II GZ 141/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Lu 352/10 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt III SA/Lu 352/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie zmiany miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt: II SA/Po 549/10, przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści: "Czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które – w zaufaniu do dotychczasowych przepisów – rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych?". Zdaniem Sądu pierwszej instancji, odpowiedź na to pytanie prawne ma wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych stanowił materialno-prawną podstawę decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia. Zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji złożył Dyrektor Izby Celnej w B. P. Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Organ zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) w związku z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez wystąpienie z pytaniem prawnym w kwestii niewymagającej zajęcia stanowiska przez Trybunał Konstytucyjny oraz w konsekwencji zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie stwierdził, że brak było przesłanek do wystąpienia przez WSA w Poznaniu z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego, a to z kolei powoduje, że nie ma również podstaw do zawieszenia postępowania przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie. Organ przedstawił argumentację, która jego zdaniem przemawia za niezasadnością pytania prawnego wystosowanego do Trybunału Konstytucyjnego przez WSA w Poznaniu. Stwierdził, że inne wojewódzkie sądy administracyjne nie doszukały się wątpliwości związanych ze zgodnością art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych z Konstytucją RP. W odpowiedzi na zażalenie E. Sp. z o.o. wniosła o oddalenie tego środka odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na powoływane w sprawie pytanie prawne z jakim wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 549/10 była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide postanowienie NSA z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt II GZ 123/11). Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. Celem korzystania przez sąd z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania jest uniknięcie konieczności wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, w wypadku, gdyby zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez ten sąd odmiennie. Zauważyć należy, że przesłanka zawieszenia postępowania z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. została ujęta bardzo szeroko. W doktrynie przyjmuje się, że praktycznie każde postępowanie przed organami państwa może być uznane za prejudycjalne dla toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego (por. M. Romańska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 401). Praktyka sądowa również opowiada się za szerokim interpretowaniem użytego w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania. Pogląd ten należy zaaprobować. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi była decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. P. odmawiająca zmiany decyzji zezwalającej na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w zakresie miejsca urządzania tych gier. Zarzuty podniesione przez skarżącą dotyczyły między innymi prawidłowości zastosowania w sprawie art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych. Sąd pierwszej instancji zawieszając postępowanie uznał, że wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy będzie miało udzielenie odpowiedzi na pytanie prawne zadane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Trybunałowi Konstytucyjnemu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 549/10. Sąd pierwszej instancji, zawieszając postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wobec faktu skierowania przez WSA w Poznaniu pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, uznał, że okoliczność ta ma bezwzględny wpływ na wynik sprawy; tym samym podzielił wątpliwość Sądu pytającego co do konstytucyjności zakwestionowanego przepisu. Na marginesie należy zauważyć, że sprawa będąca następstwem powyższego pytania do Trybunału Konstytucyjnego została w nim zarejestrowana pod sygn. akt P 4/11. Zarzuty sformułowane w zażaleniu organu opierają się na twierdzeniu, że zadane pytanie do Trybunału Konstytucyjnego, którego rozstrzygnięcie ma mieć wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, nie było konieczne ze względu na niewątpliwą konstytucyjność przepisów ustawy o grach hazardowych. Odnosząc się do tego argumentu należy przede wszystkim wskazać, że wyłączną kompetencję w zakresie decydowania o zgodności aktów normatywnych z Konstytucją ma Trybunał Konstytucyjny (art. 188 Konstytucji RP). Mając uzasadnione wątpliwości co do zgodności ustawy z Konstytucją, każdy sąd na podstawie art. 193 Konstytucji RP może zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Wobec powyższego kwestionowanie zasadności zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać oparte na podniesionej w zażaleniu niezasadności badania konstytucyjności mającego w sprawie zastosowanie przepisu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać za okoliczność wystarczającą i podważającą zasadność zawieszenia postępowania w sprawie faktu, że kwestia zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych poddana już została wielokrotnej ocenie przez różne składy orzekające wojewódzkich sądów administracyjnych, które oddalały skargi. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych należy uznać za niezasadny, jako dotyczący w istocie konstytucyjności art. 135 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, ze względu na którą WSA, wykonując swoje uprawnienie, zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.