VII SA/Wa 1841/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M.S. i P.S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] decyzją z dnia [...] znak : [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 oraz ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał właścicielowi M.S. wykonać szereg robót budowlanych zmierzających do odbudowania budynku gospodarczego o wymiarach 4,20 m x 14,00 m z dachem dwuspadowym o wysokości do 4,70 m zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] położonej w B. oraz zakazał użytkowania budynku do czasu wykonania robót pod rygorem natychmiastowej wykonalności. Organ wskazał, iż roboty należy wykonać stosując się do zasad określonych w ekspertyzie technicznej z dnia [...] sporządzonej przez Pana inż. A. B. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że ze względu na bardzo zły stan techniczny obiektu grożący bezpieczeństwu ludzi i mienia z powodu możliwości zawalenia się ściany w granicy z sąsiednią działką nr ew [...] oraz możliwości przemieszczenia się więźby dachowej oraz spadających dachówek w kierunku działki [...] celowym było nakazanie wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu nadającego się do użytku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu na wniosek M. i P.S. (właścicieli działki nr ew [...]) postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji. Zdaniem organu nadzorczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a nie zebrał wymaganego materiału dowodowego i nie poczynił określonych kroków w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ podkreślił jednak, że wszystkie czynności kontrole wykonane przez pracowników organu dały inny wymiar obiektu, co ma zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. S. decyzją z dnia [...] znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80. poz. 718) w art. 1 pkt 4 i 51 wprowadziła zmianę do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegającą na zmianie brzmienia m.in. art. 5 i 61 ustawy - Prawo budowane. Tym samym w postępowaniu w przedmiocie utrzymania użytkowania obiektu budowlanego odpadła przesłanka nakazująca uwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich. W art. 61 ustawy ustawodawca odsyła wprawdzie do zasad, o których mowa w art. 5 ust. 2. jednakże w obecnym brzmieniu tego ostatniego przepisu brak jest nawiązania do obowiązku poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich. Zatem, w aktualnym stanie prawnym stroną postępowania dotyczącego użytkowania i utrzymania obiektów jest wyłącznie właściciel i jej zarządca. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie decyzję wydano na podstawie art. 66 Prawa budowlanego z 1994r w postępowaniu prowadzonym w sprawie stanu technicznego obiektu, czyli w postępowaniu z zakresu utrzymania obiektów budowlanych o którym mowa w rozdziale 6 Prawa budowlanego z 1994r. Zatem stroną mającą interes prawny w takim postępowaniu jest jedynie właściciel i zarządca obiektu. Z akt sprawy wynika natomiast, że właścicielem działki nr ew [...] na której zlokalizowany sporny obiekt budowlany jest p. M. S. dlatego też jedynie właściciel i zarządca obiektu, wobec którego wydano nakaz z art. 66 prawa budowlanego z 1994 r. może kwestionować taką decyzję. W niniejszej sprawie WINB w P. wszczął postępowanie nieważnościowe i w tak wszczętym postępowaniu wydał skarżoną decyzję na wniosek M. i P.S. Organ stwierdził, że skoro organ wojewódzki wszczął postępowanie nieważnościowe na wniosek nieuprawnionych podmiotów to nieprawidłowo wszczęte postępowanie nieważnościowe należało umorzyć. Organ zaznaczył, że dopuszczenie przez organy nadzoru budowanego M. i P. S. do udziału w prowadzonym przez te organy postępowaniu nie czyni automatycznie z nich stron tego postępowania. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i P. S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podnieśli, iż kwestionowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego polegała na rozbiórce dotychczasowego obiektu i posadowieniu całkowicie nowego obiektu w granicy z ich nieruchomością. Zdaniem skarżących z uwagi na przepisy art. 140 k.c. i art. 144 k.c. posiadają oni zgodnie z art. 28 kpa uzasadniony interes prawny brania udziału w sprawie w charakterze strony. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Kontrolując zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zakresie jej zgodności z prawem stwierdzić należy, iż organ nie ustalił należycie czy skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając skarżącym przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym ograniczył się wyłącznie do zbadania przymiotu strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji. Tymczasem stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznawania przez organ nadzoru nowej sprawy, w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją, dlatego też otwiera się następnie dla wszystkich stron tego postępowania droga weryfikacji takiej decyzji ( wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1999 r, IV S.A. 2520/98 ). Przesłanki przyznania jednostce statusu strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenie nieważności decyzji ustanawia art. 28 k.p.a. zgodnie z którym " stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Wobec tego o przymiocie strony decyduje interes prawny danego podmiotu lub obowiązek, który upoważnia ten podmiot do żądania wszczęcia postępowania i do brania w nim udziału. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2007 r, sygn.akt. II OSK 347/06 nie ma jednoznacznych i uniwersalnych zasad w zakresie posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 kpa, które by można zastosować w każdej sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Nie zawsze bowiem osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, musi mieć ten przymiot w postępowaniu o stwierdzenia nieważności decyzji i odwrotnie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się zgodnie, że pojęcie " interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy rozpatrywać według norm prawa materialnego. Materialna podstawa legitymacji strony ujmowana jest szeroko, a więc nie musi należeć do prawa administracyjnego lecz może także wynikać z innych gałęzi prawa np. prawa cywilnego czy prawa pracy ( wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2001 r, sygn.akt. S.A./Rz 847/00,). Musi to być norma konkretna, którą można wskazać jako źródło interesu prawnego danego podmiotu jako strony postępowania administracyjnego. Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu siedmiu sędziów z dnia 3 lutego 1997 r, sygn.akt. OPS 9/96 ( ONSA 1997, z 3, poz 102 ) i z dnia 11 października 1999 r, sygn.akt. OPS 11/99 ( ONSA 2000, z 1, poz 6 ) interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa oznacza występowanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja tych uprawnień i obowiązków. W rozpoznawanej sprawie skarżący podnieśli, iż roboty budowlane wynikające z kontrolowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] polegają w rzeczywistości na rozbiórce dotychczasowego obiektu i posadowieniu całkowicie nowego obiektu w granicy ich nieruchomości co powoduje oddziaływanie tego obiektu na ich nieruchomość i narusza art. 140 k.c. i art. 144 k.c. Biorąc pod uwagę zarzuty skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego obowiązany jest ponownie ustalić czy na podstawie art. 28 kpa Skarżącym rzeczywiście nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu nadzorczym. Uznając, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz .U. Nr 153, poz 1270 ) orzekł jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.