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, braku oceny dokonanej na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona oraz pominięcia szeregu znanych okoliczności dowodowych; 3. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w zw. z art. 37 i art. 39 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, i w zw. z art. 75 k.p.a., wyrażające się w oparciu orzeczenia na wadliwych, a często nieważnych dowodach, w szczególności na wadliwie przeprowadzonym przesłuchaniu nieletniego; 4. art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i w zw. z art. 75 k.p.a., wyrażające się na przyjęciu, iż dowodem w sprawie mogą być notatki służbowe funkcjonariuszy straży miejskiej, które przedstawiają okoliczności istotne sprawy; 5. art. 1 i art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – dalej p.u.s.a.), wyrażające się niewłaściwą realizacją funkcji kontrolnej Sądu; 6. art. 151, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 10 ustawy o strażach gminnych oraz w zw. z art. 75 k.p.a., w zw. z art. 173 k.p.k., wyrażające się oparciem wyroku na wadliwych dowodach, a w szczególności na okazaniu dokonanym w sposób sprzeczny z ustawą, w tym w sposób sugerujący; 7. art. 141 § 4 p.p.s.a., wyrażającego się przedstawieniem stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym oraz brakiem wyjaśnienia w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia, dlaczego Sąd oddalił skargi pomimo posiadania wystarczających dowodów na brak zaistnienia zdarzeń stanowiących podstawę wydania zaskarżonego wyroku, a także II. naruszenie prawa materialnego, to jest art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na: a) przyjęciu, iż już jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej obliguje organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w sytuacji, gdy ustawa wprost wskazuje na obowiązek zaistnienia wielokrotności tego typu zdarzeń; b) cofnięciu wszystkich rzeczonych zezwoleń na sprzedaż alkoholu w sytuacji, gdy cofnięte powinno być tylko zezwolono na sprzedaż togo rodzaju alkoholu, którego sprzedaż miała miejsce, to jest zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży; c) cofnięciu wszystkich zezwoleń na sprzedaż alkoholu w sytuacji, gdy nie udowodniono wystąpienia żadnego ze zdarzeń, które wymienia ustawa o wychowaniu w trzeźwości. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oparł się na błędnym stanie faktycznym. Sąd nie uznał dowodu z zeznań świadka M.P., który twierdził, że był w sklepie pomiędzy godziną 7.30 a 8.00 rano, a więc w czasie, w którym nie dokonano sprzedaży dwóch butelek piwa. Skarżąca wskazała też, iż Sąd nie uwzględnił umorzenia postępowania karnego w sprawie sprzedaży piwa osobie nieletniej w dniu 6 maja 2009 r., co de facto oznacza iż Prokurator Rejonowy nie znalazł dowodów na to, że zdarzenie w ogóle miało miejsce. Skarżąca zarzuciła również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie przeprowadził samodzielnie postępowania dowodowego, nie dokonał samodzielnie oceny dowodów istniejących w tej sprawie, mimo podnoszonych przez skarżącą zastrzeżeń, nie przeprowadził wskazanych dowodów pod kątem ich wiarygodności, rzetelności i wartości w celu wyjaśnienia zarzutów podniesionych przez skarżącą. Skarżąca podniosła też, iż wydruk z kasy fiskalnej jest jedynie dowodem na dokonanie określonej transakcji, natomiast nie jest możliwe na jego podstawie ustalenie nabywcy towaru. Stąd też odszukanie paragonu mogłoby uprawdopodobnić zakup alkoholu przez nieletniego, czego funkcjonariusze nie uczynili. Skarżąca podniosła również, iż Sąd nie dał wiary zeznaniom ekspedientki, która nie potwierdziła sprzedaży alkoholu nieletniemu w sytuacji, gdy nieletni zeznał, że dokonał zakupu około godziny wcześniej. Zarzuciła też, iż zaskarżone orzeczenie zostało oparte na wadliwie przeprowadzonym przesłuchaniu nieletniego oraz na notatce służbowej funkcjonariuszy straży miejskiej, a także na podstawie okazania nieletniemu ekspedientki, które było przeprowadzone z naruszeniem przepisów prawa - nieletni nie miał możliwości wskazania nikogo innego, ponieważ osobą o danych cechach wyglądu była w tym czasie w sklepie wyłącznie wskazana M.D. Wskazując na zarzut naruszenia prawa materialnego, skarżąca podniosła, iż w piśmiennictwie oraz w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, według którego jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży alkoholu nie powinno skutkować cofnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, ponieważ zastosowana przez ustawodawcę sankcja powinna być proporcjonalna do naruszenia prawa. Zdaniem skarżącej do naruszenia prawa materialnego doszło również w związku z cofnięciem wszystkich rzeczonych zezwoleń, co może w efekcie prowadzić do zamknięcia lub ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, a co stoi w sprzeczności z art. 22 Konstytucji RP, wyrażającym zasadę wolności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Poza tym wynika to, zdaniem skarżącej, z literalnego brzmienia art. 18 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a w szczególności z treści ust. 10 lit. 1 pkt a) w zw. z treścią ust. 3 tego przepisu. Dokonując wykładni logiczno – językowej należy więc przyjąć, że intencją ustawodawcy było wprowadzenie regulacji umożliwiającej na cofnięcie zezwolenia wyłącznie tego, którego warunki zostały naruszone. Każde z tych zezwoleń jest odrębną decyzją administracyjną. Przyjęcie innej interpretacji art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości powodowałoby konieczność cofnięcia wszystkich zezwoleń wydanych dla danego przedsiębiorcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zakres kontroli sądu odwoławczego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, granicami środka zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skarżąca oparła niniejszą skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 113 p.p.s.a.; art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w zw. z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 37 i art. 39 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, w zw. z art. 10 ustawy o strażach granicznych i w zw. z art. 173 k.p.k., a także art. 141 § 4 p.p.s.a.), należy stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała wskazywanych przez siebie naruszeń, a przez to również, iż mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim skarżąca nie wyjaśniła, na czym miałyby polegać dostrzeżone przez nią liczne sprzeczności w zgromadzonym materiale dowodowym, jak też nie wyjaśniła, na czym opiera swoje przekonanie, że część dowodów jest nieważna. Poza tym wbrew twierdzeniom skarżącej, na podstawie wydruku z kasy fiskalnej w powiązaniu z pozostałymi dowodami zebranymi w sprawie można przyjąć, iż skarżąca w dniu 6 maja 2008 r. dokonała sprzedaży nieletniemu dwóch butelek piwa marki "Carlsberg". Nieletni, u którego funkcjonariusze stwierdzili posiadanie dwóch butelek takiego samego piwa, wskazał, iż nabył je w jednym ze sklepów należących do skarżącej. Zatem, wobec braku dowodu przeciwnego, organ nie miał podstaw do przyjęcia, co zostało prawidłowo zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, iż okoliczność sprzedaży piwa nieletniemu nie miała miejsca czy też, że nie została dostatecznie udowodniona. Natomiast, wskazywana przez skarżącą rozbieżność co do dokładnej godziny sprzedaży piwa (według wydruku – 8.42, natomiast według zeznania nieletniego - 7.30 – 8.00), jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, mieści się w granicach dopuszczalnego i usprawiedliwionego błędu spowodowanego upływem czasu między sprzedażą piwa (w dniu 6 maja 2008 r.) a datą przesłuchania nieletniego (w dniu 9 września 2008 r.). Z powodów, o jakich mowa wyżej, również wskazywany przez skarżącą brak potwierdzenia przez ekspedientkę sprzedaży piwa nieletniemu nie może skutecznie podważyć twierdzeń świadków, że do takiej sprzedaży doszło. Należy także zauważyć, iż dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia nieprawidłowe przeprowadzenie okazania ekspedientki, ponieważ celem niniejszego postępowania było, w związku z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, ustalenie, gdzie i kiedy doszło do sprzedaży napoju alkoholowego nieletniemu, a nie kto ten alkohol sprzedał. W tych kategoriach należy także odnieść się do umorzenia postępowania o czyn z art. 208 k.k. i jego wpływu na postępowanie w sprawie cofnięcia przedmiotowych zezwoleń. Czynność sprawcza czynu zabronionego, określonego w art. 208 k.k., polega na rozpijaniu małoletniego, a więc na działaniu wielokrotnym, powtarzającym się z pewną częstotliwością, co dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia, ponieważ zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych podlega cofnięciu w przypadku nieprzestrzegania przez sprzedawcę określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, do którego dochodzi już przy jednokrotnym działaniu naruszającym ustalone zasady. Odnosząc się do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, iż podstawą dokonania istotnych dla sprawy ustaleń nie była, jak twierdzi skarżąca, notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariuszy straży miejskiej, lecz zeznania tych funkcjonariuszy przesłuchanych przez organ w charakterze świadków. Skarżąca nie wyjaśniła też, na czym miałby polegać zarzut nieprawidłowego przesłuchania nieletniego. Mając powyższe na uwadze brak jest więc podstaw do przyjęcia, iż w wyniku wydania zaskarżonego wyroku doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i administracyjnego. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone z uwzględnieniem reguł wynikających z art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także w zakresie pozwalającym na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 2 p.u.s.a. sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów i co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego. Podsumowując, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów procesowych. Przechodząc do rozpoznania zarzutu naruszenia prawa materialnego (art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości), należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Skarżąca podniosła, że błędny jest pogląd Sądu pierwszej instancji, iż jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego nieletniemu wyczerpuje dyspozycję normy prawnej z art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, jak też i ten, z którego wynika, że cofnięciu podlegają wszystkie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych bez względu na rodzaj naruszenia. Z powyższym poglądem nie można się zgodzić. Stosownie do art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a) ustawy o wychowaniu w trzeźwości, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży podlega cofnięciu w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw. Dokonując interpretacji powołanego przepisu i przyjmując za jej podstawę wykładnię językową dochodzi się do jednoznacznego wniosku, że jednorazowa sprzedaż napoju alkoholowego, w szczególności osobie nieletniej, jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi. Gdyby zamiarem ustawodawcy było uzależnienie cofnięcia zezwolenia od stwierdzenia wielokrotnych naruszeń zasad sprzedaży napojów alkoholowych, to w poddanym wykładni przepisie wprowadziłby on analogiczną regulację jak w pkt 3 tego przepisu, w myśl którego zezwolenie cofa się w przypadku powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Jeśli dodatkowo zważy się, iż nadrzędnym celem ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest ochrona prawidłowego fizycznego, psychicznego i społecznego rozwoju społeczeństwa, to wykładnia wskazanego przepisu powinna również prowadzić do wniosku, że w przypadku stwierdzenia naruszenia zasad obrotem napojami alkoholowymi, cofnięciu podlegają wszystkie udzielone podmiotowi zezwolenia dotyczące danego punktu handlowego czy gastronomicznego, bez względu na to, jakiego rodzaju napoju alkoholowego one dotyczą. Z obrotu napojami alkoholowymi powinny bowiem być wyeliminowane wszystkie podmioty gospodarcze, które nie dają rękojmi należytej realizacji zadań wynikających z powołanej ustawy, co niewątpliwie nie stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą swobody działalności gospodarczej. Przeciwdziałanie zjawiskom społecznym, takim jak alkoholizm nie może bowiem podlegać relatywizacji w zderzeniu z interesem ekonomicznym podmiotu gospodarczego, jak tego oczekuje skarżąca. Omawiane rozwiązanie prawne jakkolwiek zawiera dość restryktywne rozwiązanie, to z uwagi jednak na rodzaj chronionego dobra, jak też z uwagi na fakt, iż dochowanie ustawowych zasad dystrybuowania napojów alkoholowych jest uzależnione od sprzedawcy tych napojów, nie narusza także konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Na przeszkodzie cofnięcia zezwoleń wydanych na wszystkie rodzaje alkoholu, a nie tylko tego rodzaju alkoholu, którego sprzedaż nastąpiła z naruszeniem zasad przewidzianych powołaną ustawą, nie stoi również to, że zgodnie z art. 18 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wydawane są na trzy rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18 % zawartości alkoholu. Powoduje jednie to, iż w razie zaistnienia okoliczności obligujących do cofnięcia zezwolenia, organ jest zobowiązany do wszczęcia i prowadzenia w stosunku do każdego zezwolenia odrębnych postępowań administracyjnych. Podsumowując, za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego. Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.