II SA/Kr 1296/10
WyrokWSA w Krakowie2011-01-19
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona może zostać zwrócona, jeśli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, mimo że inwestycja została zrealizowana na innym terenie niż wskazanym w decyzji lokalizacyjnej?Ratio decidendi
Zwrot wywłaszczonej nieruchomości przysługuje, gdy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a podstawą oceny zbędności jest wyłącznie cel wskazany w tej decyzji. Późniejsza zmiana lub rozszerzenie celu wywłaszczenia na podstawie innych dokumentów jest niedopuszczalna. W konsekwencji, jeśli nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, należy ją zwrócić, nawet jeśli inwestycja została zrealizowana na innym terenie.Stan faktyczny
Skarżący Skarb Państwa – Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Krakowie zaskarżył decyzję Wojewody Małopolskiego z 24 września 2010 r. dotyczącą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej w 1969 r. na cele budownictwa wojskowego. Organ I instancji orzekł zwrot działki na rzecz poprzedniego właściciela L. B., uznając, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Skarżący podniósł, że cel wywłaszczenia został błędnie oceniony, gdyż nieruchomość była częścią placu ćwiczeń wojskowych i nie stała się zbędna.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 września 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa – Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 24 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala.
Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., na podstawie art. 136
ust. 3, art. 137 ust. 1, 138 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1 - 2, art. 141 oraz art. 96
ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami orzekł w
punkcie 1. o zwrocie działki nr "1" o pow. 0,5179 ha, obr. [...] gm.
Wielka Wieś, powstałej z podziału działki nr "2", obr. [...] gm. Wielka
Wieś, objętej księgą wieczystą [...], odpowiadającej wywłaszczonej
parceli l. kat. "3" o pow. 5179 m2, b. gm. kat. [...], na rzecz L. B. w całości; w punkcie 2 zobowiązał L. B. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 4854,48 zł, odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, w punkcie 3 rozłożył należność określoną w punkcie 2 na raty.
W uzasadnieniu organ l instancji podał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem L. B. z dnia 2 marca 2000 r., sprecyzowanym w dniu 9 października 2000 r.
Organ ustalił, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] października 1969 r. nr [...] wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nastąpiło odjęcie prawa własności nieruchomości składającej się z parceli l. kat. "3" o pow. 5179 m , b. gm. kat. [...], przysługujące L. B. i przeniesienie tego prawa na rzecz Skarbu Państwa. Przedmiotowa nieruchomość była niezbędna Skarbowi Państwa na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. Nr [...] wydaną przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w Krakowie. Z tytułu wywłaszczenia nieruchomości ustalono na rzecz właściciela odszkodowanie za grunt w kwocie 10 565,16 zł.
Przeprowadzona analiza dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wykazała, że w wyniku założenia nowej ewidencji gruntów położone w b. gm. kat. [...] parcele, w tym również parcela l. kat. "3", utworzyły działkę ewidencyjną nr "4" o pow. 167,87 ha, położoną w obrębie [...] jedn. ewid. Wielka Wieś, stanowiącą własność Skarbu Państwa, którą na wniosek Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo -Budowlanego w ramach regulacji stanu prawnego, decyzją Urzędu Gminy Wielka Wieś z dnia [...].02.1987 r. nr [...] przekazano w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej. Działka podlegała dalszym podziałom. Z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencji gruntów wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela I. kat. "3", b. gm. kat. [...], obecnie jest częścią działki ewidencyjnej nr "2", położonej w obrębie [...] gm. Wielka Wieś.
Organ wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości, które muszą zaistnieć łącznie są: wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot, objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub ich części) oraz zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy.
W przedmiotowej w sprawie pierwsze dwie przesłanki zbędności zostały spełnione.
Odnośnie spełnienia trzeciej przesłanki organ dokonał następujących ustaleń. Na początku lat 60 - tych ubiegłego wieku, w związku z projektowanymi zamierzeniami ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Krakowa, pomiędzy Prezydium Rady Narodowej w m. Krakowie i Ministerstwem Obrony Narodowej prowadzone były rozmowy w sprawie pozyskania dla celów wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego terenów zlokalizowanych na terenie m. Krakowa, zajętych przez obiekty wojskowe. W tym celu dla poszczególnych obiektów wojskowych, ustalono lokalizacje zamienne. W zamian za przekazanie władzom cywilnym terenów wojskowych, władze miejskie zaproponowały lokalizację nowych terenów dla potrzeb wojska obejmującą między innymi ok. 52 ha terenu istniejącego wówczas placu ćwiczeń na [...] (będących już w dyspozycji wojska) oraz ok. 178 ha terenów w granicach administracyjnych miasta Krakowa i powiatu krakowskiego.
Na terenie tzw. "[...]" zamierzano zlokalizować następujące obiekty: plac ćwiczeń, zespół dwóch strzelnic szkolnych oraz obiekty kubaturowe mające stanowić zaplecze w/w strzelnic. Z uwagi na fakt, iż wskazany teren nie zabezpieczał w całości potrzeb wojska, na cele magazynowe przewidziano odrębną lokalizację w rejonie miejscowości [...] obejmującą teren o powierzchni ok. 30 ha, który stanowić miał rejon budynków magazynowych wraz z zapleczem. Dla placu ćwiczeń Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie wydało decyzję o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1965 r. znak: [...] ustalającą lokalizację szczegółową terenów wojskowych, natomiast dla obszaru przeznaczonego na cele magazynowe decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. znak: [...] ustalono lokalizację szczegółową magazynów wojskowych. Granice tych lokalizacji określone zostały na mapach katastralnych stanowiących do nich załącznik graficzny. Nie odnaleziono załącznika graficznego do lokalizacji szczegółowej Nr [...], ani planu realizacyjnego inwestycji polegającej na budowie magazynów wojskowych. Z odnalezionych odrysów z mapy katastralnej z zaznaczonymi granicami nieruchomości objętych wnioskiem o wywłaszczenie, na których zlokalizowana miała być inwestycja polegająca na budowie magazynów nie wynika, aby w granicach tej lokalizacji znajdowała się wnioskowana do zwrotu parcela l. kat. "3". Natomiast z analizy oryginału mapy katastralnej, na której zaznaczono granice lokalizacji szczegółowej Nr [...] obejmujące obszar wojskowy na terenie tzw. "[...]" wynika, że w skład obszaru objętego granicami tej lokalizacji weszła wnioskowana do zwrotu parcela l. kat. "3", b. gm. kat. [...]. W aktach sprawy znajduje się również kserokopia mapy katastralnej obejmującej obszar wojskowy w granicach lokalizacji szczegółowej Nr [...], na której zaznaczono granice projektowanego placu ćwiczeń wraz z jego elementami. Powyższe opracowanie zostało pozytywnie zaopiniowane jako materiał do lokalizacji i z jego treści wynika, że wywłaszczona parcela była częścią placu ćwiczeń wojskowych, który przeznaczony był dla szkolenia 6 Dywizji Powietrzno - Desantowej i innych jednostek stacjonujących w garnizonie Kraków.
Organ stwierdził, że skoro w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] października 1969 r. wskazano, że parcela l. kat "3" jest niezbędna na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r., a wnioskowana do zwrotu nieruchomość w całości znajdowała się poza granicami lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965 r. to od samego początku była zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Działka nr "2", obr. [...] gm. Wielka Wieś, pozostaje własnością Skarbu Państwa, w związku z czym jej stan prawny nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o zwrocie nieruchomości.
W celu określenia przedmiotu zwrotu projektem podziału nieruchomości, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 7 września 2009 r. nr [...] działka nr "2" o pow. 19,9696 ha, obr. [...] gm. Wielka Wieś, podzieliła się między innymi na działkę nr "1" o pow. 0,5179 ha. obr. [...] gm. Wielka Wieś, odpowiadającą wywłaszczonej parceli.
Nadto zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania. Wypłacona kwota odszkodowania w kwocie 10565,16 zł zwaloryzowana zgodnie dyspozycją zawartą w art. 227 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wynosi 4 854,48 zł. Z uwagi na fakt, że na terenie objętym roszczeniem o zwrot nie poczyniono żadnych nakładów, odstąpiono od zastosowania art. 140 ust. 4 ustawy. Obowiązek spłaty zwaloryzowanego odszkodowania został rozłożony na raty na wniosek L. B..
Odwołanie od ww. decyzji wniósł Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Krakowie, domagając się uchylenia jej w całości i o oddalenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości.
Wskazano, że jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia decyzja Prezydium z dnia [...] października 1969r. orzekająca o wywłaszczeniu nieruchomości, błędnie odwoływała się do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965r., ustalającej lokalizację szczegółową magazynów na terenie położonym w [...], ponieważ wskazane magazyny miały powstać w zupełnie innym miejscu, a zatem nie mogły być zrealizowane na wywłaszczonej parceli, która znajdowała się poza granicami tej lokalizacji. Tak więc to decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...] ustalająca lokalizację szczegółową terenów wojskowych w [...] ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, skoro nieruchomość znajdowała się w granicach lokalizacji szczegółowej Nr [...]. Nadto odwołujący się podniósł, że obie decyzje o lokalizacji szczegółowej Nr [...] i Nr [...] zostały zmienione decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969r, z której wynikało, że cały teren objęty tą decyzją będzie użytkowany przez Wojsko Polskie. Wywłaszczona parcela l. kat. "3" znajduje się na terenie placu ćwiczeń "[...]", na którym zostały zrealizowane budowle właściwe dla placu ćwiczeń. Fakt, że nie zostały one usytuowane na wywłaszczonej nieruchomości, w ocenie odwołującego się, jest bez znaczenia jeżeli się zważy na funkcję placu ćwiczeń. Nie można więc uznać, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] Wojewoda Małopolski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dokonując oceny zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, podstawową kwestią jaką winien ustalić organ administracyjny, jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej lub aktu notarialnego, a następnie ocena, czy stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla realizacji tego celu. Zarówno art. 136 jak i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Nadto, ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym często jest określony w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.
W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej z dnia 21 października 1969 r. został określony jako "budownictwo". W uzasadnieniu decyzji wyraźnie odwołano się do decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r., który to dokument ustalał lokalizację szczegółową "magazynów". Powyższe przesądza, w ocenie organu odwoławczego, iż to właśnie budowa magazynów (prawdopodobnie o charakterze wojskowym) była celem wywłaszczenia w/w nieruchomości. Organ podkreślił przy tym, że decyzja z dnia [...] października 1969 r. orzekająca o wywłaszczeniu parceli l. kat. "3" wyposażona jest w atrybut ostateczności, a zatem wiąże erga omnes.
Organ wskazał również, że analiza treści decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. zmieniającej obie decyzje o lokalizacji szczegółowej Nr [...] i Nr [...] nie wskazuje na to, iż na skutek omawianego rozstrzygnięcia doszło do zmiany celu wywłaszczenia jakim, w tym przypadku, były magazyny.
Dla poparcia swoje stanowiska Wojewoda Małopolski odwołał się do orzeczeń podejmowanych w podobnych sprawach dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych decyzją Prezydium z dnia [...] października 1969 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie tj.: wyroku z dnia 25 marca 2009r, sygn. akt II SA/Kr 1243/08, wyroku z dnia 17 lipca 2006r. sygn. akt II SA/Kr 50/03, wyroku z dnia 10 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 44/03, wyroku z dnia 17 lipca 2006r. sygn. akt II SA/Kr 48/03.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody Małopolskiego wniósł Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Krakowie. Zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1 kpa, co skutkowało błędną oceną celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia 21 października 1969 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji l instancji.
W piśmie z dnia 12.01.2010 r. skarżący dodatkowo zarzucił, że z uchybieniem przepisów organy zaniechały zgromadzenia niezbędnego materiału dowodowego, w szczególności wniosku Dyrekcji Inwestycji Miejskich w Krakowie z dnia [...].10.1968 r. o wywłaszczenie, co było niezbędne dla ustalenia rzeczywistego celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Rozważania prawne należy rozpocząć od uwag ogólniejszych.
Stosownie do przepisu art.136 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.04.261.2603 z późn. zm.) nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. W myśl ustępu trzeciego tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Tak generalna regulacja przepisu w przedmiocie określenia zakresu roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznacza, że roszczenie to przysługuje także w odniesieniu do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Istotne jest bowiem to, czy nieruchomość była objęta wywłaszczeniem, bez znaczenia natomiast pozostaje okoliczność , czy własność została odjęta na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, czy też przepisów dawnych, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z kolei przepis art.137 ust.1 ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Regulacja ta oznacza, że pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności’ polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany. Ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Późniejsza zmiana tego celu nie jest dopuszczalna, a o tym, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona i to cel rozumiany bardzo ściśle. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości powinien nastąpić nie tylko wtedy, gdy nie zrealizowano zamierzonej inwestycji, ale również wówczas, gdy inwestycję wykonano, ale jest ona wykorzystywana bądź przeznaczona na inny cel niż określony przy wywłaszczaniu. W orzecznictwie podnosi się, że zrealizowanie innego celu, niż zakładany przy wywłaszczeniu, nie stoi na przeszkodzie zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (por. wyrok NSA z dnia 22.08.2003 r. sygn. I SA 2622/01, LEX nr 149521, wyrok NSA z dnia 28.11.2000 r., sygn. I SA 1650/99, LEX nr 54429 ).
Co jednakże najważniejsze, "podstawą oceny zbędności jest wyłącznie okoliczność faktyczna zrealizowania celu określonego w decyzji wywłaszczeniowej" (por. wyrok NSA z dnia 27.08.2009 r., sygn. I OSK 1138/08, LEX nr 552276).
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organy poczyniły prawidłowe ustalenia dotyczące faktu i przedmiotu wywłaszczenia, kręgu osób uprawnionych, zebrały możliwy do uzyskania materiał dowodowy. Skarżący, nie kwestionując powyższego, zarzucił jedynie, że do ustalenia zbędności nieruchomości doprowadziła wadliwie przeprowadzona ocena zebranego materiału. Zdaniem skarżącego, skoro z wszystkich dokumentów, a zwłaszcza załączników do decyzji lokalizacyjnej nr [...] wynika, że wywłaszczona parcela nie mieściła się w granicach zamierzonej inwestycji "budowa magazynów", a weszła w skład zamierzenia objętego decyzją lokalizacyjną nr [...], to kwestię jej zbędności na cel wywłaszczenia oceniać należało w kontekście tej ostatniej decyzji lokalizacyjnej. Stanowisko to jest błędne. Jak już wyżej wskazano, cel wywłaszczenia odczytywać należy przede wszystkim z decyzji wywłaszczeniowej. Dalsze dokumenty związane z planowaniem i realizacją inwestycji służyć jedynie powinny do skonkretyzowania tego celu, który – choćby ogólnie – został wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Późniejsza zmiana celu wywłaszczenia, jak również jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna ze względu na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia.
W opisanej we wstępie decyzji z dnia [...] października 1969 r. wprost wymieniono datę i numer decyzji lokalizacyjnej, której treść i zakres (budowa magazynów) odpowiada użytemu w decyzji określeniu celu "budownictwo". Bez znaczenia przy tym pozostaje, że dane decyzji lokalizacyjnej wymieniono w uzasadnieniu, skoro uzasadnienie to stanowi część składową decyzji. Prawidłowo zatem organy odczytały, że celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji była realizacja zamierzenia opisanego w decyzji lokalizacyjnej nr [...]. Niczego w tej mierze nie zmienia decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] kwietnia 1969 r. Nie modyfikuje ona ani przedmiotu, ani zakresu zamierzeń określanych zmienianymi decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...], a wynika z niej jedynie, że prawa z tych decyzji wydanych na rzecz i imię Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w Krakowie, przejmuje Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w Krakowie.
W ocenie Sądu określenie celu wywłaszczenia na podstawie domniemań wynikających z położenia nieruchomości poza terenem objętym inwestycją z decyzji nr [...], a sprzecznie z jednoznacznym brzmieniem decyzji wywłaszczeniowej, nie znajduje uzasadnienia. Co do tego, że na przedmiotowej nieruchomości budowa magazynów nigdy nie została zrealizowana nie ma w sprawie sporu. Bez znaczenia zaś dla rozstrzygnięcia pozostaje to, czy nieruchomość tę wykorzystano na cel opisany w decyzji lokalizacyjnej nr [...].
Zarzutów skarżącego, że ponieważ decyzja Prezydium z dnia [...] października 1969r. orzekająca o wywłaszczeniu nieruchomości, błędnie odwoływała się do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1965r., to zasadnicze znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości winna mieć decyzja o lokalizacji szczegółowej Nr [...], podzielić nie można.
Postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie jest postępowaniem, w którym można kwestionować, z powołaniem się na błąd organu wywłaszczeniowego, ostateczną decyzję wywłaszczeniową precyzyjnie określającą cel wywłaszczenia.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przepisów art.7 i 77§ 1 kpa. Jak już wcześniej podniesiono, z przepisu art.136 ust.1 ustawy wynika wprost, że prawnie relewantne jest określenie celu wywłaszczenia wyłącznie w decyzji o wywłaszczeniu. W sytuacji zatem, gdy w decyzji o wywłaszczeniu cel wywłaszczenia wskazany został w sposób wystarczający, niedopuszczalne jest ustalanie sprzecznego z tym określeniem, odmiennego celu wywłaszczenia, na podstawie innych niż decyzja dokumentów, np. wniosku o wywłaszczenie. Przesądzające znaczenie ma bowiem treść decyzji o wywłaszczeniu.
Skoro zatem istniały wszystkie przesłanki z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organ zobowiązany był do orzeczenia o zwrocie nieruchomości.
Wobec powyższego uznać należało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skarga, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło