II SA/Kr 1294/10
WyrokWSA w Krakowie2011-01-25
Skład orzekający: Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy starosta powiatu może orzekać w sprawie zwrotu nieruchomości będącej własnością powiatu, czy też zachodzą przesłanki do jego wyłączenia z mocy art. 24 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Starosta powiatu, będący jednocześnie organem wykonawczym powiatu i reprezentującym powiat na zewnątrz, podlega wyłączeniu z udziału w postępowaniu dotyczącym zwrotu nieruchomości będącej własnością powiatu z uwagi na wątpliwości co do jego bezstronności. W takim przypadku organ wykonawczy powiatu jest niewładny do działania, a sprawę powinien rozpatrzyć organ wyższego stopnia, który może wyznaczyć inny podległy sobie organ do załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Starosta Nowotarski umorzył postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu nieruchomości położonej w Nowym Targu, stanowiącej własność Powiatu Nowotarskiego, wywłaszczonej na cele budowy szpitala i domu pielęgniarek. Wnioskodawcami byli spadkobiercy, którzy nie wszyscy złożyli skuteczne wnioski o zwrot w ustawowym terminie. Wojewoda Małopolski uchylił decyzję starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wyłączenie starosty z powodu braku bezstronności, gdyż starosta reprezentuje powiat będący stroną postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Powiatu Nowotarskiego na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 sierpnia 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Starosty Nowotarskiego na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 31 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.
Decyzją z dnia 27 maja 2010r. znak: GN. 11-7221/05/09 Starosta Nowotarski, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, póz. 2603 ze zm.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w Nowym Targu, oznaczonej jako działki ewid. nr 4519/11 o pow. 0,0114 ha, nr 4519/12 o powierzchni 0,0285 ha, nr 4526/1 o pow. 0,0108 ha i nr 4526/3 o pow. 0,1827 ha, stanowiącej własność Powiatu Nowotarskiego, wywłaszczonej na cele budowy szpitala i domu pielęgniarek w Nowym Targu. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskami z dnia [....] sierpnia 2009r. H.S. , K.W. oraz G.K. wystąpiły o zwrot w/w nieruchomości powstałych z podziału działki ewid. nr 4526. Umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [....] października 1977 r. Rep. [....] , w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, S.K. c. [....] sprzedała Skarbowi Państwa działki ewid. nr 4519/1, nr 4526 i nr 4581 o łącznej powierzchni 0,4933 ha położone w Nowym Targu, za cenę 84847 zł. Przedmiotowe działki zostały przeznaczone na cele budowy szpitala oraz domu pielęgniarek, zgodnie z decyzją z dnia 15 lipca 1974r. nr [....] zatwierdzającą plan realizacyjny przedmiotowej inwestycji. Jak ustalił organ l instancji, zgodnie z operatem podziału z dnia 10 lipca 1991r. nr 4315/314/91 działka ewidencyjna nr 4526 o powierzchni 0,1971 ha podzieliła się na działki ewid. nr 4526/1 o pow. 0,0108 ha oraz nr 4526/2 o pow. 0,1863 ha. Następnie na podstawie operatu podziału z dnia 3 marca 1997 r. nr 4315/63/96 działka ewid. nr 4526/2 o pow. 0,1863 ha uległa podziałowi na działki ewid. nr 4526/3 o pow. 0,1827 ha oraz nr 4526/4 o pow. 0,0036 ha. Operatem podziału nieruchomości sporządzonym przez Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne sp. z o.o. w N. , wpisanym do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 19 września 2007 r. pod nr 4315/221/07, działka ewid. nr 4519/1 o pow. 0,0446 ha uległa podziałowi na działki ewid. nr 4519/9 o pow. 0,0040 ha, nr 4519/10 o pow. 0,0007 ha, nr 4519/11 o pow. 0,0114 ha oraz nr 4519/2 o pow. 0,0285 ha. Podział ten został zatwierdzony decyzją Burmistrza Miasta Nowy Targ z
1
dnia [....] października 2007r. nr [....] . Działki ewid. nr 4519/11, nr 4519/12 i nr 4526/3 objęte są księgą wieczystą nr [....] , a działka ewid. nr 4526/1 figuruje w księdze wieczystej nr [....] , zaś w obu tych księgach jako właściciel ujawniony jest Powiat Nowotarski.
Organ l instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki ewid. nr 4519/11, nr 4519/12, nr 4526/1 i nr 4526/3, w terminie określonym w art. 136 ust. 5 w/w ustawy wystąpiły jedynie H.S. , K.W. oraz G.K. Wniosku takiego nie złożyli zaś spadkobiercy L.S. Organ wskazał, że w/w S.K. zmarła [....] 1979r. i zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia [....] 1980r. sygn. akt l Ns 509/79, jej spadkobiercami są brat L.S. w 2/6 części, bratanica H.S. w 2/6 części, siostrzeniec K.K. w 1/6 części oraz siostrzenica K.W. w 1/6 części.
Oznacza to, że nie wszystkie osoby (uprawnione łącznie do złożenia skutecznego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w zakreślonym ustawowo terminie wynikającym z art. 136 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) skorzystały ze swojego uprawnienia do wystąpienia z roszczeniem o zwrot, a to skutkuje wygaśnięciem tego uprawnienia.
Odwołania od w/w decyzji Starosty Nowotarskiego złożyły K.W. i B.Z. zarzucając, iż zwróciły się do organu o przedłużenie terminu do załatwienie sprawy ze względu na skomplikowane postępowanie spadkowe po L.S. , a także wskazując iż to na organie spoczywa obowiązek ustalenia wszystkich spadkobierców.
Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 31 sierpnia 2010 r. znak: WS.VI.PC.7724-1-7-10, działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, póz. 651 z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia 27 maja 2010 r. nr GN.11-7221/05/09 w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana przez Starostę Nowotarskiego. Równocześnie przeprowadzone postępowanie dowodowe
pozwala na stwierdzenie, iż właścicielem nieruchomości będącej przedmiotem sprawy jest Powiat Nowotarski, reprezentowany przez Starostę Nowotarskiego, będący równocześnie stroną przedmiotowego postępowania. W związku z tym zaistniały wątpliwości co do bezstronności Starosty Nowotarskiego, orzekającego w przedmiocie zwrotu nieruchomości będącej własnością Powiatu Nowotarskiego, z uwagi na fakt, iż pełni on funkcję przewodniczącego organu wykonawczego powiatu, jakim jest żarząc powiatu, jest kierownikiem starostwa i organem reprezentującym powiat na zewnątrz.
W sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która jest własnością powiatu, starosta powiatu jako przewodniczący organu wykonawczego powiatu jakim jest zarząd, reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik starostwa, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i pkt 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia tej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników starostwa powiatowego. Wyłączenie osoby starosty powiatowego od udziału w postępowaniu czyni organ wykonawczy powiatu niewładnym do działania. Jako organ administracji publicznej staje się on niezdolny do załatwienia sprawy (art. 26 § 3 k.p.a.). W tej sytuacji znajdą odpowiednie zastosowanie postanowienia art. 26 § 2 k.p.a. Sprawa podlega załatwieniu przez organ wyższego stopnia nad starostą powiatu, a więc w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości - przez właściwego wojewodę, przy czym organ ten może wyznaczyć do rozpatrzenia sprawy inny podległy sobie organ. W związku z tym postanowieniem nr WS.VI.PC.7724-1-7-10 Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Tatrzańskiego do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył Powiat Nowotarski, zarzucając naruszenie art. 142 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 24 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazano, że stosownie do art. 142 w/w ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. W sprawach dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu l k.p.a. Przepis ten nie wskazuje starostów. W ocenie strony skarżącej w sprawach, w których stroną postępowania jest powiat wyłączeniu
podlega tylko prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty. Przepis dotyczący wyłączenia prezydenta miasta na prawach powiatu, został dodany na skutek nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami dokonanej ustawą z dnia 24.08.2007r. i gdyby wolą ustawodawcy było wyłączenie z rozpatrywania sprawy zwrotu nieruchomości stanowiącej własność powiatu również starosty, dałby temu wprost wyraz dokonując odpowiedniej zmiany.
W odpowiedzi na skargę zaskarżony organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - art. 135 p.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddała.
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody Małopolskiego, uchylająca decyzję Starosty Nowotarskiego z dnia 27 maja 2010 r. nr GN.11-7221/05/09 i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji, jest prawidłowo i zgodna z prawem.
Organ II instancji w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 24 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z ich treścią pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:
1) w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki, 4) w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wym. w pkt 2 i 3.
W związku z tym, że nieruchomości, których zwrotu domagają się wnioskodawcy w kontrolowanym postępowaniu, stanowią własność Powiatu Nowotarskiego, który jest reprezentowany przez Starostę Nowotarskiego, będącym równocześnie stroną przedmiotowego postępowania, to w ocenie Sądu zaistniały podstawy do wyłączenia Starosty Nowotarskiego. Starosta Nowotarski nie może zatem orzekać w przedmiocie zwrotu nieruchomości będącej własnością Powiatu Nowotarskiego, ponieważ pełni on funkcję przewodniczącego organu wykonawczego powiatu, jakim jest zarząd powiatu, jest kierownikiem starostwa i organem reprezentującym powiat na zewnątrz. Zachodziły by w związku z tym wątpliwości co do jego bezstronności w takim postępowaniu. Sprawowanie funkcji organu wykonawczego powiatu i pełnienie funkcji jego ustawowego przedstawiciela można uznać za pozostawanie ze stroną w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć chociażby pośredni wpływ na prawa lub obowiązki starosty. Wyłączenie w takiej sytuacji oznacza, że organ wykonawczy powiatu nowotarskiego jest niewładny do działania, a zatem prawidłowym również było w niniejszej sprawie wyznaczenie przez organ wyższego stopnia, a więc Wojewodę Małopolskiego innego podległego sobie organu - Starostę Tatrzańskiego (art. 26 § 3 k.p.a. w zw. z art. 26 § 2 k.p.a.). W związku z tym postanowieniem nr WS.VI.PC.7724-1-7-10 Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę Tatrzańskiego do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że skarżony organ zastosował bezpośrednio przepisy k.p.a. dotyczące wyłączenia. Nie było zatem naruszeniem prawa niezastosowanie art. 142 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.
Mając na uwadze powyższe Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło