II OSK 1449/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-12-06
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Paweł Miładowski, Ewa Kręcichwost - Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce przejmowanej wygasa, jeśli spółka przejmująca nie złoży wniosku o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia, mimo połączenia spółek na podstawie Kodeksu spółek handlowych?Ratio decidendi
Pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce przejmowanej wygasa na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, jeśli spółka przejmująca nie złoży wniosku o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia. Przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące sukcesji praw i obowiązków (art. 494 § 2 K.s.h.) nie mają zastosowania w zakresie praw publicznoprawnych regulowanych przez prawo ochrony środowiska i prawo wodne, które stanowią lex specialis.Stan faktyczny
Spółka [-A-] złożyła skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego spółce [-B-], która została przejęta przez spółkę [-A-] w drodze połączenia. Spółka skarżąca twierdziła, że prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego automatycznie przeszły na nią na podstawie art. 494 § 2 K.s.h., co organ i sąd odwoławczy zakwestionowali, wskazując na konieczność złożenia wniosku o przeniesienie praw zgodnie z ustawą Prawo ochrony środowiska.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędziowie NSA Paweł Miładowski del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [-A-] Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 w sprawie ze skargi [-A-] Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 2288/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [-A-] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] października 2010 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie decyzją z [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Piskiego z [...] czerwca 2010 r. stwierdzającą wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [-B-] Sp. z o. o. w W. decyzją Starosty Piskiego z [...] lipca 2004 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpoznania odwołania [-A-] Sp. z o.o., która zarzuciła:
- wydanie decyzji I instancji wbrew ustaleniom stanu faktycznego poczynionym podczas prowadzonego postępowania oraz wbrew przepisom regulującym przedmiotową kwestię i regułom interpretacyjnym ich stosowania,
- błędną interpretację art. 494 § 1 K.s.h. poprzez wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [-B-] Sp. z o. o., które powinno automatycznie przejść na spółkę przejmującą, tj. na odwołującą się,
- brak rozróżnienia przez organ I instancji okresu sprzed 1 stycznia 2001 r. czyli daty wejścia w życie K.s.h. i okresu po tej dacie, przez co mylnie posłużono się wyrokiem NSA z 24 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 674/06) do interpretacji przedmiotowego stanu faktycznego, gdyż ww. wyrok dotyczył decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 2001 r.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, iż Starosta Piski przeprowadził postępowanie prawidłowo, wyczerpująco ustalił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowej interpretacji przepisów, ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2005r., Nr 239, poz. 2019 – dalej K.s.h.), ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150, ze zm.) oraz ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227, ze zm.). Zdaniem Dyrektora, organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji, kwalifikując brak decyzji o przeniesieniu na spółkę [-A-] Sp. z o. o. praw i obowiązków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym [-B-] Sp. z. o. o. decyzją z [...] lipca 2004 r., jako przesłankę umożliwiającą stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego instalacji, w drodze decyzji. Starosta Piski po dokonaniu analizy art. 494 K.s.h., zakwalifikował regulację zawartą w art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne jako wyjątek od ogólnej zasady generalnej sukcesji praw i obowiązków na spółkę przejmującą.
Organ odwoławczy nie zgodził się z odwołującą się, iż organ I instancji nie rozróżnił okresu przed 1 stycznia 2001 r., czyli od daty wejścia w życie K.s.h. i okresu po tej dacie. Otóż Starosta dokonał trafnego rozróżnienia dwóch przedziałów czasowych, czyli okres przed 15 listopada 2008 r. i okres od tej daty, które mają zastosowanie w niniejszej sprawie. W dniu 15 listopada 2008 r. weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku, której art. 144 pkt 28 lit. b zmieniał ustawę Prawo ochrony środowiska poprzez dodanie do art. 193 ustępu 5. Dopiero zatem od tej daty możliwe jest automatyczne przejście praw i obowiązków na spółkę przekształconą na podstawie przepisów tytułu IV K.s.h., nie zaś od daty 1 stycznia 2001 r. Ponieważ przedmiotowe połączenie obu spółek nastąpiło przed dniem 15 listopada 2008 r., organ I instancji - w przypadku braku decyzji o przeniesieniu praw i obowiązków do przedmiotowej instalacji na rzecz [-A-] Sp. z o. o. - miał prawo do wydania decyzji na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Ustawa K.s.h. niewątpliwie jest podstawowym i najważniejszym aktem prawnym polskiego prawa spółek. Nie jest jednak regulacją jedyną, gdyż materia, którą można zaliczyć do prawa spółek handlowych stanowi też przedmiot regulacji innych ustawy. W rozpoznawanej sprawie są to Prawo wodne (art. 134 ust. 2) i Prawo ochrony środowiska (art. 190 i następne). Tym samym ustawy te są lex specialis w stosunku do K.s.h., którego przepisy doznały ograniczenia na gruncie prawa publicznego. Jednocześnie taki stan potwierdza przywoływany art. 494 § 2 K.s.h.
W skardze [-A-] Sp. z o. o. w W. wniosła o uchylenia decyzji organu odwoławczego z [...] października 2010 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 7 i 8 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji niezgodnej z prawem oraz pominięcie przy rozstrzyganiu istotnych kwestii;
2) art. 494 § 2 K.s.h. poprzez jego niezastosowanie,
3) art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez błędne ich zastosowanie.
W uzasadnieniu skargi - powołując się na treść art. 494 § 2 K.s.h. - podniesiono, iż decyzja o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie dość, że nie wskazuje inaczej, to wręcz potwierdza w pkt 6 automatyczne przejście praw i obowiązków z niej wynikających na następcę prawnego [-B-] Sp. z o. o. Niezrozumiałe jest zatem, w ocenie skarżącej, podjęcie rozstrzygnięcia wbrew wcześniejszej, prawomocnej decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego.
Dalej skarżąca wskazała, iż organ orzekając w 2010 r. na podstawie przepisów ustawy, która weszła w życie 15 listopada 2008 r., a która nie przewiduje przepisów przejściowych, winien mieć na uwadze regułę lex posteriori derogat legi priori, a co za tym idzie uzasadnionym byłoby zastosowanie art. 193 ust 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne poprzez stwierdzenie, że prawa i obowiązki określone w pozwoleniu wodnoprawnym, przeszły na skarżącą.
Przy orzekaniu pominięto nadto, zdaniem skarżącej, stanowisko zawarte w powoływanym w odwołaniu oficjalnym piśmie urzędowym Ministerstwa Środowiska z dnia 18 czerwca 2007 r., znak DOOŚoa-31/4321/07/ds, pt. "Przeniesienie praw i obowiązków z pozwoleń wydanych na podstawie art. 190 ustawy z 2001 r. Prawo ochrony środowiska". Dodatkowo skarżąca podniosła, iż naruszeniem art. 7 i art. 8 Kpa jest wydanie decyzji eliminującej z obrotu prawnego pozwolenie wodnoprawne dopiero po 5 latach. Przez ten czas skarżąca była uznawana przez organ administracji publicznej za stronę wszelkich postępowań związanych z istnieniem przedmiotowej decyzji, jako podmiot wynikających z niej praw i obowiązków.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z [...] października 2010 r. odpowiada prawu. Wskazał, że myśl art. 494 § 1 i 2 K.s.h. spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki; na spółkę przejmującą albo spółkę zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej. Jednak słusznie organy obu instancji przyjęły, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi wyjątek, o którym mowa w ww. przepisie, tj. ustawa stanowi inaczej.
Otóż w myśl art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jeżeli pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska. W sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że przedmiotem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego była eksploatacja instalacji odprowadzającej ścieki do jeziora B. z oczyszczalni działającej dla potrzeb Centrum Konferencyjne - Wypoczynkowego [...] w miejscowości P. (art. 180 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Zatem skarżąca, zgodnie z art. 190 ustawy Prawo ochrony środowiska, winna była - jako zainteresowana nabyciem tytułu prawnego do instalacji - złożyć wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia dotyczącego tej instalacji. Omawiana ustawa odmiennie bowiem regulowała sukcesję praw i obowiązków publicznoprawnych w sferze ochrony środowiska, aniżeli art. 494 K.s.h., którego zastosowanie zostaje w tym przypadku wyłączone.
Jak ustalono w toku postępowania, pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone decyzją Starosty Piskiego z [...] lipca 2004 r. na rzecz [-B-] Sp. z o. o. w W. Uchwałą z 25 listopada 2004 r. doszło do połączenia ww. spółki w drodze przeniesienia całego jej majątku na rzecz skarżącej. Przed podjęciem uchwały o połączeniu skarżąca nie złożyła jednak wniosku o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [-B-] Sp. z o. o. w W. Tym samym pozwolenie wodnoprawne udzielone spółce przejmowanej wygasło. Pozwolenie wygasa bowiem jeżeli podmiot przestał być prowadzącym instalację w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska (...) lub z innych powodów pozwolenie stało się bezprzedmiotowe (art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska).
Nie można nadto podzielić poglądu skarżącej, iż sama decyzja z [...] lipca 2004r. o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego wskazuje w pkt 6, iż przejście praw i obowiązków z niej wynikających nastąpiło automatycznie na skarżącą. Powołany punkt decyzji wskazuje jedynie, że decyzja - w treści w niej zapisanej, co do przedmiotu i zakresu - obowiązuje każdorazowego właściciela lub prawnego użytkownika ujęcia. Nie odnosi się natomiast do następstwa prawnego. Przeniesienie praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na innym podmiot, w tym przypadku na skarżącą spółkę mogło nastąpić jedynie w oparciu o ww. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, w trybie wskazanym wyżej.
Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły nadto przepisom postępowania pomijając - jak to wskazała skarżąca - urzędowe pismo Ministerstwa Środowiska z 18 czerwca 2007r., znak DOOŚoa-31/4321/07/ds, pt. "Przeniesienie praw i obowiązków z pozwoleń wydanych na podstawie art. 190 ustawy z 2001 r. - Prawo ochrony środowiska". Organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 Kpa), a zatem nie mogą opierać się przy rozstrzyganiu sprawy na jakichkolwiek pismach urzędowych, wytycznych, poleceniach czy porozumieniach, które nie są źródłami prawa (art. 87 Konstytucji RP).
W ocenie Sądu nie zostały zatem naruszone przepisy prawa wskazane w skardze. Organy słusznie odmówiły zastosowania art. 494 K.s.h. skoro przepis ten doznaje ograniczeń na gruncie prawa publicznego. W szczególności nie sankcjonuje skarżącej, jako podmiotu praw i obowiązków wynikających z decyzji z [...] lipca 2004r. okoliczność, iż skarżąca była stroną innych postępowań administracyjnych dotyczących tejże decyzji, ani fakt wydania decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego po pewnym czasie od połączenia ww. spółek. Kwestie te pozostają poza oceną Sądu w niniejszym postępowaniu, albowiem Sąd uprawniony był do zbadania legalności zaskarżonej obecnie decyzji administracyjnej.
Sąd wyjaśnił również, iż w ustawie Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obecnie obowiązującym dodany został ust. 5 do art. 193. W myśl tego przepisu pozwolenie nie wygasa jeżeli nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków, o których mowa w art. 190, albo nastąpiło połączenie, podział lub przekształcenie spółek handlowych na podstawie tytułu IV K.s.h. albo przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r., Nr 171, poz. 1397, ze zm.) albo na podstawie innych przepisów. Zapis ten wprowadzony został ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i obowiązuje od dnia wejścia w życie tej ustawy, tj. od dnia 15 listopada 2008 r. Tym samym może on znaleźć zastosowanie jedynie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu 15 listopada 2008 r. W rozpoznawanej sprawie do połączenia [-B-] Sp. z o. o. w W. ze skarżącą Spółką doszło uchwałą z 25 listopada 2004 r., a zatem w odniesieniu do skarżącej nie można zastosować reguł wynikających z art. 193 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [-A-] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię
a) art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 134 ust. 2 ustawy Prawo wodne, polegającą na błędnym ustaleniu przez Sąd, iż nie nastąpiło na stronę skarżącą przejście praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego eksploatacji instalacji odprowadzającej ścieki,
b) art. 494 § 2 Kodeksu spółek handlowych poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie;
2. przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. :
a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji niezgodnej z prawem.
Skarżąca spółka wniosła o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że w powołanym powyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] października 2010 roku, stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego poprzednikowi prawnemu strony skarżącej - [-B-] Sp. z o.o., odpowiada prawu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż pomimo, że strona skarżąca, w wyniku połączenia spółek i przeniesienia na rzecz strony skarżącej całego majątku poprzedniczki, jest następcą prawnym [-B-] Sp. z o.o., to nie doszło do przejęcia przez stronę skarżącą praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie, tenże Sąd wskazał, że pozwolenie wodnoprawne udzielone poprzedniczce strony skarżącej wygasło w trybie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne, a strona skarżąca przed podjęciem uchwały o połączeniu spółek winna była złożyć wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego przysługującego [-B-] Sp. z o.o.
Z takim stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca zgodzić się nie może. Jak zostało wykazane w toku postępowania, strona skarżąca jest następcą prawnym [-B-] sp. z o.o. z siedzibą w W. w drodze sukcesji generalnej, która nastąpiła poprzez połączenie spółek w drodze przejęcia [-B-] sp. z o.o. z siedzibą w W. przez [-A-] Sp. z o.o. z siedzibą w W., na mocy uchwały nr [...] powziętej w drodze aktu notarialnego w dniu 25 stycznia 2005 r. przed notariuszem A. E. D. – R., prowadzącą Kancelarię w W. przy ul. O. (Repertorium A Nr [...]). Powyższe zostało potwierdzone w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i nie jest w żaden sposób kwestionowane. Połączenie wyżej wymienionych spółek nastąpiło na zasadzie art. 492 § 1 K.s.h., a więc zastosowanie znajdzie art. 494 § 2 K.s.h.
Fakt sukcesji generalnej został również potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jednakże, pomimo, ustalenia, że strona skarżąca jest następcą prawnym [-B-] Sp. z o.o., Sąd stwierdził, że na stronę skarżącą nie przeszło pozwolenie wodnoprawne udzielone poprzedniczce prawnej, a strona skarżąca winna była złożyć stosowny wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia. W ocenie strony skarżącej, wobec faktu, iż w wyniku połączenia spółka [-B-] sp. z o.o. nie uległa de facto unicestwieniu, tylko została wcielona do [-A-] sp. z o.o., prawa i obowiązki przynależne [-B-] Sp. z o.o., a więc również prawa i obowiązki wynikające z zaskarżonej decyzji przeszły na [-A-] sp. z o.o. Skoro więc te prawa i obowiązki nie wygasły, tylko przeszły na [-A-] sp. z o.o. w momencie wpisania połączenia do Krajowego Rejestru Sądowego (31 stycznia 2005 r.), a od tamtej pory stan faktyczny i prawny uzasadniający obowiązywanie decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, o której mowa powyżej, nie uległ zmianie, to również prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przeszły niejako z "automatu" na stronę skarżącą.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie, błędnie ustalił, iż pkt 6 decyzji z dnia [...] lipca 2004 roku o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie odnosi się do następstwa prawnego, które mogło nastąpić jedynie w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne.
W ocenie strony skarżącej, pkt 6 wskazanej decyzji jednoznacznie wskazuje, iż pozwolenie to obowiązuje każdorazowego właściciela lub prawnego użytkownika ujęcia, czyli aktualnie jest to [-A-] Sp. z o.o.
Od dnia 1 lutego 2005 r. użytkownikiem ujęcia jest strona skarżąca i zgodnie z przedmiotową decyzją ona jest podmiotem praw i obowiązków z niej wynikających. Zapis taki rozwiewa wszelkie wątpliwości i stanowi jednoznacznie, że podmiotem praw i obowiązków wynikających z przedmiotowej decyzji jest, od momentu połączenia spółek, [-A-] Sp. z o.o. Stąd też odwołująca się spółka wnioskowała o stwierdzenie przejścia na nią praw i obowiązków zgodnie z wyżej wskazaną treścią decyzji.
Co więcej, wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uwzględnił przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie faktu, iż strona skarżąca przez długi okres czasu uznawana była przez organy administracji publicznej za podmiot, któremu przysługuje pozwolenie wodnoprawne. Jak zostało wykazane w toku postępowania, strona skarżąca była stroną postępowań administracyjnych prowadzonych m. in. przez Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (znak [...], w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty Piskiego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...]); Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie (znak [...], w przedmiocie stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji Starosty Piskiego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...]); Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego (znak [...], w przedmiocie odwołania od decyzji Starosty Piskiego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...]). Żaden ze wskazanych organów administracji publicznej, na żadnym etapie postępowania nie zakwestionował uprawnień strony skarżącej, wynikających z sukcesji generalnej, w tym przejścia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, strona skarżąca działając w zaufaniu do organów administracji publicznej, miała prawo przypuszczać i przypuszczała, iż w wyniku połączenia spółek przeszły na nią wszelkie prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, z uwagi na podniesioną w skardze kasacyjnej kwestię zapisu pkt 6 decyzji Starosty Pilskiego z dnia [...] lipca znak [...], dotycząca obowiązywania ww. powolenia w stosunku do każdorazowego właściciela lub użytkownika prawnego ujęcia, gdyż w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy nie mają znaczenia regulacje dotyczące pozwolenia wodnoprawnego, dotyczącego ujęcia wód podziemnych, tylko pozwolenia wodnoprawnego, związanego z instalacją, czyli na odprowadzanie oczyszczonych ścieków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej " Ppsa") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania.
Badając, stosownie do treści art. 183 § 2 Ppsa, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek nieważności, w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń, dlatego postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Po pierwsze, w skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) w zw. z art. 134 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Stawiając ww. zarzut autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest przedstawić na czym polegała niewłaściwa interpretacja wskazanych przepisów, a także jaka powinna być, zdaniem kasatora, prawidłowa wykładnia tych przepisów. Niespełnienie tego wymogu w niniejszej skardze kasacyjnej uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji w tym zakresie.
Po drugie, w skardze kasacyjnej wskazano, iż Sąd I instancji wadliwie przyjął iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 494 § 2 K.s.h.
Jak wynika z akt administracyjnych i jak prawidłowo ustalił Sąd I instancji pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone decyzją Starosty Piskiego z [...] lipca 2004r. na rzecz [-B-] Sp. z o. o. z siedzibą w W. Uchwałą nr 4/2005 doszło do połączenia ww. Spółki w drodze przeniesienia całego jej majątku na rzecz skarżącej. Przed podjęciem uchwały o połączeniu skarżąca nie złożyła wniosku o przeniesienie na nią praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [-B-] Sp. z o. o. w W.
Zgodnie z art. 494 § 2 K.s.h. na spółkę przejmującą albo spółkę zawiązaną przechodzą z dniem połączenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które zostały przyznane spółce przejmowanej albo którejkolwiek ze spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, chyba, że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
Jak trafnie wskazał Sąd I instancji sukcesja praw i obowiązków, w dacie połączenia spółek, nie miała charakteru bezwzględnego. Kwestię bowiem sukcesji praw i obowiązków publicznoprawnych w sferze ochrony środowiska inaczej normuje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska oraz w zakresie pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego eksploatacji instalacji ustawa z dnia 18 lipca 2001 r.
Z treści art. 190 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz art. 134 ust. 2 ustawy – Prawo wodne, wynika bowiem, że aby podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego całej instalacji, w tym spółka przejmująca inną spółkę, nabyła prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących instalacji, związanych z ochroną środowiska, a także pozwoleń wodnoprawnych dotyczących eksploatacji instalacji, winna wcześniej wnieść o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwoleń, o których mowa.
Skoro skarżąca kasacyjnie spółka tego nie zrobiła przed przejęciem łączącej się z nią spółki, to jak słusznie wskazał Sąd I instancji, z mocy art. 193 ust. 1 pkt 2 Prawo ochrony środowiska pozwolenie, udzielone decyzją Starosty Piskiego z [...] lipca 2004r., spółce przejmowanej wygasło i jako takie nie mogło już stanowić przedmiotu sukcesji.
Skoro zatem przeniesienie praw i obowiązków wynikających z przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na inny podmiot, w tym przypadku na skarżącą spółkę mogło nastąpić jedynie w oparciu o ww. przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska, w trybie wskazanym wyżej, to nie mogło dojść do przeniesienia wskazanych praw i obowiązków na podstawie punktu 6 wskanej wyżej decyzji. Jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji punkt 6 decyzji z [...] lipca 2004r. wskazuje jedynie, że decyzja - w treści w niej zapisanej, co do przedmiotu i zakresu - obowiązuje każdorazowego właściciela lub prawnego użytkownika ujęcia. Nie odnosi się natomiast do następstwa prawnego.
Z powyższego wynika wniosek, że Sąd I instancji dokonał kontroli działalności administracji publicznej i zasadnie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] października 2010 r. Wobec tego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 7 i 8 Kpa.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło