II OSK 1645/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-10
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Andrzej Jurkiewicz, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji jest zobowiązany do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z Państwową Inspekcją Sanitarną, gdy przepisy odrębne nie nakładają takiego obowiązku wprost, a jedynie ogólnie określają zakres działania inspekcji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji miał charakter wyłącznie kompetencyjny i nie nakładał bezpośredniego obowiązku uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy. Obowiązek taki może wynikać jedynie z przepisów odrębnych, które w sposób wyraźny nakładają ograniczenia lub obowiązki, lub z przepisów rozporządzeń wykonawczych, które precyzują współdziałanie organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla budowy 7 budynków mieszkalnych. Po kilku odmowach i uchyleniach decyzji, organ pierwszej instancji wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli sąsiedniej nieruchomości, którzy zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących uzgodnień z inspekcją sanitarną, braku oceny oddziaływania na środowisko oraz naruszenie zasady zrównoważonego rozwoju. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska (spr.) Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej U.Z. i A.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1287/10 w sprawie ze skargi U.Z. i A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt. II SA/GI 1287/10 Wojewódzki Sąd Administracyjne w Gliwicach sygn. akt. II SA/GI 1287/10 oddalił skargę U.Z. i A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Wnioskiem złożonym w dniu 25 lipca 2008 r., zmienionym pismami z dnia
3 lutego 2010 r. i 16 marca 2010 r., uczestniczka postępowania K.G. zwróciła się do Wójta Gminy Tworóg o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji określonej ostatecznie jako budowa 7 budynków mieszkalnych wraz z 7 zbiornikami bezodpływowymi na nieczystości płynne na wskazanych działkach w miejscowości B. przy ul. Z. w Gminie Tworóg.
Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. Na skutek odwołania wniesionego przez uczestniczkę postępowania decyzja ta została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2008 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sąd wywodził, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił ustalenia wnioskowanych warunków zabudowy. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. ponownie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji
i ponownie przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], Wójt Gminy Tworóg po ponownym rozpatrzeniu sprawy ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał przepisy art. 4, art. 59 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu wskazano, że spełnione zostały przesłanki z art. 61 ust. 1 powołanej ustawy, a przeprowadzona analiza odpowiada wymogom określonym w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący U.Z. i A.Z. - właściciele sąsiedniej nieruchomości, domagając się jej uchylenia i wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, względnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia.
Zarzucili naruszenie art. 60, art. 61 ust. 1 i 5 oraz art. 53 ust. 3 w zw. z art. 64 u.p.z.p., art. 71, art. 72 i art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z zm.), art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 z zm.), art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 7 i art. 34 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
o odpadach (Dz. U. z 2007 r., Nr 39, poz. 251 z zm.).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ wywiódł, że z przepisów u.p.z.p. nie wynika obowiązek organu do wystąpienia w każdej sprawie o zajęcie stanowiska przez organ inspekcji sanitarnej. Obligatoryjne uzgodnienia wymienione są w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., który nie wskazuje organów inspekcji sanitarnej. Kwestia lokalizacji planowanej inwestycji na terenie byłego składowiska odpadów nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia warunków, albowiem brak jest przepisów, które nakazywałyby brać pod uwagę tę kwestię w tym postępowaniu. Zdaniem organu brak jest również podstaw prawnych do żądania od inwestora decyzji środowiskowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze motywowało, że budowa zespołu domów jednorodzinnych nie jest bowiem wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.). Kwestia oddziaływania na obszar Natura 2000 jest w ocenie organu bezprzedmiotowa, albowiem planowana inwestycja nie jest projektowana w rejonie takiego obszaru. Odnosząc się do zarzutu w zakresie pkt 1.1. analizy (budynek leśniczówki) organ odwoławczy stwierdził, iż jest to budynek mieszkalny, co pozwala na ustalenie warunków zabudowy w oparciu o art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnieśli
o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Powtórzyli zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, na które powoływali się w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
a to art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 1 i 2 k.p.a.
W obszernym uzasadnieniu skarżący powtórzyli argumenty przedstawione
w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji polemizując przy tym ze stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazali, że działki objęte decyzjami wydanymi w niniejszym postępowaniu były również przedmiotem odrębnego postępowania, które zostało rozstrzygnięte ostateczną decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2010 r. W ich ocenie stan taki jest niedopuszczalny, albowiem w obrocie występują dwie ostateczne decyzje dotyczące tych samych działek budowlanych. Zaznaczyli, że wprowadzenie spornych działek do obrotu poprzez ich sprzedaż spowoduje powstanie szkody po stronie ich nabywców. Wskazali ponadto, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla spornego terenu spowoduje wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy. Uchwalenie takiego planu jest kwestią kilku miesięcy, a działki których dotyczy postępowanie najprawdopodobniej zostaną uznane w planie za teren przemysłowy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 29 grudnia 2010 r. uczestniczka postępowania K.G. zakwestionowała stanowisko skarżących wykazując, że ich zarzuty są nieuzasadnione.
Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gliwicach oddalił skargę.
W uzasadnieniu Sąd wywodził, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Sąd stwierdził, że w stosunku do terenu, na którym ma być realizowana zamierzona inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sąd wywodził, że art. 61 ust. 1 ustawy stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych w tym przepisie warunków. Wynika z tego, że niespełnienie chociażby jednego z tych warunków stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
W świetle powyższych regulacji – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - bez znaczenia w sprawie pozostaje wskazywana przez skarżących okoliczność prowadzonej w gminie procedury zmierzającej do uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego. Ewentualne uchwalenie takiego planu wywrze bowiem skutki w stosunku do planowanej inwestycji dopiero
z chwilą wejścia w życie uchwały w tym przedmiocie. Tymczasem kontrola zaskarżonego aktu jest dokonywana według stanu prawnego i faktycznego, jaki miał miejsce w dacie jego wydania.
Sąd podkreślił, że dla ustalenia wymagań dla nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu niezbędne jest przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. W ocenie Sądu zarówno ustalenie tych wymagań, jak
i analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu zostały dostatecznie dokonane przez organ pierwszej instancji. Brak było podstaw więc do wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie znajdują one uzasadnienia. Sąd pierwszej instancji ocenił, że nie jest trafny zarzut skarżących dotyczący konieczności przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego lub opiniującego z organem państwowej inspekcji sanitarnej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przepis art. 3 ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ma charakter wyłącznie kompetencyjny.
W ocenie Sądu słusznie zauważa organ odwoławczy, że katalog organów, z którymi istnieje obowiązek dokonania uzgodnień w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy ma charakter zamknięty i jest określony w art. 53 ust 4 u.p.z.p. Jeżeli natomiast w wyniku realizacji planowanej inwestycji miałoby dojść do naruszenia wymagań sanitarnych, to ich zwalczaniu służyć będzie odrębne postępowanie przed organami inspekcji sanitarnej.
Sąd pierwszej instancji ocenił, że nietrafny jest także zarzut pominięcia
w postępowaniu kwestii związanych z ustaleniem środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Postępowanie w tym zakresie byłoby bowiem wymagane jedynie w sytuacji, kiedy planowana inwestycja byłaby wymieniona
w obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu
o oddziaływaniu na środowisko. Zdaniem Sądu wynika to wprost z art. 59 ust 1
w zw. z art. 173 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku. Realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie domów jednorodzinnych nie została zaliczona, ani do przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ani też do przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu powołanej ustawy. Tym samym brak było obowiązku tak po stronie wnioskodawcy, jak i po stronie organów do przeprowadzenia postępowania środowiskowego.
Za nieuzasadniony Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzut pominięcia kwestii oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000. Zgodnie
z art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku, realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1. Sąd stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych
w powołanym przepisie.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dla wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy nie ma znaczenia okoliczność, że teren, na którym planowana jest inwestycja jest terenem byłego składowiska odpadów. Jeżeli stan tego terenu w istocie narusza przepisy ochrony środowiska lub przepisy ustawy
o odpadach, to ewentualne sankcje za naruszenie tych przepisów względnie procedura doprowadzenia terenu do stanu zgodnego z prawem wykracza poza postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Sąd podkreślił, że żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji w tym przedmiocie od spełnienia wymagań w zakresie gospodarki odpadami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny argumentował, że kwestia oddziaływania na przyszłą inwestycję już istniejących obiektów (ferma drobiu, stacja bazowa telefonii komórkowej) pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Ocenie w kontrolowanym postępowaniu podlega bowiem planowana inwestycja i jej ewentualne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie - nie zaś oddziaływanie tych sąsiednich nieruchomości.
Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutu dotyczącego wydania dwóch decyzji odnoszących się do tych samych działek. Przepisy u.p.z.p. dopuszczają możliwość wydania więcej niż jednej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla tego samego terenu (art. 63 ust. 1).
W ocenie Sądu kwestionowany przez skarżących budynek leśniczówki, wbrew ich twierdzeniom, spełnia kryteria określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.,
a co za tym idzie nieruchomość, na której jest położony mogła być przyjęta do analizy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli U.Z. i A.Z. zarzucając naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego:
- art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5 oraz art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia
27. marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717
z zm.) oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122 poz. 851 z zm.), poprzez błędną wykładnię tych przepisów prowadzącą do przyjęcia przez Sąd tezy o zamkniętym katalogu uzgodnień wymaganych w ramach postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oraz tezy o wyłącznie kompetencyjnym charakterze przepisu art. 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej;
- art. 96 ustawy z dnia 03.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 z zm.) poprzez jego błędną wykładnię
i niezastosowanie, podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy wskazują, iż kwestia oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 wymagała co najmniej rozważenia przez organ administracji orzekający w I instancji;
- art. 5 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27.04.2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 129 póz. 902, zm.), poprzez niezastosowanie tych przepisów w ramach sądowej kontroli postępowania administracyjnego, podczas gdy zaistniały w sprawie stan faktyczny wymagał oceny poprzez pryzmat zasady zrównoważonego rozwoju;
II. przepisów postępowania:
- - art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z zm.),
art. 53 ust. 3 pkt. 1 i 2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
art. 7 i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nieuwzględnienie w ramach sądowej kontroli postępowania administracyjnego uchybień w zakresie ustalania przez organ administracji stanu faktycznego i prawnego dotyczącego nieruchomości oraz analizy przepisów odrębnych dotyczących warunków i zasad zagospodarowania terenu, a także konieczności uwzględnienia i rozważenia słusznych interesów obywateli, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] września 2010r. nr [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy Tworóg z dnia
[...] lipca 2010r. nr [...].
Ponadto skarżący wnieśli o zwrot kosztów niniejszego postępowania, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego, ustalonych według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozszerzono argumentację dotyczącą przedstawionych podstaw kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Katowicach oraz uczestniczka K.G. wnieśli o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Sprawa ta mogła być więc rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko
w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy lub nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, jako pierwszy należało poddać ocenie ten drugi zarzut.
Autor skargi kasacyjnej zarzucił, iż Sąd nie uwzględnił i nie odniósł się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 53 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 i 77 k.p.a., co w ocenie skarżących stanowi wyraz nieprawidłowej kontroli działań administracji publicznej jaką sąd administracyjny wykonuje w oparciu
o przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,
a w szczególności art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1.
Odnosząc się do powyższego zarzutu zauważyć należy, że na podstawie odesłania zawartego w art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 53 ust. 3 tej ustawy stosowany jest odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy.
Artykuł 53 ust. 3 w punkcie 1 stanowi, że właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych.
Skarżący kasacyjnie nie wskazał z jakich przepisów odrębnych wynikają powyższe zasady i warunki zagospodarowania terenu. Tak sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie poddaje się kontroli w toku prowadzonego postępowania sądowego.
Punkt 2 powołanego wyżej artykułu nakazuje dokonywanie analizy stanu faktycznego i prawnego, na którym przewiduje się realizacje inwestycji.
Pamiętając, iż przepis ten należy stosować odpowiednio, stwierdzić należy iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób prawidłowy zrealizowało obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Autor skargi kasacyjnej wywodzi, że z uwagi na położenie nieruchomości
( teren składowiska odpadów przetwórstwa mięsnego, sąsiedztwo fermy indyczej
i ferm kurczaków) koniecznym było zwrócenie się do Państwowego Inspektora Sanitarnego o wydanie szczegółowej opinii. Zarzut skargi kasacyjnej ponownie, więc nawiązuje do analizy warunków zagospodarowania terenu wynikających z przepisów odrębnych, jednak przepisy te, których naruszenia miałoby dotyczyć nie zostały przez kasatora wskazane, co uniemożliwia kontrolę zaskarżonego orzeczenia przez pryzmat tak skonstruowanego zarzutu.
W tym stanie rzeczy nie można mówić o skutecznym podważeniu przez skarżącego ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Przechodząc do oceny zasadności zgłoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na błędnej wykładni art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt. 5 oraz art. 53 ust. 4 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 3 pkt 1 ustawy z dnia
14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy stwierdzić, że zarzut ten jest nieuzasadniony.
Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy dokonał wykładni powyższych przepisów.
Zwrócić należy uwagę, że wbrew twierdzeniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wymaga uzyskania uzgodnień nie tylko wymienionych w art. 53 ust. 4 ustawy, ale także w sytuacji, gdy wymagają tego przepisy odrębne.
Słusznie jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, że art. 3 pkt 1 ustawy
o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w brzmieniu z daty wydawania zaskarżonej decyzji posiadał jedynie charakter kompetencyjny. Oznacza to więc, że nie stanowi on przepisu odrębnego zawierającego podstawę obligującą do dokonania uzgodnienia, o którym mowa w art. 60 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach z dnia [...] września 2010r. przepis art. 3 pkt 1 brzmiał "Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegawczego nadzoru sanitarnego należy w szczególności:
1) uzgadnianie projektów planów zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz ustalanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych".
Odnośnie do warunków zabudowy przepis ten mówił jedynie o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Podkreślić należy, że po pod pojęciem "przepisów odrębnych" w rozumieniu art. 60 ust. 1 należy rozumieć przepisy innych ustaw, o ile nakładają one w sposób wyraźny jakieś ograniczenia lub obowiązki ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 8 lipca 2011 r., II OSK 1122/10, LEX nr 1083536).
Poddany analizie przepis art. 3 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie nakłada w sposób wyraźny obowiązku dokonywania uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy. Określa on jedynie w sposób ogólny, co należy do zadań Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
Nie precyzuje zaś w jakich konkretnych okolicznościach uprawnienia te mają być realizowane. Taka konkretyzacja odnosząca się do współdziałania tego organu
w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy jest zawarta między innymi
§ 6 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia
7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 132, poz. 877).
W myśl tego przepisu "Odległość otwartych zbiorników na płynne odchody zwierzęce o pojemności większej niż 200 m3 od obiektów budowlanych wymienionych w ust. 4 i od granicy działki sąsiedniej określa się indywidualnie
w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w uzgodnieniu
z właściwym państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym."
Dopiero tak sformułowana podstawa upoważnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do współdziałania w procesie wydawania decyzji o warunkach zabudowy.
W rozpoznawanej sprawie brak jest przepisów obowiązek ten nakładających. Artykuł 3 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dacie wydawania decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stanowi bowiem podstawy prawnej do uruchomienia stosownej procedury w przedmiocie uzgodnienia decyzji
o warunkach zabudowy pod względem warunków higienicznych
i zdrowotnych.
Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest także zarzut naruszenia art. 96 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. Nr 199 poz. 1227, ze zm.). poprzez jego błędną wykładnie
i niezastosowanie.
Podstawa zaskarżenia z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. może mieć dwojaką postać,
a mianowicie błędnej wykładni przepisu prawa materialnego lub jego niewłaściwego zastosowania. Błędna wykładnia oznacza niepoprawne odczytanie przez sąd treści przepisu. W takim przypadku konieczne jest wskazanie, jak zastosowany przepis winien być rozumiany. Natomiast niewłaściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego to dokonanie wadliwej jego subsumcji do już ustalonego stanu faktycznego.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 96 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ani poprzez jego błędna wykładnię, ani poprzez niewłaściwe niezastosowanie.
Autor skargi kasacyjnej nie wskazał jakie przesłanki przemawiają za przyjęciem, iż powyższe przedsięwzięcie może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000. Ocena, czy przedsięwzięcia, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 w każdym przypadku będzie musiała być dokonywana w sposób indywidualny i uzależniona będzie od rodzaju planowanego przedsięwzięcia i chronionych składników środowiska przyrodniczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, iż przedmiotem postępowania było określenie warunków zabudowy dla osiedla siedmiu domów jednorodzinnych, a więc nie można mówić zdaniem organu o oddziaływaniu tej inwestycji na obszar Natura 2000. Ponadto organ zauważył, że projektowana inwestycja nie jest położona w rejonie takiego obszaru.
Nie zachodzą więc przesłanki przemawiające za zastosowaniem w sprawie art. 96 art. 96 ustawy z dnia 3 października o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko.
Pozbawiony uzasadnionych podstaw jest również ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej odnoszący się do naruszenia art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 3 pkt 50 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2006 r., nr 129, poz. 902, ze zm.).
Zrównoważony rozwój zdefiniowany został w art. 3 pkt 50 Prawa ochrony środowiska i stosownie do tego przepisu rozumie się przez to taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Jak wynika
z treści skargi kasacyjnej, naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju autor skargi upatruje w fakcie wydania decyzji o warunkach zabudowy , podczas gdy w okolicy funkcjonują fermy hodowlane i związane z tym uciążliwości odorowe. W świetle obowiązujących przepisów, z samej tylko uciążliwości zapachowej nie można wywodzić naruszenia zasady zrównoważonego rozwoju.
W ramach zasad zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2006r., II OSK 507/06, LEX nr 275511).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło