I SA/Go 1273/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Sygn. akt. I SA/Go 1273 / 10 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, Prokurator Okręgowy, wniósł skargę na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału z dnia [...].10.2010 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. wydanego w przedmiocie objęcia ubezpieczeniami społecznymi T.Ś.. Z akt sprawy wynika że : Decyzją z dnia [...].04.2010 r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział, po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego od decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. o objęciu T.Ś. ubezpieczeniami społecznymi, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006 r. Powyższa decyzja została doręczona Prokuratorowi Okręgowemu w dniu 22 kwietnia 2010 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia w terminie 14 dni od jej otrzymania odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału. W dniu [...] kwietnia 2010 r. Prokurator Okręgowy wniósł od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. odwołanie do Sądu Okręgowego za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału, natomiast w dniu [...] czerwca 2010 r. organ rentowy przesłał akta sprawy Sądowi Okręgowemu. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt IV.U. 1703/10 Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu w sprawie. W dniu [...] września 2010 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych upoważnił pisemnie zastępcę Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – W.L. do rozpatrzenia w imieniu Prezesa ZUS odwołania Prokuratora od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., a ten postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r . stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Na powyższe rozstrzygnięcie Prokurator wniósł skargę do tut. Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 134 kpa w zw. z art. 129 § 2 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie to polegało na wadliwym uznaniu iż wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W odwołaniu bowiem Prokurator nieprawidłowo określił organ odwoławczy jako Sąd Okręgowy, a organ ten przekazał sprawę do rozpoznania temu Sądowi, zamiast właściwemu organowi, to jest Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Na skutek tego po wydaniu przez Sąd Okręgowy postanowienia o stwierdzeniu swej niewłaściwości i przekazaniu sprawy Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, sprawa to wpłynęła do tego organu po upływie 14 dni przewidzianego dla wniesienia odwołania. W motywach skargi Prokurator podniósł, iż organ rentowy I instancji powinien, zgodnie z dyspozycją art. 133 kpa, w przypadku stwierdzenia niewłaściwości rzeczowej organu do rozpoznania odwołania, przesłać je właściwemu organowi odwoławczemu w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania. Ponadto organ administracji publicznej ma obowiązek badania swojej właściwości do załatwienia sprawy, a w przypadku uznania się niewłaściwym niezwłocznie przekazać podanie strony do organu właściwego – tj. Prezesa ZUS, czego nie uczynił. W ocenie Prokuratora powyższe wskazuje, iż nie uchybił on terminowi do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę organ rentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / ppsa/ (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego postanowienia. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 /ppsa/ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonego postanowienia, zdaniem Sądu pozwala na przyjęcie, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Termin ten jest terminem prekluzyjnym, a więc jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę, po jego upływie jest bezskuteczna. Warunkiem skuteczności czynności prawnej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie wniesione zostało w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 kpa. Każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie wydając postanowienie przewidziane w art. 134 kpa, chyba że strona wnosi o przywrócenie uchybionego terminu. Prokurator Okręgowy otrzymał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału z dnia [...] kwietnia 2010 r. - w dniu 22 kwietnia 2010 r. Wraz z w/w decyzją skarżący otrzymał również prawidłowe pouczenie organu rentowego o możliwości wniesienia odwołania od niniejszej decyzji do Prezesa ZUS za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału. Powyższe nie było sporne w sprawie. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych Prokurator Okręgowy w dniu 30 kwietnia 2010 r. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 roku, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału, wskazując jako adresata / organ właściwy do jego rozpoznania / Sąd Okręgowy Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Stosownie do treści art. 65 § 2 kpa, jeżeli odwołania nie skierowano do właściwego organu, tylko wówczas uważa się je za wniesione z zachowaniem wskazanego terminu, gdy do tegoż organu zostało wniesione przed jego upływem. Tenże zwrot wyłącza zastosowanie normy zawartej w tym przepisie do instytucji innych niż organy administracji publicznej, w tym do sądów powszechnych. Zatem, złożenie odwołania w ustawowym terminie, do sądu powszechnego, Sądu Okręgowego, a nie organu administracji publicznej nie korzysta z dobrodziejstwa przepisu art. 65 § 2 k.p.a., gdyż przepis ten dotyczy złożenia podania wyłącznie do organów administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2008 r. sygn. akt I OSK 656/08). Skoro sąd powszechny nie jest organem administracji publicznej, do postępowania przed nim nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, poza przypadkami wskazanymi w przepisach prawa. Zatem o zachowaniu terminu do wniesienia odwołania decyduje wówczas data przekazania odwołania przez Sąd do organu właściwego, czyli Prezesa ZUS za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r Sąd Okręgowy przekazał sprawę do rozpoznania Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Niniejsza sprawa została przesłana do organu rentowego I instancji już po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. Ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął dniu 6 maja 2010 r. Wobec tego odwołanie Prokuratora od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. zasadnie zostało uznane przez organ rentowy za wniesione z uchybieniem ustawowego czternastodniowego terminu do jego wniesienia, bowiem sprawa do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęła w dniu 30.08.2010 roku. Sąd nie podzielił zarzutów Prokuratora zawartymi w skardze, iż skoro organ dostrzegł niewłaściwość rzeczową odwołania powinien przekazać odwołanie do organu właściwego, czyli Prezesa ZUS. Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z treścią art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przepis ten nakłada zatem obowiązek kontroli właściwości do rozstrzygania danej sprawy administracyjnej na organ, do którego pismo zostało wniesione, a więc do którego zostało skierowane, celem jego rozpatrzenia. Z analizy wskazanego przepisu wynika, że tylko organ, do którego podanie (w tym przypadku odwołanie) skierowano, bada, czy dysponuje zdolnością prawną, a zatem czy jest właściwy do załatwienia sprawy stanowiącej jego przedmiot. Negatywny wynik badania swojej właściwości skutkuje bądź przekazaniem w formie postanowienia sprawy organowi właściwemu bądź zwróceniem podania wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem (art. 65 § 1 i 2 kpa) Z odwołania Prokuratora bezspornie wynikało, że zostało ono skierowane do Sądu Okręgowego. Prokurator w uzasadnieniu szeroko uzasadnił zasadność wniesienia odwołania do sądu powszechnego, a nie do Prezesa ZUS, dlatego nie może być wątpliwości iż zamiarem skarżącego było skierowanie odwołania do sądu powszechnego. Organ przesłał odwołanie wraz z aktami sprawy podmiotowi wskazanemu w odwołaniu przez Prokuratora, czyli Sądowi Okręgowemu. W ocenie Sądu konieczność przekazania odwołania do Sądu Okręgowego wynikała z samego faktu jego skierowana do tegoż Sądu, jak również z dyspozycji art. 133 kpa. Podkreślić przy tym należy, że Prokurator w odwołaniu konsekwentnie podnosił, iż odwołanie od decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu rentowego należy do kompetencji sądu powszechnego. Z takim poglądem Prokuratora Sąd się nie zgodził, ponieważ sprawa dotycząca ubezpieczenia społecznego zakończona została decyzją ostateczną organu rentowego I instancji, a zatem zastosowanie względem niej trybu nadzwyczajnego winno odbywać się w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji w tym zakresie winien rozpoznać organ administracyjny (w niniejszej sprawie Prezes ZUS) a nie sąd powszechny. Wobec tego, organ I instancji prawidłowo postąpił przesyłając odwołanie wraz aktami sprawy Sądowi Okręgowemu. Sąd Okręgowy natomiast stwierdził swą niewłaściwość rzeczową i prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. przekazał sprawę Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organowi właściwemu. Niniejsze nastąpiło już po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż pomimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu z dnia [...] kwietnia 2010 r. Prokurator Okręgowy mylnie skierował odwołanie od w/w decyzji, tym samym uchybił ustawowemu terminowi wynikającemu z treści art. 129 § 2 kpa. Zasadnie zatem Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od w/w decyzji. Wskazać przy tym należy, iż zaskarżone postanowienie prawidłowo wydane zostało przez zastępcę Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który działał z upoważnienia Prezesa ZUS w imieniu Zakładu jako organu [art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 2 pkt 2 statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U Nr 28, poz.164)]. Uwzględniając całość przytoczonej argumentacji, skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.). Sędzia WSA J. Wierchowicz Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA S.Kowalczyk