II SA/Wa 1304/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Pracy i Polityki Społecznej po rozpatrzeniu wniosku A. K. z dnia [...] lutego 2010 r., uzupełnionego pismem z dnia [...] marca 2010 r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. znak: [...], orzekającej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] o utracie przez A. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] grudnia 2005 r. wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] o odmowie uzupełnienia wymienionej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] maja 2010 r. A. K. zwrócił się do Ministra Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i art. 157 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. W toku postępowania ustalono, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] orzekł o utracie z dniem [...] grudnia 2005 r. przez A. K. statusu osoby bezrobotnej, w związku z decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] stycznia 2006 r. znak: [...] o przyznaniu A. K. bezterminowo świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia [...] grudnia 2005 r. W dniu [...] listopada 2006 r. A. K. złożył do Starosty [...] pismo, w którym wniósł o uzupełnienie decyzji z dnia [...] października 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] Starosta [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] października 2006 r. Po rozpatrzeniu odwołania A. K. od decyzji z dnia [...] października 2006 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2006 r. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] września 2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. Przedmiotowa decyzja stała się przedmiotem skargi A. K., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1645/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r. Decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2009 r. A. K. wniósł o uzupełnienie decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. znak: [...] odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu wniosku A. K. zawiesił postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku wymienionego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. znak: [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej podjął zawieszone postępowanie i w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję znak: [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...]. Niezależnie od powyższego A. K. w dniu [...] września 2008 r. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającym uzupełnienia ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...]. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. decyzji, Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję z [...] października 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...]. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpatrzeniu odwołania A. K. od ww. decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...], decyzją z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2009 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej w dalszej części decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. znak: [...] podniósł, iż w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] orzekająca o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] wraz z postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] została uchylona decyzją ostateczną Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2008 r. znak: [...], natomiast decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2006 r. nr [...] została uchylona decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...], tym samym, skoro decyzja taka w ogóle nie istnieje w obrocie prawnym, albowiem została skutecznie wyeliminowana, nie można było wszcząć postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Pismem z dnia 12 lipca 2010 r. A. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 powołanej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów odmiennych niż podnosi skarżący. W rozpoznawanej sprawie zarówno zaskarżona decyzja - zapadła na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z upoważnienia Ministra Pracy i Polityki Społecznej przez Podsekretarz Stanu C. O. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań. Uznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jako rodzaj odwołania, należy zapewnić wnioskodawcy niezbędny, zbliżony do obowiązującego w postępowaniu odwoławczym, standard ochrony jego interesów i uprawnień, do których należy obiektywizm i bezstronność. Tym samym przy dwukrotnym rozpoznawaniu tej samej sprawy, należy dążyć do tego aby sprawa rozpatrywana była przez inny skład osobowy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10). W związku z powyższym gdy dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ (art. 127 § 3 kpa) należy bezwzględnie ocenić, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Dokonując tego należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy umocowane do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź na mocy przepisów prawa. Wyłączenie pracownika organu od udziału w postępowaniu obejmuje samo wydanie decyzji, jak też podejmowanie czynności procesowych, mających lub mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 24 § 1 pkt 5 kpa jedną z przesłanek obligatoryjnego wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu jest okoliczność, że brał on udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Celem takiej regulacji było uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym stanowiskiem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy, co może nasuwać wątpliwości co do jego bezstronności oraz obiektywizmu (patrz: wyrok NSA z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1164/10). Podkreślić należy, iż wyłączenie pracownika pociąga za sobą jedynie konieczność dokonania zmian osób działających na podstawie udzielonego upoważnienia i nie wpływa bezpośrednio na samą właściwość organu administracji. W przypadku Ministra Pracy i Polityki Społecznej może on, na podstawie art. 268a kpa, upoważnić innego pracownika do wydania decyzji w jego imieniu, jak również on sam może wydać decyzję po rozpatrzeniu tego wniosku. Możliwość korzystania przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej z instytucji upoważnienia pracownika do wydania decyzji pozwala na pogodzenie wymogów organizacyjnych z wymogami proceduralnymi, wynikającymi z art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 kpa, zapewniając stronie postępowania poczucie bezstronności i obiektywizmu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (patrz: wyrok NSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I OSK 781/10). Tym samym, w ocenie Sądu, Minister Pracy i Polityki Społecznej, rozpoznając w trybie przepisu art. 127 § 3 kpa wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która wydała decyzję bezpośrednio ją poprzedzającą. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy. ----------------------- 2