II SA/Wr 653/10
WyrokWSA we Wrocławiu2011-01-25
Skład orzekający: Anna Siedlecka, Halina Kremis, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, polegającego na zakazie użytkowania budynku, może zostać uwzględniony w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli przeszkody mają charakter subiektywny lub techniczny, a nie obiektywny i trwały?Ratio decidendi
Zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym może być uwzględniony tylko wtedy, gdy niewykonalność ma charakter obiektywny, trwały i wynika z nieusuwalnych przyczyn technicznych lub prawnych, niezależnych od zobowiązanego. Trudności techniczne, finansowe lub subiektywne nie stanowią podstawy do uznania niewykonalności. W niniejszej sprawie zarzut niewykonalności został oddalony, ponieważ Gmina nie wykazała obiektywnej i trwałej niemożności wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Gmina W. została zobowiązana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zakazu użytkowania budynku mieszkalnego wraz z budynkiem komórek gospodarczych z powodu stwierdzonych nieprawidłowości. Po niewykonaniu tego obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne. Gmina zgłosiła zarzut niewykonalności obowiązku, powołując się na trudności techniczne i konieczność eksmisji mieszkańców, jednak organ egzekucyjny oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalili ten zarzut.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2010 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis (sprawozdawca) Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Gminy W. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, to jest zakazu użytkowania budynku wraz z budynkiem komórek gospodarczych oddala skargę.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. nr [...] z dnia 7 lipca 2010 r., przywołując w podstawie prawnej art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oddalono wniesiony przez Gminę W. zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym tj. zakazu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w W. wraz z budynkiem komórek gospodarczych, wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. nr [...] z dnia 26 lutego 2009 roku.
To postanowienie, w terminie przewidzianym na skuteczne wniesieniu środka zaskarżenia, zostało oprotestowane przez Gminę W., która wniosła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. (nr [...]), przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu wskazano, że decyzją z dnia 26 lutego 2009 r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W. nałożył na Gminę W. obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w W. oraz zakazał jego użytkowania wraz z budynkiem komórek gospodarczych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Dnia 29 września 2009 r. organ I instancji upomnieniem nr [...] wezwał Gminę W. do wykonania w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia, obowiązku wynikającego z tej decyzji, w części dotyczącej zakazu użytkowania budynku przy ul. S. [...] w W. w całości wraz z budynkiem komórek gospodarczych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
W związku z nie wywiązaniem się przez Gminę W. z tego obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne wystawiając 11 lutego 2010 roku tytuł wykonawczy oraz klauzulę o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej.
Gmina W. zgłosiła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na niewykonalność egzekwowanego obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W., postanowieniem nr [...] z dnia 7 lipca 2010 roku, oddalił wniesiony przez Gminę W. zarzut.
Po rozpoznaniu zażalenia i wnikliwej analizie zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanych obowiązków wynikających w tym konkretnym przypadku z prawomocnej decyzji organu pierwszej instancji.
Na określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji środki egzekucyjne strona zobowiązana może złożyć odpowiednie środki zaskarżenia. Jednym z takich środków jest zarzut, który składa się tylko wówczas, gdy naruszono istotne zasady postępowania lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Należy pamiętać, że wniesienie przez zobowiązanych zarzutu nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, chociaż organ egzekucyjny może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne lub niektóre czynności egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zarzutu. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być tylko któraś ze wskazanych przyczyn, tj. wykonanie lub umorzenie w całości lub części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Przepis art. 33 wymienia przyczyny, które mogą być podstawą zarzutów. Żadne inne sytuacje, czy powody nie mogą. być podstawą do wniesienia zarzutów. Z unormowania tego wynika, że zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Przy tym podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanych, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego (przesądzają o jego niedopuszczalności), zakreślają granice sprawy rozpoznawane| przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego, Zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty, nie bada natomiast wszelkich okoliczności mających wpływ na poprawność prowadzonej egzekucji. Organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty, nie bada natomiast wszelkich okoliczności mających wpływ na poprawność prowadzonej egzekucji. Jednocześnie należy wskazać, iż zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 14 września 2007 r. (| OSK 522/07, LEX nr 374393) ,,to na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wskazania, na której z okoliczności wymienionych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) opiera swój zarzut". Organ cytuje również tezę wyroku NSA z dnia 12 czerwca 2007 r. (I OSK 209/07, LEX nr 344875), zgodnie którą "jeżeli zarzut nie zostanie podniesiony przez zobowiązanego, to nie może być rozpoznany przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne".
Zdaniem organu podnoszony przez Gminę W. zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, wynikającego z prawomocnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. nr [...] z dnia 26 lutego 2009 roku, jest nieuzasadniony i nie może być uwzględniony w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem egzekwowanego w niniejszej sprawie obowiązku jest zakaz użytkowania budynku przy ul. S. [...] w W. wraz z budynkiem komórek gospodarczych do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Jak podkreśla się w orzecznictwie, w przypadku podnoszenia, w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, zarzutu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, konieczne jest wykazanie, że ma ona charakter obiektywny i jest następstwem nieusuwalnych przyczyn o charakterze technicznym lub prawnym, wynikających z samej ich natury (wyrok NSA z 13 listopada 2008 r, sygn. akt II OSK 1353/07). Oznacza to, ze dla uznania zarzutu niewykonalności obowiązku konieczne jest obiektywne stwierdzenie, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że obowiązek, którego wykonanie jest przedmiotem toczącego się postępowania egzekucyjnego, jest niemożliwy do zrealizowania wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Nie ma przy tym znaczenia czy przeszkody te mają charakter przedmiotowy (obiektywny), czy podmiotowy (subiektywny). Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym dotyczy sytuacji, gdy wykonanie obowiązku wskazanego w tytule egzekucyjnym nie jest możliwe nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez każdą inną osobę (np. brak przedmiotu egzekucji) jak i takich, gdy przyczyna niemożności leży wyłącznie po stronie zobowiązanego. Zawsze jednak niemożliwość wykonania musi mieć charakter trwały i zupełny oraz musi oznaczać brak warunków czyniących wykonanie obowiązku egzekucyjnego możliwym.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że niewykonalność obowiązku polegającego na zakazie użytkowania przedmiotowego budynku miałaby miejsce w sytuacji, gdyby istniały niezależne od Gminy W., trwałe przeszkody (przede wszystkim o charakterze fizycznym), uniemożliwiające jego realizację (np. gdyby przestał istnieć budynek, którego ubytkowania zakazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie W. albo gdyby zaistniały zdarzenia powodujące nieusuwalny brak możliwości otwarcia i opróżnienia tego budynku). Przestanki niewykonalności nie spełniają natomiast trudności w wyegzekwowaniu decyzji, uwarunkowane względami finansowymi, technicznymi czy osobistymi zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 509/05 LEX nr 196712, wyrok WSA w Warszawie z 12 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 561/08). W kontekście powyższych wywodów należy więc stwierdzić, że o niewykonalności obowiązku polegającego na zakazie użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. S. [...] w W. wraz z budynkiem gospodarczym nie świadczy podnoszona przez gminę okoliczność zamieszkiwania w dwóch lokalach mieszkalnych osób nie posiadających tytułów prawnych do tych lokali. Powyższe, jakkolwiek stanowi utrudnienie wykonania obowiązku, nie może być jednakże traktowane jako nieusuwalna przeszkoda o charakterze technicznym lub prawnym. Okoliczność powyższą dostrzega Gmina W., bowiem jak sama podnosi w zażaleniu, podjęła czynności zmierzające do wykwaterowania mieszkańców budynku, co wskazuje na obiektywną możliwość jego opróżnienia. Ponadto udowodnienia niewykonalności obowiązku spoczywa na stronie podnoszącej ten zarzut, a Gmina W. nie przedstawiła żadnych dokumentów na potwierdzenie zasadności zgłaszanego zarzutu.
Organ odwoławczy podkreśla, że konieczność zrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. jest podyktowana ochroną zdrowia i życia ludzi. Z tego właśnie powodu decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że zaniechanie zrealizowania wyłączenia z użytkowania przedmiotowej nieruchomości, może spowodować sprowadzenie niebezpieczeństwa na osoby w nim zamieszkujące. W konsekwencji wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz dalsze jego prowadzenie do momentu zrealizowania obowiązku wynikającego z decyzji należy uznać za konieczne.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem organu, zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym nie znajduje uzasadnienia w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zaskarżone postanowienie odmawiające uwzględnienia wniesionych zarzutów nie narusza przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a tym samym należy utrzymać je w mocy.
Na ostateczne postanowienie w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyła strona zobowiązana. W skardze podniesiono, że zaskarżone postanowienie narusza art. 33 p. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie.
Na uzasadnienie wskazano, że skarżąca w toku instancji wskazywała że egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym był niemożliwy do wykonania ze względu na fakt, iż Gmina obowiązana jest działać zgodnie z procedurą, co skutkuje wydłużeniem terminu, a tym samym winno być potraktowane przez organ jako przesłanka o szczególnym charakterze. Gmina W. wskazywała już, że podjęła wszelkie niezbędne działania zmierzające do bezzwłocznego wykonania decyzji nr [...], tym samym okoliczności, które zaistniały podczas wykonywania działań mają charakter szczególny i skutkują niewykonalnością. Niezaprzeczalnym jest fakt, iż skarżąca Gmina W. musiała rozplanować w czasie działania związane z wykwaterowaniem mieszkańców zajmujących lokale przy ul. S. [...]. Budynek mieści 4 lokale mieszkalne i 1 lokal użytkowy. Tym samym zostały opróżnione 2 lokale mieszkalne w tym 1 użytkowy, do opróżnienia pozostały 2 lokale mieszkalne. Wobec lokatorów zajmujących lokale numer 4 i 5 wszczęta została już procedura eksmisyjna, natomiast dla najemcy lokalu nr 3 remontowany był inny lokal wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu Gminy i jego odbiór planowany był na dzień 31 sierpnia 2010 r. Wobec tego skarżąca Gmina W. wskazuje iż eksmisje mieszkańców, w stosunku do których w dalszym ciągu zobowiązana oczekuje na prawomocne wyroki sądu stanowią bez wątpienia okoliczność o charakterze technicznym niemożliwą do pominięcia, a w szczególności do przyspieszenia, a co za tym idzie usunięcie mieszkańców bez wyroków sądowych było bezwzględnie niewykonalne.
Nadto skarżąca wskazuje, iż zgodnie z opinią biegłego na której bazował Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, "mimo stwierdzonych uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i wykończeniowych budynku nie ma bezpośredniego zagrożenia awarią lub katastrofą budowlaną. Nie ma też jeszcze bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa mieszkańców".
Skarżąca podnosi również, że okolicznością zasługującą na uwzględnienie jest fakt, iż na bieżąco informowała Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w powiecie W. o podjętych działaniach i planowanych terminach przeniesienia lokatorów z wyłączonego z eksploatacji budynku przy ul. S. [...] w W.. Skarżąca wskazuje, iż w zakresie realizacji zapisów decyzji nr [...] podjęła szereg działań, które szczegółowo opisuje w dalszej części skargi.
Reasumując, skarżąca dowodzi, iż działała zgodnie z prawem posiłkując Się dyspozycją art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem konieczne jest orzeczenie zgodne z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a., tj. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm.; powoływana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Zaskarżone postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie W. zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym. Zainicjowana wniesieniem skargi w niniejszej sprawie kontrola nie obejmuje zatem odrębnego postępowania rozpoznawczego, w którym doszło do wydania tytułu egzekucyjnego – decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
W konsekwencji należy wskazać, że wszelkie argumenty skargi odnoszące się do postępowania rozpoznawczego (np. treści opinii rzeczoznawcy) nie mogą być na obecnym (egzekucyjnym) etapie postępowania analizowane.
Przede wszystkim zaś należy podnieść, że już wstępna analiza stanowiska strony, zawartego w skardze i zarzutów tam podniesionych wskazują, że skarga polega na nieporozumieniu.
Mając zaś na uwadze treść zapadłych w sprawie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnego postępowania egzekucyjnego w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargę należy uznać za bezzasadną.
Stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa ona sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej, a także prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, wynikających z takich aktów. Artykuł 18 u.p.e.a. przewiduje, że jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów tego ostatniego aktu prawnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków (por. wyroki NSA w Warszawie z 25.04.2003r.III SA 2585/02 - LEX nr 148901, oraz 13.10.2005r. II FSK 157/05 - LEX nr 173123 ). W tym kontekście należy zauważyć, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera samodzielne regulacje odnoszące się do zasad wszczęcia oraz prowadzenia postępowania - w tym trybu stosowania środków przymusu i kręgu stron, a jego specyfika wyklucza też stosowanie szeregu przepisów o postępowaniu rozpoznawczym. Przy braku regulacji dotyczących wezwań, doręczeń, terminów, czy wyczerpującego określenia wymogów formalnych wydawanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć oraz zasad orzekania w postępowaniu odwoławczym uzasadnionym jest natomiast odpowiednie stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaskarżone postanowienie spełnia wymogi przewidziane w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a., w szczególności co do uzasadnienia faktycznego i prawnego zawartego w nim rozstrzygnięcia, a jego treść świadczy o wykonaniu przez organ drugiej instancji nie tylko obowiązków kontrolnych, lecz także dotyczących ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Przechodząc do podnoszonych w skardze zarzutów, zwrócić należy uwagę, że okoliczności te nie mają wpływu na ocenę prawidłowości obu kontrolowanych postanowień. Jak wynika z akt sprawy przesłanych do sądu wraz ze skargą, skarżąca powoływała się na okoliczności wymienione w art. 33 p. 5 u.p.e.a., które miałyby stanowić podstawę skutecznych zarzutów. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
Wskazać jeszcze można na treść art. 29 § 1 u.p.e.a., który to przepis wprost uniemożliwia organowi egzekucyjnemu badanie zasadności i wymagalności obowiązku. Okoliczności stanowiące przesłanki niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w administracji wymienione zostały w przywołanym wyżej art. 33 u.p.e.a.
Dokonując w opisanych realiach prawnych analizy przedstawionych w skardze zarzutów, dotyczących niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym zdaniem sądu nie mogą one odnieść zamierzonego skutku. Podlegający przymusowemu wykonaniu obowiązek wynika z decyzji administracyjnej, która po upływie terminu do wniesienia odwołania stała się ostateczna i podlega wykonaniu (marginalnie już tylko wskazać trzeba, że jak wynika z osnowy decyzji z dnia 26 lutego 2009 (nr [...]) "decyzja o zakazie użytkowania obiektu podlega natychmiastowemu wykonaniu na mocy ustawy." Jej wzruszenie możliwe jest jedynie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych. Dopóki jednak decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, w sytuacji niewykonania obowiązku, strona zobowiązana musi dostosować się do nałożonego nakazu. Stąd też, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nieistotne są te wszystkie okoliczności, które zmierzają do wykazania braku podstaw do wydania nakazu.
Dokonując natomiast analizy podnoszonych przez skarżącą okoliczności zmierzających do wykazania zaistnienia technicznej niewykonalności obowiązku z punktu widzenia wystąpienia przesłanki niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w postaci niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, przede wszystkim zauważyć należy, że obowiązek niewykonalny to taki obowiązek, którego adresat jest trwale pozbawiony możliwości wykonania pewnych czynności albo zaniechania określonych działań.
Niewykonalność obowiązku może mieć charakter niewykonalności prawnej albo faktycznej (A. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986 r., s. 147). Słusznie wskazuje się w literaturze przedmiotu, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały (por. L. Klat – Wertelecka, Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, Wrocław 2009 r., s. 312). Przyjąć zatem należy, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi w tym miejscu o sytuację w której, w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki, nikt nie może wykonać obowiązku. Od faktycznej niewykonalności o charakterze obiektywnym należy odróżnić subiektywną niemożność wykonania obowiązku, gdy adresat obowiązku nie może go zrealizować z przyczyn leżących po jego stronie. Trudno zatem przyjąć, że stanowić mogą przyczynę niewykonalności obowiązku trudności techniczne, na które powołuje się skarżąca. Akceptacja stanowiska skarżącej prowadziłaby bowiem do sytuacji, w której grożący zawaleniem budynek, mogący stworzyć zagrożenie dla osób w nim lub obok przebywających (co stanowiło przyczynę ingerencji organów nadzoru budowlanego !) miałby nadal stanowić zagrożenie bez możliwości ochrony osób i mienia przed szkodą, jaką może spowodować jego fatalny stan techniczny. Dodać jeszcze można – wyłącznie ze względu na odnośny akapit zawarty w skardze-, że na s. 9 ekspertyzy napisano wyraźnie że "ostateczna decyzja co do przyszłości budynku należy do jego właściciela, jednak biorąc pod uwagę wszystkie dokonane ustalenia zaleca się przeznaczyć budynek do likwidacji". Nadto biegły wskazał, że w dacie wykonania ekspertyzy nie było jeszcze bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia ludzi przebywających w tym budynku (również s. 9) Ekspertyza zaś została opracowana jeszcze w październiku 2008 r.
Równocześnie przy uwzględnieniu współczesnego stanu wiedzy i techniki nie sposób podzielić samych twierdzeń skarżącej o niemożliwości wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Okoliczności, które podnosi w toku kontrolowanego postępowania skarżąca nie sposób uznać za niewykonalność obowiązku, a jedynie dołączone także do skargi dokumenty wskazują na trudności w realizacji zakazu użytkowania obiektu. Jest to jednak inna kwestia niż obiektywna niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.
Na koniec można jeszcze przytoczyć pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 8 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 509/05 publikowany w zbiorze Lex Nr 196712) "Jak przyjmuje się powszechnie w judykaturze w odniesieniu do art. 33 pkt.5 omawianej ustawy dotyczy on niewykonalności obowiązku zaistniałego zarówno po wydaniu decyzji jak i niewykonalności obowiązku, która zaistniała jeszcze przed wydaniem decyzji co uzasadniałoby przyjęcie nieważności decyzji w świetle postanowień art. 156 §1 pkt 5 kpa . Niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki . Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia".
Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło