II OSK 1379/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-09-13

Skład orzekający: Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Maria Czapska – Górnikiewicz, Elżbieta Kremer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej stwierdzająca chorobę zawodową na podstawie orzeczeń lekarskich i oceny warunków pracy może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów o niekompletność materiału dowodowego i błędy w ustaleniach faktycznych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły istnienie choroby zawodowej oraz związek przyczynowy z warunkami pracy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym orzeczeń lekarskich i oceny narażenia zawodowego. Zarzuty skarżącej dotyczące niekompletności dokumentacji medycznej oraz błędów w ustaleniach faktycznych nie zostały wykazane jako mające wpływ na wynik sprawy, a skarga kasacyjna została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach stwierdzającą chorobę zawodową u pracownicy A. R. – przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez WSA w Gliwicach. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych, niekompletności dokumentacji medycznej oraz naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 13 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 332/10 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. II OSK 1379 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę [...] z o. o. w T. (zwanej dalej również skarżącą Spółką) na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie choroby zawodowej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tychach stwierdził u A. R. chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienioną w poz. 19.5 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyły [...] Sp. z o.o. w T. oraz [...] Sp. z o.o. w M. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] września 2009 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tychach na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 2351, art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.- zwanej dalej Kodeksem pracy) i § 8 ust. 1, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869- zwanego dalej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) stwierdził u A. R. chorobę zawodową -przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wymienioną w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do ww. rozporządzenia. Wskazując na przebieg pracy zawodowej A. R., organ ustalił, że była ona zatrudniona: - od 1983 do 1986 r. w [...] w T. na stanowisku krawcowej krawiectwa lekkiego; - od 1986 do 1989 r. w Przedsiębiorstwie [...] w K. na stanowisku krawcowej (zakład uległ likwidacji); - od 1994 do 1995 r. w Zakładzie [...] w B. (w ramach następstwa prawnego A. S. w K.) na stanowisku krawcowej; - od 1996 do 1998 r. w [...] Sp. z o.o. w M. jako krawcowa, - od 1998 do 2008 r. w [...] Sp. z o.o. w T. jako szwaczka. Dokonując oceny narażenia zawodowego, organ stwierdził, iż w latach 1983- 1986 oraz 1994- 1995 A. R. nie wykonywała prac obciążających stawy barkowe. W pozostałych zakładach, co wynika z kart oceny narażenia zawodowego wykonywała prace obciążające kończyny górne w stawach barkowych. Przedmiotowa choroba zawodowa została u niej rozpoznana w orzeczeniu lekarskim z dnia 8 kwietnia 2009 r. Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach, które zostało wydane w oparciu o dokumentację medyczną, wyniki badania podmiotowego i przedmiotowego, badania obrazowe oraz konsultację ortopedyczną i neurologiczną. Organ I instancji dodał, że co prawda pełnomocnik Spółek wystąpił o uzupełnienie materiału dowodowego o kompletną dokumentację medyczną strony z lat 1983- 2008, ponowne przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego w pozostałych zakładach oraz uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, to jednak wniosku tego nie uwzględniono, ponieważ był on tożsamy z uwzględnionym, wcześniejszym wnioskiem z dnia 19 grudnia 2008 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły [...] Sp. z o.o. w T. oraz [...] Sp. z o.o. w M. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy stwierdził, że A. R.a w latach 1986- 1989, 1996- 1998 i 1998- 2008 pracowała, wykonując monotypowe czynności obciążające kończyny górne w obrębie stawów barkowych. Pracownica ta była badana w Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach (orzeczenie lekarskie z dnia 8 kwietnia 2009 r.), a następnie w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu (orzeczenie lekarskie z dnia 23 lutego 2010 r.), gdzie przebywała na obserwacji klinicznej w dniach od 10 lutego do 12 lutego 2010 r. Lekarze obu tych jednostek rozpoznali wspomnianą chorobę, wymienioną obecnie pod poz. 19.4 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. W ocenie organu odwoławczego ocena warunków pracy pozwala przyjąć, że praca wykonywana przez stronę mogła spowodować powstanie rozpoznanej choroby zawodowej układu ruchu. W skardze na powyższą decyzję [...] Sp. z o.o. w T. zarzuciła organom administracji błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że A. R. jedynie w latach 1986- 1989, 1996- 1998 oraz 1998- 2008 wykonywała czynności monotypowe obciążające kończyny górne, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że prace te wykonywała również podczas zatrudnienia w latach 1983- 1986 oraz 1994- 1995. Nadto skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie: - art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo naruszenia przez ten organ art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., polegającego na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia A. R. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, wyrażające się zaniechaniem dołączenia do akt postępowania kompletnej dokumentacji medycznej badanej, w tym z okresu przed podjęciem pracy u skarżącej, - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na braku wykazania związku przyczynowego pomiędzy schorzeniami, a warunkami pracy, w sytuacji, gdy stwierdzone schorzenie powstało przed zatrudnieniem w skarżącej Spółce, - art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez nie dopuszczenie do udziału w sprawie wszystkich pracodawców zatrudniających A. R. w warunkach narażenia na powstanie stwierdzonej choroby, tym samym nie zapewnienie stronom czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania, - naruszenie prawa materialnego, a w szczególności § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez brak podjęcia działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i nie zwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia na jego podstawie. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem prawidłowego ustalenia okresu pracy w narażeniu w poszczególnych zakładach pracy oraz zebrania i dołączenia do akt postępowania pełnej dokumentacji medycznej badanej, a zwłaszcza z okresu przed podjęciem pracy w skarżącej Spółce. Postulowano także przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii z właściwego instytutu naukowo-badawczego w celu ustalenia aktualnego stanu zdrowia oraz ewentualnej przyczyny wystąpienia choroby. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając wniesioną skargę, wskazał na zmianę, w okresie od wszczęcia postępowania do wydania decyzji, stanu prawnego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. (sygn. akt P 23/07 - Dz. U. Nr 116, poz. 740). Zdaniem Sądu zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie znalazły zastosowanie przepisy tego rozporządzenia. Odnosząc się do definicji choroby zawodowej z art. 2351 Kodeksu pracy, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w przypadku stwierdzenia choroby zawodowej koniecznym jest zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych (załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) oraz ustalenie związku przyczynowego pomiędzy powstaniem tej choroby a oddziaływaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazując na podstawę wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej (§ 8 ust. 1 ww. rozporządzenia), Sąd podkreślił, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że A. R. jako szwaczka wykonywała czynności związane z monotypią ruchów i przeciążeniem kończyn górnych w obu stawach barkowych. Świadczy o tym znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy opis czynności wykonywanych na wskazanych stanowiskach w poszczególnych zakładach. W sprawie nie jest również sporne, że pracując u skarżącej szyła elementy poszyć do samochodów, gdzie w szczególności obciążany był bark lewej ręki. W postępowaniu określono chronometraż tych czynności, tj. ich rodzaj i charakter, ilość wykonywanych elementów na zmianę roboczą oraz ich wagę. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie dawał wystarczającą podstawę do przyjęcia, że A. R. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania stwierdzone choroby zawodowej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że u A. R. rozpoznano przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy- przewlekłe zapalenie okołostawowe barku lewego, a więc chorobę ujętą obecnie w poz. 19. 4 wykazu chorób zawodowych. Pracownica była poddana badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych, a mianowicie w Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach oraz na etapie postępowania odwoławczego w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu, które wydały w jej sprawie odpowiednio orzeczenia lekarskie z dnia 8 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 23 lutego 2010 r. W treści tych orzeczeń, wydanych w oparciu o wyniki badań oraz konsultacji ortopedycznych, analizy dostępnej dokumentacji medycznej, analizy danych odnośnie warunków pracy zawodowej pod kątem obciążenia układu ruchu u uczestniczki postępowania rozpoznano przewlekłą chorobę, wywołaną sposobem wykonywania pracy. Organ podzielił te opinie, również Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania. Są one zgodne i spójne, a ich uzasadnienia jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji oraz ocenę przyczyn schorzenia. Zasadnie, zatem zdaniem Sądu, organ przyjął, że u A. R. zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy wynika, że organ dokonał także oceny narażenia zawodowego w pozostałych zakładach, w których skarżąca pracowała jako krawcowa (krawiectwo lekkie). Z kart oceny narażenia zawodowego wynika, że praca tam wykonywana nie obciążała kończyny górnych w stawach barkowych mogących być przyczyną powstania choroby zawodowej w postaci przewlekłego okołostawowego zapalenia barku. Zatem ustalenia dokonane przez organy dotyczące narażenia pracownicy w tych zakładach nie były dowolne i miały oparcie w danych uzyskanych w wyniku dochodzenia epidemiologicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie nie kwestionowano opisu sposobu wykonywania pracy przez pracownicę od 1996 r. do 2008 r. w [...] i [...], który stwarzał możliwość powstania choroby zawodowej zapalenia okołostawowego barku, tym samym ustalenie innej przyczyny rozpoznanej choroby nie znajduje uzasadnienia. Sąd zauważył też, że na wniosek strony odwołującej się organ zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu o wydanie orzeczenia, a wobec tego brak było podstaw do domagania się przez skarżącą powołania innego biegłego. W tym zakresie Sąd dokonał również analizy charakteru orzeczeń lekarskich w zakresie związania nim organów oraz wskazał na podmiot właściwy w zakresie orzekania w sprawach chorób zawodowych (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy inspekcji sanitarnej nie dopuściły się naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia i wykazały występowanie związku przyczynowo-skutkowego między pracą w warunkach, w których występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia a stwierdzoną chorobą zawodową. Organ nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a. i ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek organu wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczał poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.), nie stanowił więc naruszenia prawa. Nadto organ zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu m.in. powiadamiając zakłady pracy, w których występowało narażenie zawodowe o toczącym się postępowaniu oraz prawach wynikających z art. 10 k.p.a. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił wniesioną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] w T., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię, a to; 1. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 3 pkt 2, 2 ust. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez niedopuszczenie do udziału sprawie wszystkich pracodawców, zatrudniających A. R. w warunkach narażenia na powstanie stwierdzonej choroby, tym samym niezapewnienie tym stronom czynnego udziału we wszystkich stadiach postępowania; 2. § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby; 3. § 8 ust. 2 wskazanego rozporządzenia poprzez nie podjęcie działań mających na celu uzupełnienie materiału dowodowego i nie zwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia na jego podstawie; II. prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 62 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie skompletowania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy, tj. kompletnej dokumentacji medycznej oraz właściwie sporządzonych ocen narażenia zawodowego w pozostałych zakładach pracy; 2. art. 106 § 3 i 5 powołanej ustawy w zw. z art. 233 § 1 i art. 231 k.p.c. przez ich niezastosowanie i dokonanie oceny złożonych w sprawie dowodów z dokumentów w sposób przekraczający granice swobodnej oceny dowodów; 3. art. 3 § 1 i art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz w zw. z art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącą wynikiem braku skontrolowania, czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym; 4. art. 151 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi, mimo naruszenia przez Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz art. 7, art. 10, art. 75 § 1 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 k.p.a.; 5. art. 135 p.p.s.a. poprzez jego nie zastosowanie, tj. nie zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed Sądem pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka wskazała, że przyjęte przez organ orzeczenia lekarskie nie wskazują na to, aby lekarze orzecznicy zapoznali się z wnioskowaną przez skarżącą dokumentacją medyczną A. R. z całego okresu jej zatrudnienia tj. z lat 1983- 2008. Skarżąca zwróciła uwagę na to, że orzeczenia lekarskie z dnia 8 kwietnia 2009 r. oraz z dnia 23 lutego 2010 r., które stanowiły podstawę wydania decyzji przez organ II instancji w dniu [...] kwietnia 2010 r., nie spełniały kryterium dowodu w rozumieniu przepisów k.p.a. Organy nie podjęły również czynności przewidzianych w § 8 ust. 2 rozporządzenia w sytuacji, gdy powinny były odmówić mocy dowodowej orzeczeniu lekarskiemu, wydanemu w oparciu o "przeanalizowanie dostępnej dokumentacji medycznej", bez wskazania jej konkretnych zapisów, stanowiących podstawę jego wydania. Ponadto zdaniem skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, iż warunki pracy A. R. wykonywanej w zakładach strony wnoszącej kasację stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej. Okoliczność tę potwierdza stanowisko lekarza zakładowego, a lekarze orzecznicy nie wykluczyli w sposób jednoznaczny ewentualnych, pozazawodowych przyczyn powstania choroby zawodowej. Również w toku postępowania zaniechano uwzględnienia okresu narażenia spowodowanego wykonywaniem pracy u innych pracodawców, tj. w [...] w T. w latach 1983-1986 oraz w Zakładzie [...] w B. w latach 1994- 1995. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Oceniając w granicach określonych art. 183 § 1 p.p.s.a. wniesioną skargę kasacyjną, za chybiony należało uznać zarzut naruszenia art. 62 pkt 1 p.p.s.a. Skarżąca Spółka upatruje naruszenie tej normy w tym, iż zaniechano skompletowania dokumentów niezbędnych do rozpoznania sprawy, wskazując na brak kompletnej dokumentacji medycznej oraz na brak właściwie sporządzonych ocen narażania zawodowego w pozostałych zakładach pracy. Tymczasem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby nie zostały dołączone niezbędne do rozpoznania sprawy dokumenty. Sąd pierwszej instancji procedował w oparciu o akta administracyjne przekazane przy skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wprawdzie skarżąca wskazywała w toku postępowania na konieczność uzupełnienia w sprawie dokumentacji i powtórzenia niektórych czynności, jednakże jak wskazał organ, uwzględnił on w tym względzie żądania pełnomocnika strony skarżącej. Nie można było również podzielić zarzutu naruszenia art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 i art. 231 k.p.c. Zauważyć trzeba, iż podstawę orzekania dla sądu administracyjnego stanowi art. 133 § 1 in principio p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, iż podstawą wydanego orzeczenia są zawsze akta sprawy. Sąd może również na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. przeprowadzić z urzędu, jak i na wniosek dowód z dokumentów, jednakże postępowanie to ma charakter uzupełniający, ograniczony do sytuacji opisanych w tym przepisie. Wymaga jednak podkreślenia, iż użycie zwrotu "może" wskazuje na uprawnienie, a nie obowiązek sądu do przeprowadzenia takiego dowodu. Niedopuszczalnym jest również kwestionowanie za pomocą tego przepisu poczynionych ustaleń faktycznych w sprawie (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 3. Warszawa 2009, str. 305). W związku z powyższym za pozbawione zasadności należało uznać twierdzenia strony skarżącej o przekroczeniu przez Sąd pierwszej instancji swobodnej oceny dowodów, do której zresztą wskazane w zarzucie przepisy się nie odnoszą oraz o obowiązku zastosowania norm prawnych w kształcie przedstawionym w skardze kasacyjnej. Przechodząc do zarzutów błędnej, zdaniem skarżącej Spółki, oceny Sądu pierwszej instancji o zgodności z przepisami prowadzonego przez organy administracyjne postępowania, stwierdzić trzeba, iż w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie podniesiono żadnych takich okoliczności sprawy, które by pozwalały na zakwestionowanie oceny przyjętej w skarżonym wyroku. Za dowolne i pozbawione zasadności należało uznać twierdzenia strony skarżącej dotyczące "sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącego wynikiem braku skontrolowania czy stan faktyczny został ustalony przez organ administracji zgodnie ze stanem rzeczywistym". Błędy te skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej odnosiła do braku informacji, czy lekarze orzecznicy zapoznali się z wnioskowaną przez nią dokumentacją medyczną z całego okresu zatrudnienia pracownicy (z lat 1983- 2008), jednakże w żaden sposób nie wykazując, czy brak ten miał wpływ na treść tego orzeczenia poprzez wskazanie na odpowiednie dokumenty i wynikającą z nich wątpliwości, co do oceny wyrażonej w skarżonych orzeczeniach lekarskich. Dopiero, bowiem takie zarzuty mogły poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanej przez Sąd pierwszej instancji oceny sprawy. Powyższe uchybienie autora skargi kasacyjnej stanowi brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, odnoszący się do obowiązku wykazania wagi naruszenia przepisów postępowania koniecznego dla uwzględnienia zarzut kasacji (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Orzeczenia lekarskie, co słusznie podkreślały zarówno organy administracyjne, jak i Sąd pierwszej instancji, wydane zostały w sprawie w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie, konsultacje oraz analizę dostępnej dokumentacji medycznej, danych odnośnie warunków pracy zawodowej i występujących w niej narażeń. Podzielić trzeba też stanowisko Sądu pierwszej instancji w kwestii braku takiego naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. W tym względzie przede wszystkim podkreślić należało, iż wbrew odmiennym wywodom strony skarżącej postępowanie w sprawie choroby zawodowej nie jest nakierowane na ustalenie stanu zdrowia pracownika ani nieograniczone badania stanu jego zdrowia, ale ma na celu jedynie stwierdzenie, czy choroba strony wymieniona w wykazie ma zawodową etiologię. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że pracownik zapadł na chorobę, o której mowa w załączniku do rozporządzenia, to jedynym obowiązkiem organu pozostaje ustalenie istnienia związku przyczynowego między stwierdzonym schorzeniem, a warunkami pracy, w jakich strona ją wykonywała, ustalając jednocześnie stopień prawdopodobieństwa wystąpienia tego związku. Odnośnie z kolei warunków pracy, w jakich A. R. ją wykonywała, przede wszystkim zauważyć należy, iż przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykluczyło istnienie narażenia w [...] w T., gdzie strona wykonywała pracę w latach 1983-86 oraz w Zakładzie [...] w B., gdzie strona pracowała w latach 1994- 1995 r. Stąd też organ nie mógł uwzględnić, jak chce tego Spółka, okresu pracy w narażeniu u tych pracodawców wobec braku tegoż narażenia. Uszło też uwadze strony wnoszącej kasację, że zapewniono w niniejszym postępowaniu czynny udział pracodawcom zatrudniającym pracownika w narażeniu zawodowym, które mogło spowodować skutki zdrowotne, uzasadniające prowadzenie tego postępowania. Wyjaśnić też trzeba, że Przedsiębiorstwo [...], w którym również stwierdzono narażenie zawodowe, jak wynika z ustaleń organu, zostało zlikwidowane. Powyższe okoliczności czyniły bezzasadnym zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w związku z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Nie można było także podzielić twierdzeń strony skarżącej o konieczności zwrócenia się o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.). Zauważyć przede wszystkim należało, iż orzeczeniem wydanym w oparciu o powyższą regulację było orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia 23 lutego 2010 r., o wydanie którego zwrócił się organ II instancji na wniosek skarżącej Spółki. W powyższym orzeczeniu Instytutu wskazano, że stwierdzona choroba zawodowa jest związana przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy wynikającym z obciążenia ruchami monotypowymi obu stawów barkowych, a w szczególności stawu lewego zwłaszcza w latach 1996- 2008 r., a więc w czasie zatrudnienia A. R. w Spółkach [...]. Wobec tak jednoznacznego stwierdzenia, Sąd pierwszej instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organu, co do braku podstaw do dalszego poszukiwania, odmiennych niż stwierdzonych w tym orzeczeniu lekarskim, innych przyczyn wystąpienia choroby zawodowej. W związku z powyższym za bezzasadne należało uznać podniesione w kasacji zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 84 k.p.a., a także zarzut naruszenia § 6 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W konsekwencji powyższego, wobec nie zakwestionowania skutecznie prawidłowości oceny Sądu pierwszej instancji za chybiony uznać należało zarzut naruszenia art. 135 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Z przedstawionych wyżej względów oraz wobec nie stwierdzenia wystąpienia przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 tej ustawy oddalił wniesioną skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło