I SA/Bk 563/10
WyrokWSA w Białymstoku2011-01-31
Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik miał prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków, które były zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dostawa budynków oraz zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntów były zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u., a podatnik nie złożył oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia. W związku z tym nie przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. Zarzuty dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zostały oddalone.Stan faktyczny
M. B. nabył w drodze licytacji sądowej prawo wieczystego użytkowania gruntów oraz własność budynków w S. przy ul. T. Organ podatkowy odmówił mu prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej tę transakcję, uznając, że dostawa była zwolniona z VAT. Skarżący kwestionował tę decyzję, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa podatkowego oraz unijnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. oddala skargę.
Decyzją z [...] września 2010 r., nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z [...] czerwca 2010 r. nr [...]w sprawie określenia Panu M. B.(dalej powoływanemu również jako Skarżący) za IV kwartał 2009 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości innej aniżeli zadeklarowano.
W oparciu o zebrany w postępowaniu kontrolnym i podatkowym materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 145.344,26 zł, wynikającego z faktury nr [...]
z [...] listopada 2009 r., wystawionej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., dokumentującej nabycie w drodze licytacji sądowej przez Skarżącego prawa wieczystego użytkowania gruntów oraz własności budynków położonych w S. przy ul. T.[...]. W ocenie organu transakcja udokumentowania ww. fakturą była zwolniona od podatku VAT, co skutkowało na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "u.p.t.u") brakiem prawa do odliczenia podatku wykazanego na tej fakturze.
Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy potwierdził, iż sprzedaż zabudowanych nieruchomości położonych w S. przy ul. T. [...] była zwolniona od podatku od towarów i usług. Dostawa budynków i budowli nie była dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia, jak też przed nim, a okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku był dłuższy niż 2 lata. Zakupione przez spółkę I. w 2002 i 2003 r. budynki wraz prawem użytkowania wieczystego gruntów zostały sprzedane Skarżącemu w listopadzie 2009 r. Zdaniem organu odwoławczego spółka I. nie dokonała ulepszenia tych budynków, w wysokości przekraczającej 30% ich wartości początkowej. Świadczą o tym wyniki kontroli przeprowadzonej w tej Spółce i oświadczenie jej likwidatora. Stąd dostawa przedmiotowych budynków była zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 43 ust. 10 u.p.t.u. podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10 i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabycia budynku, budowli lub ich części są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni oraz złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części. Warunki te muszą być spełnione łącznie. W tej sprawie do dnia dokonania dostawy obiektów Skarżący nie złożył w Urzędzie Skarbowym w S. oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u.
W ocenie organu odwoławczego również sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntów położonych przy ul. T. [...] podlegała zwolnieniu od podatku od towarów i usług, gdyż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336), zwalnia się od podatku zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku.
Organ odwoławczy instancji stwierdził również, że załączona do odwołania interpretacja indywidualna pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiotowej sprawie, albowiem została wydana w innej sprawie i w odmiennym stanie faktycznym. Z interpretacji tej wynika, że Skarżący przeprowadził prace adaptacyjne związane z przystosowaniem pomieszczeń do produkcji wyrobów jubilerskich, polegające m.in. na przebudowie ścian działowych w budynku handlowo-usługowym.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Pan M. B. przez swojego pełnomocnika złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
- art. 122, art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócie "o.p.), poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku zebrania całego materiału dowodowego, w wyniku czego w sposób wadliwy ustalono stan faktyczny sprawy i przyjęto, iż Spółka I. nie ponosiła w okresie od 2002 r. do września 2009 r. wydatków na adaptację i ulepszenie budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości w S. przy ul. T. [...] w wysokości przekraczającej 30 % ich wartości początkowej;
- art. 123 § 1 o.p., poprzez odmowę przeprowadzenia na wniosek strony dowodu
w zakresie wydania opinii przez biegłego z zakresu budownictwa w przedmiocie określenia jaką kwotę wydatków poniosła Spółka na adaptacje oraz ulepszenie budynków i budowli znajdujących się na nieruchomości w S. przy ul. T. [...] w okresie od roku 2002 do września 2009 r.;
- art. 135 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r.
w sprawie wspólnego systemu od wartości dodanej (powoływanej dalej jako "Dyrektywa 112"), poprzez uznanie, iż w zakresie podatku od towarów i usług na terenie Rzeczypospolitej Polskiej Minister Finansów wydając rozporządzenie z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów
i usług ma prawo do ustalenia katalogu dostaw oraz usług zwolnionych od podatku od towarów i usług, między innymi wskazując w § 13 ust. 1 pkt 10 cyt. wyżej rozporządzenia, iż zwolnione jest zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo ich części, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku;
- art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez bezpodstawne odebranie Skarżącemu prawa do odliczenia za IV kwartał 2009 r. podatku naliczonego w kwocie 145.344,00 zł wynikającego z faktury VAT nr [...] z [...] września 2009 r. dokumentującej nabycie środków trwałych (zabudowanej nieruchomości) wykorzystywanych przez stronę przy prowadzeniu działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do stwierdzenia, czy Skarżący miał prawo do odliczenia podatku naliczonego w kwocie 145.344,26 zł, wynikającego z faktury nr [...]z [...] listopada 2009 r., wystawionej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., dokumentującej nabycie w drodze licytacji sądowej prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz własności budynków położonych w S. przy ul. T. [...].
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku. Stosownie zaś do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, a okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku był krótszy niż 2 lata. Przez pierwsze zasiedlenie, zgodnie z art. 2 pkt 14 u.p.t.u., rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonywaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części po ich wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym stanowiły co najmniej 30 % wartości początkowej.
Odnosząc powyższe uregulowania na grunt rozpatrywanej sprawy należy po pierwsze stwierdzić, że z akt sprawy wynika bezsprzecznie, że dostawa przedmiotowych budynków nie była dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia, jak też przed nim, a okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku był krótszy niż dwa lata. Zakupione bowiem w 2002 i 2003 roku od Przedsiębiorstwa Konserwacji Urządzeń Wodnych i Melioracyjnych w B. budynki wraz
z prawem użytkowania wieczystego gruntów, Spółka I. sprzedała Skarżącemu
w listopadzie 2009 r.
Po drugie, w ocenie Sądu, nie można też uznać, że Spółka I. dokonała ulepszenia przedmiotowych budynków w wysokości przekraczającej 30 % ich wartości początkowej. Z protokołu kontroli podatkowej przeprowadzonej w Spółce I. wynika, że w ewidencji środków trwałych tej Spółki na koniec 2007 i 2008 r. ujęto budynki zakupione w 2002 r. o wartości 33.000 zł, zaś budynki zakupione w 2003 r. o wartości 52.840,96 zł. Natomiast łączna wartość dokonanego w 2006 r. ulepszenia (budowa ogrodzenia) wyniosła 8.340,28 zł. Pozostałe wydatki miały charakter remontowy. Powyższe ustalenia potwierdził likwidator Spółki I. Oświadczył on między innymi, że prace remontowo-budowlane, które były wykonywane w budynkach firmy oraz materiały tych prac zostały zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów, ponieważ stanowiły remont tych budynków, odtworzenie funkcji pierwotnych. Dowody te są wystarczające do stwierdzenia, że w kupionych przez Skarżącego budynkach i budowlach w ostatnich dwóch latach przed ich sprzedażą nie dokonywano ulepszeń o wartości przekraczającej 30 % ich wartości początkowej. Ograny skarbowe miały więc podstawę do odmowy przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa w przedmiocie określenia jaką kwotę Spółka I. poniosła na adaptację oraz ulepszenie tych budynków i budowli. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić wówczas, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, które nie zostały stwierdzone wystarczająco innymi dowodami (art. 188 o.p.) taka sytuacja w tej sprawie nie wystąpiła.
Słusznie też organ odwoławczy uznał, że bez wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w przedmiotowej sprawie pozostaje dołączona do odwołania interpretacja Ministra Finansów nr [...] z [...] lipca 2010 r. Interpretacja ta dotyczyła kwalifikacji wydatków na remont i modernizację budynków ponoszonych przez Skarżącego, a nie wydatków poniesionych przez Spółkę I.
W świetle powyższych ustaleń, zdaniem Sądu, bezzasadny jest zarzut pełnomocnika Skarżącego, dotyczący naruszenia art. 122, art. 123 § 1 i art. 187 § o.p., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, iż Spółka I. nie ponosiła w okresie od 2002 r. do września 2009 r. wydatków na adaptację i ulepszenie budynków i budowli w wysokości przekraczającej 30 % ich wartości początkowej. W ocenie Sądu, w trakcie przeprowadzonego w tej sprawie postępowania podatkowego podjęto wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ustalenia organów znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania.
W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organy obu instancji prawidłowo też zastosowały obowiązujące przepisy prawa materialnego. Sprzedaż przedmiotowych budynków przez Spółkę I. dla Skarżącego podlegała zwolnieniu od podatku VAT stosowanie do art. 43 ust. 1 pkt 10 u.p.t.u. Trzeba przy tym podkreślić, że Skarżący nie zrezygnował ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 10 u.p.t.u.
W ocenie Sądu również sprzedaż prawa wieczystego użytkowania gruntów położonych przy ul. T. [...] podlegała zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 pkt 10 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, zwolnione od podatku jest zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku. Wbrew zarzutom skargi przepis ten nie narusza art. 135 ust. 1 Dyrektywy 112. Trzeba bowiem zauważyć, że w punkcie "j" art. 135 ust. 1 prawodawca unijny dopuszcza możliwość zwolnienia od podatku dostawy budynków lub ich części oraz związanego z nimi gruntu. W ocenie Sądu, pod pojęciem "dostawa gruntu" należy rozumieć nie tylko przeniesienie prawa własności, ale także prawa użytkowania wieczystego gruntu. Użytkowanie wieczyste gruntów jest specyficzną instytucją polskiego prawa cywilnego, a jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 964/09, każde państwo członkowskie posiada inne regulacje w zakresie prawa cywilnego, inne pojęcia, instytucje. Dlatego też w procesie interpretacji przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od wartości dodanej akcent należy kłaść na ekonomiczny aspekt obrotu, odrywając się od aspektów cywilistycznych.
Reasumując należy stwierdzić, że skoro w przedmiotowej sprawie dostawa budynków oraz zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu były zwolnione z podatku od towarów i usług, to podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze, co wynika z art. 88 ust. 3a pkt 2 u.p.t.u. Tym samym niezasadny jest zarzut pełnomocnika Skarżącego dotyczący naruszenia art. 86 ust. 1 u.p.t.u., poprzez bezpodstawne odebranie Skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło