III SA/Gd 488/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi Ł. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wydania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 5 maja 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta, po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie wydania Ł. M. prawa jazdy kat. A,B,C,E, orzekł o uchyleniu własnej decyzji z dnia 19 października 2007 r. nr [...] i odmówił Ł. M. wymiany ukraińskiego prawa jazdy kat. A,B,C,E. Przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 11 maja 2009 r. w trybie art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego. Została ona odebrana przez dorosłego domownika tj. K. M.- siostrę strony. W dniu 26 maja 2009 r. Ł. M. złożył za pośrednictwem organu pierwszej instancji odwołanie od powyższej decyzji. W pierwszej części odwołania skarżący stwierdził, że decyzja została doręczona osobie nieupoważnionej przez niego do odbioru jego korespondencji. Jak stwierdził skarżący: " Mając powyższe na uwadze, że decyzja trafiła do moich rąk w dniu 25 maja 2009 r. zasadne jest aby termin odwołania od powyższej decyzji przesunąć w terminie jej wykonalności." W dalszej części odwołania podniesiono zarzuty merytoryczne wobec zaskarżonej odwołaniem decyzji. W dniu 14 września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydał postanowienie, w którym w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu w/w postanowienia wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 11 maja 2009 r. Odwołanie zostało z kolei wniesione w dniu 26 maja 2009 r. Organ powołał się na przepisy dotyczące trybu wnoszenia odwołań ( art. 129 § 2 k.p.a.) oraz doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym ( art. 40 § 1 - 2 i 43 k.p.a.) wywodząc, że doręczenie decyzji nastąpiło zgodnie z prawem. Kolegium stwierdziło nadto, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zaś organ nie może w tym przypadku działać z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Ł. M. wniósł o uchylenie w/w postanowienia zarzucając organowi błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na nie zbadaniu sposobu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Organ winien był ustalić czy doręczenia dokonano dorosłemu domownikowi i czy osoba ta podjęła się oddać przesyłkę adresatowi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w doręczenia dokonano z naruszeniem przepisów prawa, bowiem na zwrotnym poświadczeniu jej odbioru nie zaznaczono, czy osoba która ją odebrała zobowiązała się ją oddać adresatowi. Brak takich ustaleń stanowi naruszenie przez organ przepisów k.p.a. tj. art. 7 i 8. Dalej skarżący wskazał, że organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, że pierwszy akapit odwołania nie dotyczył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ nie wyjaśnił tej kwestii i a priori bez wysłuchania strony wydał zaskarżone postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że skarżący w odwołaniu nie sformułował prośby o przewrócenie terminu a jedynie pogląd, że termin został zachowany, względnie, że należy liczyć początek biegu terminu do dnia 25 maja 2009 r. Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu doręczenia decyzji organu pierwszej instancji Kolegium wskazało, że siostra skarżącego odbierała również korespondencję w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, co zrodziło domniemanie faktyczne, że podejmowała się ona oddania korespondencji adresatowi. Domniemanie to Kolegium uwzględniło wydając zaskarżone postanowienie. W piśmie z dnia 9 listopada 2009 r. skarżący odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę podtrzymując ją w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługiwała na uwzględnienie, jakkolwiek Sąd nie podziela wszystkich podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem powyższego terminu oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 kpa - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd nie podziela zarzutów skargi, w których skarżący zarzuca organowi odwoławczemu brak ustaleń odnośnie prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzić bowiem należy, że organ odwoławczy nie był zobowiązany przeprowadzać żadnego postępowania wyjaśniającego w tej kwestii. Zgodnie z art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. W judykaturze przyjmuje się, że jeżeli domownik adresata nie odmówił przyjęcia przesyłki, oznacza to, że podjął się jej doręczenia. Okoliczność, że osoba, której wręczono pismo za pokwitowaniem, nie oddała pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność doręczenia. (tak zob. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 października 2008 r., II SA/Łd 455/08, LEX nr 509919, wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 594/07, LEX nr 5097880). Z kolei w postanowieniu z dnia 8 listopada 2007 r., II GSK 192/07 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Podjęcie się przez domownika doręczenia przesyłki adresatowi nie musi być potwierdzone na piśmie. Obowiązek taki nie wynika z żadnych uregulowań prawnych." (LEX nr 494066). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że ma rację organ odwoławczy uznając doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w dniu 11 maja 2009 r. za prawidłowe. Została one odebrana przez domownika adresata, który potwierdził odbiór przesyłki zobowiązując się tym samym do jej oddania. Zauważyć przy tym należy, że skarżący nie kwestionował by osoba, która odebrała przesyłkę nie była pełnoletnia, bądź nie zamieszkiwała z nim w jednym mieszkaniu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Ł. M. niewątpliwie uchybił terminowi do złożenia odwołania. Skarżący powołał się natomiast na okoliczności związane z przyczyną uchybienia terminu i w złożonym odwołaniu zawarł oświadczenie, że "decyzja trafiła do moich rąk w dniu 25 maja 2009 r. zasadne jest aby termin odwołania od powyższej decyzji przesunąć w terminie jej wykonalności." Z reguły wniosek zawierający prośbę o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym stanowi pismo procesowe, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Wniosek taki powinien zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i § 3 k.p.a. w tym m. in. określone żądanie wynikające wprost z treści wniosku. Tym niemniej wniosek o przywrócenie terminu oraz czynność, do dokonania której był wyznaczony termin, mogą być zawarte w tym samym piśmie (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2001 r., sygn. akt l SA 637/2000). Przy czym interpretując treść oświadczenia strony, składanego w toku postępowania administracyjnego, organ administracyjny winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Przechodząc do konkretnych okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że zawarte w pierwszym akapicie odwołania skarżącego stwierdzenie – o którym była mowa wyżej - spełnia wymogi wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania i tak należało je potraktować, mimo, iż nie zawierało ono wyraźnego sformułowania "wnoszę o przywrócenie terminu". Argumentacja zawarta w tym fragmencie odwołania jednoznacznie wskazuje jednak na wolę domagania się przywrócenia uchybionego terminu. Skarżący mając świadomość, że decyzja została mu przekazana dopiero w dniu 25 maja 2009 r. wskazał na konieczność "przesunięcia" terminu odwołania i to oświadczenie - zdaniem Sądu - należało uznać za równoznaczne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jeżeli organ odwoławczy miał jakąkolwiek wątpliwość co do treści w/w pisma to z uwagi na ogólne zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7 i 9 k.p.a. powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania zawartego w piśmie. Brak wyjaśnienia w/w żądania nie może zaś skutkować dowolnością organu w materii uznawania co jest a co nie jest wnioskiem. Stąd też w razie jakichkolwiek wątpliwości sprecyzowanie tego żądania należy do strony jako dysponenta postępowania, nie zaś do sfery ocennej organu administracji publicznej. Przywrócenie terminu ( art. 58 k.p.a.) jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu. Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 1999 r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003, str. 578). Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu złożony przez skarżącego nie został przez organ administracji rozpoznany. W toku postępowania doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania - art. 58 k.p.a. i art. 134 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać oceny złożonego wniosku o przywrócenie terminu pod względem przesłanek wymienionych w art. 58 k.p.a. i dopiero po tym, w zależności od treści postanowienia w tym przedmiocie, podjąć dalsze czynności zmierzające do ponownego rozpatrzenia sprawy lub wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania. Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd orzekł mając za podstawę art. 200 w/w ustawy.