IV SA/Wa 1365/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-31
Skład orzekający: Alina Balicka, Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA może być uwzględniona z powodu braku należytej reprezentacji strony w postępowaniu przed NSA, gdy brak ten wynikał z faktu, że spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania w dacie wydawania wyroku przez NSA?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA zasługuje na uwzględnienie, jeżeli strona nie była należycie reprezentowana. W sytuacji, gdy spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania w dacie wydawania wyroku przez NSA, co wynikało z rezygnacji członków zarządu i braku możliwości jego funkcjonowania, spółka nie była należycie reprezentowana w postępowaniu sądowym. Brak należytej reprezentacji stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z 1999 r. w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Skarżąca Spółka podniosła zarzut braku należytej reprezentacji w postępowaniu przed NSA, argumentując, że w dacie wydawania wyroku spółka nie posiadała legalnie ukonstytuowanego zarządu, a kurator został ustanowiony dopiero po wydaniu wyroku. WSA uznał, że spółka nie była należycie reprezentowana, co uzasadnia wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zmienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku wydany w sprawie sygn. akt II SA 557/99 i 736-777/99 w ten sposób, że stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Spółki kwotę 357 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Spółki dla [...] w S. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lutego 1999 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie oraz ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową 1. zmienia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku wydany w sprawie sygn. akt II SA 557/99 i 736-777/99 w ten sposób, że stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej Spółki dla [...] w S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 roku Burmistrz S. ustalił wykaz 337 osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Leśno - Gruntowej w S., a także wykaz obszarów gospodarstw posiadanych przez te osoby i wielkość przysługujących im udziałów.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1993 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł, że udział we Wspólnocie Leśno
- Gruntowej w S. przysługuje 360 osobom, a utraciło go 26 osób, oraz
że w skład Wspólnoty wchodzi 1130 ha gruntów.
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 1994 roku, sygn. akt SA/Ka 125/94 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1993 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzję Burmistrza S. z dnia [...] sierpnia 1993 roku.
Decyzją z dnia [...] października 1995 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Leśno - Gruntowej w S., obszaru gospodarstw posiadanych przez te osoby oraz wielkości przysługujących im udziałów, a także ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1995 roku, Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1995 roku.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 1996 roku Wojewoda [...] z urzędu wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] grudnia 1995 roku.
Decyzją z dnia [...] września 1998 roku, Nr [...] Wojewoda [...] uchylił własną decyzję z dnia [...] grudnia 1995 roku, Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] października 1995 roku i umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Leśno – Gruntowej w S., wykazu obszarów gospodarstw posiadanych przez te osoby oraz wielkości przysługujących im udziałów, a także ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową.
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
Decyzją z dnia [...] lutego 1999 roku, Nr [...] Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 roku.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli członkowie Spółki do Zagospodarowania Wspólnoty Leśno
- Gruntowej w S.
Wyrokiem z dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736
- 777/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę członków Spółki
do Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. na decyzję
Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lutego 1999 roku.
Pismem z dnia 15 grudnia 2008 roku Spółka dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99. Wniosła o uchylenie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego i stwierdzenie nieważności lub uchylenie decyzji organów obydwu instancji.
W skardze Spółka podniosła zarzut braku należytej reprezentacji Spółki w postępowaniu sądowym o sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99. Spółka wskazała, że odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione zostało przez Zarząd, który nie był legalnie ukonstytuowany. Kurator dla Spółki ustanowiony został bowiem dopiero postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 1999 roku, sygn. akt [...]. Brak organu wykonawczego, to jest Zarządu Spółki skutkował brakiem należytej reprezentacji Spółki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wyrokiem z dnia 27 marca 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2089/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zarzut braku reprezentacji był podnoszony w postępowaniu toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zdaniem Sądu, wskazuje na to żądanie sprostowania
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99 oddalającego wnioski o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W postanowieniu tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sprawa toczy się ze skarg Zarządu Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S., po dwukropku wymieniając imiona i nazwiska wielu osób fizycznych. Odnosząc się do tego postanowienia trzej współskarżący: J. N., M. M. i M. N. wnieśli o jego sprostowanie poprzez wskazanie, iż sprawa nie została wszczęta przez Zarząd Spółki, gdyż skargę złożyli wyłącznie członkowie Spółki. Podnieśli również, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji Spółka nie posiadała organów, a tym samym nie było możliwe doręczenie decyzji Zarządowi Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny, przychylając się do wniosku, sprostował wydane postanowienie stwierdzając, że sprawa prowadzona jest ze skargi Grupy członków Spółki, a nie, że skarżącym jest Zarząd Spółki. Tym samym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzut braku reprezentacji Spółki w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i sądowym był podnoszony i znany Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2010 roku, sygn. akt II OSK 1058/09 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2089/08 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pogląd Sądu I instancji, iż zarzut braku reprezentacji Spółki w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 roku był podnoszony w postępowaniu toczącym się w przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie jest błędne. Fakt, iż niektórzy członkowie Spółki wnioskowali o sprostowanie komparycji postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1999 roku nie jest tożsame z podniesieniem braku reprezentacji Spółki w drodze zarzutu w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Wniosek o sprostowanie postanowienia może świadczyć tylko o tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wiedział o tym, że skargi wnieśli członkowie Spółki, a nie Zarząd Spółki, jako jej organ. Poza tym o tym, że nie był podniesiony formalnie zarzut braku właściwej reprezentacji Spółki świadczy treść uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku, w którym
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
Sąd nie odniósł się w ogóle do tej kwestii. Zarzutu nie miał kto podnieść, gdyż wnoszący skargi członkowie Spółki chcieli, aby zostały one przez Sąd rozpoznane merytorycznie.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że przedmiot komparycji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powinien być taki sam, jak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 października 1999 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie Sąd I instancji, ponieważ żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 227 pkt 2 p.p.s.a. jest dopuszczalne, powinien rozpoznać sprawę zgodnie z art. 282 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga
o wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie.
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99
i 736 - 777/99 oparta została na przesłance wymienionej w art. 271 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej również p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że
można żądać wznowienia postępowania, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej
lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia
przepisów prawa była pozbawiona możności działania.
Przesłanka ta, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie została spełniona.
Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczyła decyzji Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji umarzającą- po wznowieniu postępowania - postępowanie w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Leśno -Gruntowej w S., wykazu obszarów gospodarstw posiadanych przez te osoby oraz wielkości przysługujących im udziałów, a także ustalenia, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 roku o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
wchodzących w skład tej wspólnoty. Z kolei z art. 15 ust. 1 tejże ustawy wynika, że Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. W art. 15 ust. 2 zawarte zostało upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wsi, by określił w drodze rozporządzenia wzór statutu spółki. Rozporządzenie takie nie zostało dotychczas wydane. Wzór statutu zawarty jest w zarządzeniu Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 29 kwietnia 1964 roku w sprawie ustalenia wzoru statutu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej (M.P. Nr 33, poz. 145). W załączniku do tego zarządzenia stanowiącym wzór statutu spółki w § 15 ust. 2 pkt 1 wskazane zostało, że do zakresu działania zarządu spółki należy jej reprezentowanie.
Mając na względzie treść art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia należy stwierdzić, że aktualnie zarządzenie Ministrów Rolnictwa oraz Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 29 kwietnia 1964 roku w sprawie ustalenia wzoru statutu spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej nie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej weszła wżycie z dniem 17 października 1997 roku.
Reprezentowanie spółki będącej osobą prawną przez jej zarząd wynika jednak z przepisów kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 38 osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i w opartym na niej statucie.
W dacie wydawania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99 istniała Spółka do Spraw Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w S. Spółka ta w dacie rozpatrywania skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania. Okoliczność ta wynika z treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] grudnia 1999 roku, sygn. akt [...], którym to orzeczeniem Sąd ten ustanowił kuratora dla Spółki, upoważniając go do przeprowadzenia likwidacji Spółki.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskiem z dnia 19 maja 1998 roku J. N., M. N., J. K., B. G. i W. M. wystąpili o ustanowienie kuratora Spółki do Spraw Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w S. twierdząc, że Spółka od dnia 17 maja nie posiada organów, gdyż trzej członkowie Zarządu Spółki oraz trzej
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
członkowie Komisji Rewizyjnej zrezygnowali ze swoich funkcji po wyborze na Przewodniczącego Zarządu H. O. (k - 63, 64 akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie).
Sąd Rejonowy w uzasadnieniu postanowienia o ustanowieniu kuratora stwierdził też, że ponad wszelką wątpliwość w dacie orzekania Spółka nie posiadała Zarządu, który zgodnie ze statutem Spółki jest organem wykonawczym ogólnego zebrania członków uprawnionym m.in. do reprezentowania Spółki na zewnątrz. Spółka nie mogła prowadzić swoich spraw, co uzasadniało ustanowienie dla niej kuratora w trybie art. 42 k.c.
Sąd Rejonowy stwierdził, że nie rozstrzyga o tym, czy sytuacja uzasadniająca złożenie wniosku o ustanowienie kuratora zaistniała w dniu 17 maja 1998 roku, po złożeniu przez trzech nowo wybranych członków Zarządu rezygnacji. Zarazem jednak Sąd Rejonowy wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 3 i 3 oraz § 13 ust. 2 statutu Spółki Zarząd składa się z pięciu osób.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego okoliczność uzasadniająca ustanowienie kuratora dla Spółki zaistniała w dniu 17 maja 1998 roku po złożeniu przez trzech nowowybranych członków Zarządu rezygnacji. Od tej chwili Zarząd nie mógł funkcjonować, a w konsekwencji nie było organu, który reprezentowałby Spółkę. Tym samym w dacie wydawania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99 Spółka do Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. nie była należycie reprezentowana w postępowaniu przed tym Sądem. Spółce tej, zdaniem Sądu, niewątpliwie przysługiwał status strony postępowania, gdyż jego przedmiot związany był z działalnością Spółki.
Zaistniały więc przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego wydaniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku dnia 6 października 1999 roku, sygn. akt II SA 557/99 i 736 - 777/99.
Ponieważ brak właściwej reprezentacji Spółki nastąpił już w dniu 17 maja 1998 roku, to Spółka nie mogła uczestniczyć bez własnej winy w postępowaniu administracyjny zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1998 roku oraz decyzją organu odwoławczego, to jest decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lutego 1999 roku. Uchylenie tych decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie byłoby jednak możliwe, gdyż od ich doręczenia minęło ponad 5 lat. Decyzje te niewątpliwie zostały doręczone
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
stronie postępowania, jaką jest Gmina S. Wojewódzki Sąd Administracyjny mógłby jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. stwierdzić wydanie tych decyzji z naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu nie jest możliwe tego rodzaju rozstrzygnięcia, gdyż decyzja Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] lutego 1999 roku dotknięta jest dalej idącą wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Decyzja ta została bowiem wydana z rażącym naruszeniem art. 127 § 1 k.p.a.
Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że odwołanie od decyzji organu I instancji może wnieść tylko strona. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.).
W przedmiotowej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli członkowie Spółki do Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. W ocenie Sądu członkowie Spółki nie mieli i nie mają interesu prawnego do kwestionowania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy istnieje Spółka. Tylko Spółka reprezentowana przez właściwe do tego organy ma interes prawny do występowania w takim postępowaniu, jako strona. W sytuacji, gdy odwołanie od decyzji wnieśli członkowie Spółki organ odwoławczy winien wydać decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze z powodu wniesienia odwołania przez podmioty do tego nieuprawnione.
Odnośnie do decyzji wydanej przez organ I instancji w ocenie Sądu jej kontrola w niniejszym postępowaniu nie jest możliwa.
Nie jest dopuszczalne kontrolowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu wyższego stopnia o charakterze formalnym, stwierdzająca, że odwołanie wniosła osoba nieuprawniona. Jeżeli przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego o charakterze formalnym, to granice sprawy sądowoadministracyjnej wyznacza zakwestionowane rozstrzygniecie organu wyższego stopnia, a nie materialnoprawny stosunek prawa administracyjnego ukształtowany decyzją organu pierwszej instancji. Objęcie kontrolą sądu administracyjnego decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja organu drugiej instancji o umorzeniu postępowania
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
odwoławczego ze względu na brak przymiotu strony osoby wnoszącej odwołanie, stanowiłoby niedopuszczalne "wyjście" poza granice sprawy i naruszenie art. 135 p.p.s.a. W tej sytuacji sąd administracyjny dokonałby w istocie kontroli decyzji administracyjnej bez wyczerpania środka zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. W konsekwencji naruszyłby art. 52 § 1 p.p.s.a. (obowiązek wyczerpania środków zaskarżenia) w zw. z art. 127 § 1 k.p.a., z którego wynika, że administracyjne postępowanie odwoławcze może być wszczęte jedynie odwołaniem wniesionym przez stronę postępowania. Jeśli decyzja stwierdzająca, że odwołanie wniosła osoba nieuprawniona jest nieprawidłowa, to po jej uchyleniu postępowanie odwoławcze jest kontynuowane i ewentualnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega decyzja rozstrzygająca merytorycznie sprawę.
Analogiczna sytuacja ma miejsce w sytuacji, gdy organ drugiej instancji błędnie uznał, że odwołanie złożyła osoba uprawniona. Wówczas sąd administracyjny kontrolujący zaskarżoną decyzję może wyeliminować z obrotu prawnego tylko tę decyzję. Jego kontrola ograniczona jest do stwierdzenia rażącego naruszania art. 127 § 1 k.p.a. Ocena legalności decyzji organu pierwszej instancji naruszyłaby bowiem art. 135 p.p.s.a. Sąd dokonałby wtedy w istocie kontroli decyzji organu pierwszej instancji, od której nie złożono skutecznie środka zaskarżenia. Nie można więc w związku ze stwierdzeniem, że organ odwoławczy bezpodstawnie wydał decyzję merytoryczną, kontrolować także decyzji organu pierwszej instancji, która wobec wniesienia odwołania przez podmiot nieuprawniony stała się ostateczna.
Odnośnie do decyzji wydanej przez organ I instancji zauważyć tylko należy, iż w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2008 roku, sygn. akt III CZP 8/08 Sąd ten stwierdził, że: "O tym, czy Wspólnota Leśno - Gruntowa w S. jest właścicielem określonych gruntów przesądzi ostatecznie dopiero prawomocny wyrok, jaki zapadnie w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...]". Nadto Sąd Najwyższy stwierdził, że "Dopiero więc po zakończeniu tego postępowania powstaną warunki do tego aby, jeżeli okaże się, że Wspólnota Leśno - Gruntowa w S. jest właścicielem nieruchomości, starosta ustalił w decyzji wielkość tych nieruchomości, oraz ilość uczestników Wspólnoty i wielkość przypadających im udziałów. Natomiast gdyby sąd ustalił, że wspólnota nie posiada żadnych nieruchomości, to taki wyrok będzie podstawą do podjęcia decyzji o rozwiązaniu Spółki oraz przeprowadzeniu jej likwidacji" (k - 20 akt sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego).
Sygn. akt IV SA/Wa 1365/10
W ocenie Sąd istnieje wątpliwość, czy wydana przez Wojewodę [...] w postępowaniu wznowieniowym decyzja z dnia [..] września 1998 roku nie została wydana przedwcześnie, to jest, czy wojewoda nie powinien na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesić obligatoryjnie postępowania, zobowiązując Spółkę (oczywiście po odzyskaniu przez nią możliwości działania) do wystąpienia do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jakim jest ustalenie, czy Wspólnota Leśno - Gruntowa w S. jest właścicielem nieruchomości.
Ocena tego, czy doszło do rażącego naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. może nastąpić bądź poprzez wszczęcie przez organ administracji postępowania nieważnościowego z urzędu lub na wniosek Spółki do Zagospodarowania Wspólnoty Leśno - Gruntowej w S. Stwierdzenia tego nie należy jednak rozumieć, jako nakazu wszczęcia z urzędu przez organ administracji postępowania nieważnościowego. Wszczęcie takiego postępowania należy do wyłącznej kompetencji organów administracji.
Z powyższych względów, na podstawie art. 282 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło